Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà: Tiếp tục công phá các cơ sở vi phạm an toàn thực phẩm

Báo cáo công tác an toàn thực phẩm 6 tháng đầu năm, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cho biết, hoạt động thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm được tăng cường. Ngành Y tế đã kiểm tra 118.009 cơ sở, phát hiện 5.695 cơ sở vi phạm, chiếm 4,83% số cơ sở được kiểm tra; xử lý 3.772 cơ sở, tương đương 66,22% số cơ sở vi phạm, tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước; phạt tiền 3.571 cơ sở với tổng số hơn 20,2 tỷ đồng.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, các cơ quan chức năng kiểm tra gần 3.900 cơ sở sản xuất, kinh doanh vật tư nông nghiệp và nông lâm thủy sản, xử phạt 360 cơ sở với tổng số tiền hơn 8,8 tỷ đồng. Lực lượng quản lý thị trường và ngành Công Thương xử lý 1.832 vụ vi phạm, xử phạt hơn 13 tỷ đồng; đồng thời phối hợp với các sàn thương mại điện tử rà soát, yêu cầu gỡ bỏ 14.102 gian hàng và 3.798 sản phẩm liên quan đến thực phẩm bảo vệ sức khỏe giả, thực phẩm chức năng giả và sữa kém chất lượng. Đặc biệt, lực lượng công an phát hiện, xử lý 4.688 vụ với 4.795 tổ chức, cá nhân vi phạm, tăng 102% so với cùng kỳ năm trước.

Bộ Y tế cho biết, chất lượng an toàn thực phẩm tuy đã được cải thiện nhưng chưa thực sự bền vững, chưa đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng và thị trường xuất khẩu; liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị còn hạn chế. Trong khi đó, công tác quản lý thực phẩm trên môi trường số vẫn gặp nhiều khó khăn do việc xác định chủ thể kinh doanh, nguồn gốc hàng hóa và truy xuất xuất xứ còn phức tạp. Đáng chú ý, tình hình ngộ độc thực phẩm có xu hướng gia tăng.

Đánh giá về kết quả công tác đảm bảo an toàn thực phẩm thời gian qua, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà ghi nhận toàn hệ thống đã nỗ lực hoàn thành nhiều mục tiêu đặt ra cho giai đoạn 2021-2025, đặc biệt là trong 6 tháng đầu năm 2026 với nhiều chuyển biến tích cực hơn, có những tiến bộ rõ rệt. Nổi bật nhất là công tác truyền thông đã có chuyển biến rất rõ nét, tạo sức lan tỏa tốt, giúp thay đổi hành vi và nâng cao nhận thức của xã hội. Trong công tác thanh tra, xử lý vi phạm, các lực lượng chức năng cũng vào cuộc quyết liệt, mang tính răn đe cao.

Đặc biệt, Bộ Công an đã chủ động đấu tranh với các tổ chức, doanh nghiệp vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm, có ý nghĩa cảnh tỉnh sâu sắc toàn xã hội. Nhiều chỉ tiêu công tác, trong đó có xử lý vi phạm tăng trưởng mạnh mẽ, vượt xa cùng kỳ năm trước, có nhiệm vụ vượt trên 200%.

Công tác quản lý, điều chỉnh quảng cáo thực phẩm của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, cùng việc quản lý kinh doanh trên sàn thương mại điện tử của Bộ Công Thương cũng đạt nhiều kết quả tích cực. Bên cạnh đó, thể chế chính sách từng bước được hoàn thiện đồng bộ, các vướng mắc phát sinh được tháo gỡ kịp thời.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng cũng chỉ ra 3 vấn đề lớn còn tồn tại trong công tác bảo đảm an toàn thực phẩm và yêu cầu giải quyết những vấn đề này để thay đổi lại toàn bộ  nhận thức của xã hội cũng như tạo được sự đồng tình của người dân với công tác an toàn thực phẩm. Theo đó, thực trạng ngộ độc thực phẩm vẫn tiếp tục gia tăng và diễn biến rất phức tạp trong 6 tháng vừa qua. Toàn quốc ghi nhận tới 58 vụ về ngộ độc thực phẩm, 1.573 người mắc và 10 người tử vong. Tăng 23 vụ so với cùng kỳ năm 2025 và số người mắc tăng rất cao. Đặc biệt, xảy ra 12 vụ ngộ độc thực phẩm tại bếp ăn trường học.

Trường học là nơi phải nhận được sự chăm lo toàn diện, chu đáo và kỹ lưỡng nhất cho thế hệ tương lai của đất nước, nhưng lại để xảy ra vi phạm ảnh hưởng nghiêm trọng đến thể chất, sức khỏe và tương lai nguồn nhân lực đất nước. Đây là vấn đề rất cần cảnh báo, phải xử lý kiên quyết trong thời gian tới- Phó Thủ tướng nêu rõ.

Công tác quản lý kinh doanh, quảng cáo thực phẩm trên các sàn thương mại điện tử và mạng xã hội vẫn gặp nhiều bất cập, khó khăn. Nguồn nhân lực và kinh phí quản lý của chính quyền cấp xã cũng còn rất hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn quản lý địa bàn. Để khắc phục các tồn tại và tạo chuyển biến tích cực nhất cho công tác an toàn thực phẩm, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu các bộ, ngành, địa phương thống nhất nhận thức: bảo đảm an toàn thực phẩm trực tiếp liên quan đến sức khỏe người dân, là nguồn lực, động lực phát triển và quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia.

Đây không phải việc riêng của ngành y tế hay các bộ, ngành khác mà là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng. Cấp ủy các cấp phải tăng cường sự lãnh đạo đối với công tác này, tiếp theo là các tổ chức chính trị-xã hội cùng chung tay vào cuộc với công tác quản lý nhà nước. Trên hết là toàn dân là đều phải tham gia vào chứ không riêng gì hệ thống chính trị- Phó Thủ tướng phát biểu.

Về phân cấp quản lý an toàn thực phẩm, Phó Thủ tướng chỉ rõ, Trung ương tập trung xây dựng thể chế, chính sách, quy hoạch và chiến lược; địa phương trực tiếp tổ chức thực hiện và quản trị. Trách nhiệm chính phải gắn với người đứng đầu, cụ thể là Chủ tịch UBND cấp tỉnh và Chủ tịch UBND cấp xã. Mục tiêu cốt lõi của mọi hành động là phải lấy niềm tin của người tiêu dùng làm thước đo.

Trên tinh thần đó, Phó Thủ tướng, Trưởng Ban Chỉ đạo yêu cầu tập trung truyền thông đa dạng, đổi mới phương thức truyền thông và nhất trí với kiến nghị xây dựng chương trình truyền thông quốc gia về an toàn thực phẩm, nhân rộng các mô hình cộng đồng tự quản như "toàn dân nói không với thực phẩm bẩn", "gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an" lồng ghép vào chương trình mục tiêu quốc gia.

Phó Thủ tướng giao Bộ Y tế tập trung hoàn thiện dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi; Bộ Tư pháp và các bộ, ngành tổng rà soát các luật liên quan và các văn bản dưới luật để kịp thời đề xuất tháo gỡ điểm nghẽn, nâng cao chất lượng quản trị an toàn thực phẩm. Các cơ quan chức năng, địa phương cũng cần vào cuộc quyết liệt phòng chống ngộ độc thực phẩm trường học.

Thống nhất với đề xuất kiến nghị ban hành Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về bảo đảm an toàn thực phẩm trường học, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các bộ, ngành hữu quan khẩn trương hoàn thiện cơ sở dữ liệu nền tảng dùng chung quốc gia về an toàn thực phẩm, kết nối liên thông từ gốc (giống, gieo trồng, sản xuất, kinh doanh) đến bàn ăn. Phó Thủ tướng nhất trí giao Bộ Y tế đề xuất phương án tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng cho cán bộ cấp tỉnh, cấp xã, đồng thời giao Bộ Tài chính hướng dẫn bố trí dự toán ngân sách hàng năm đáp ứng yêu cầu quản lý cơ bản cho cấp xã.

Đặc biệt, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Công an tiếp tục đấu tranh quyết liệt, mạnh mẽ hơn nữa các tổ chức, doanh nghiệp sản xuất kinh doanh hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng, đặc biệt là các sản phẩm liên quan đến thực phẩm. Bộ Y tế tập trung thanh tra, kiểm tra có trọng tâm, trọng điểm vào trường học, thức ăn đường phố và các dịch vụ ăn uống nhỏ lẻ tại khu vực nông thôn.