Mở ra giai đoạn phát triển mới, củng cố quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nga

Chuyến thăm ghi dấu ấn đậm nét trên tất cả các kênh Đảng, Nhà nước, Nghị viện, đối ngoại nhân dân, kinh tế, khoa học - công nghệ và văn hóa; mở ra giai đoạn phát triển mới sâu sắc, thực chất, củng cố hơn nữa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nga.

Khẳng định tầm vóc mới của mối quan hệ song phương

Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh đặc biệt khi Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới sau Đại hội XIV của Đảng, hướng tới mục tiêu phát triển với tốc độ tăng trưởng hai chữ số, trở thành nước có thu nhập cao vào các mốc lịch sử 2030 và 2045. Chuyến thăm không chỉ khẳng định đường lối đối ngoại nhất quán, coi trọng quan hệ với Liên bang Nga - đối tác ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Việt Nam, mà còn tạo xung lực chính trị mới nhằm kết nối hợp tác song phương với các mục tiêu phát triển chiến lược của mỗi nước.

Trên cơ sở tình hữu nghị lâu đời và quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện, các cuộc hội đàm, hội kiến giữa Lãnh đạo hai nước đều diễn ra trong bầu không khí chân thành, tin cậy và cởi mở. Các nội dung trao đổi mang tính thực chất, sâu sắc và đạt được sự thống nhất cao, mà minh chứng rõ ràng nhất là Tuyên bố chung về việc củng cố hơn nữa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Nga trong giai đoạn mới.

Tiến sĩ Khoa học Lịch sử Anton Bredikhin, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Trung Quốc và châu Á đương đại thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga, nhận định chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tạo dấu mốc lịch sử mới, khẳng định tính bất biến và quyết tâm làm sâu sắc hơn nữa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện cũng như sự hợp tác chặt chẽ giữa hai quốc gia.

Với lịch trình làm việc dày đặc, tại các cuộc tiếp xúc, Lãnh đạo Việt Nam và Nga đã trao đổi sâu rộng về tình hình và triển vọng quan hệ song phương. Hai bên nhất trí phát triển quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Nga trong giai đoạn mới với độ tin cậy chính trị và chiến lược cao; xây dựng nền tảng kinh tế, thương mại, đầu tư cân bằng và bền vững; lấy hợp tác quốc phòng-an ninh làm trụ cột chiến lược; coi năng lượng - dầu khí là đột phá chiến lược; lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực làm động lực chính; lấy văn hóa, giao lưu nhân dân làm nhịp cầu kết nối hai dân tộc, nâng cao khả năng thích ứng trước biến động của tình hình quốc tế, mang lại lợi ích cụ thể cho người dân, địa phương và doanh nghiệp hai nước.

Những trụ cột hợp tác truyền thống cũng được củng cố và mở rộng, như hợp tác giữa Hội đồng Biển Liên bang Nga với các bộ, ngành hữu quan của Việt Nam trong lĩnh vực biển; tiếp tục đẩy mạnh hợp tác về khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo; đánh giá cao các hoạt động trong khuôn khổ "Năm hợp tác Nga - Việt Nam về khoa học và giáo dục 2026".

Hai bên nhất trí thúc đẩy vai trò trụ cột của lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; tăng cường hợp tác nghiên cứu chung, đặc biệt trong các lĩnh vực: năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ sinh học, vật liệu mới, tự động hóa, nông nghiệp công nghệ cao, đồng thời thống nhất thúc đẩy chuyển giao công nghệ. Hai bên cũng sẽ tăng cường trao đổi chuyên gia, nhà khoa học, hỗ trợ và tạo điều kiện thuận lợi để phát triển quan hệ giữa các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ hai nước.

Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc dạy và học tiếng Nga tại Việt Nam cũng như tiếng Việt tại Nga, hai bên nhất trí đẩy nhanh việc đưa cơ sở giáo dục “Trung tâm tiếng Nga mang tên Pushkin” tại Hà Nội đi vào hoạt động; thúc đẩy thành lập cơ sở giáo dục của Nga tại Việt Nam do Chính phủ Nga đầu tư xây dựng và quản lý, phù hợp với pháp luật hai nước.

Nhân dịp này, tại Điện Kremlin, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã vinh dự được trao Giải thưởng Hòa bình Quốc tế Lev Tolstoy năm 2026, với sự tham dự của Tổng thống Vladimir Putin và các nhà lãnh đạo cấp cao hai nước.

Phát biểu tại buổi lễ, Tổng thống Vladimir Putin nhấn mạnh: “Đồng chí Tô Lâm là một chính trị gia có uy tín và tầm nhìn xa, là một người yêu nước chân chính. Đồng chí Tô Lâm đã chọn con đường tận tụy phụng sự Tổ quốc và bảo vệ lợi ích quốc gia của mình. Ở cương vị cao nhất, đồng chí thực hiện đường lối đối nội và đối ngoại cân bằng, góp phần củng cố một Việt Nam độc lập, có chủ quyền, bảo đảm ổn định và an toàn ở châu Á cũng như trên toàn thế giới. Việc trao tặng giải thưởng còn là sự đánh giá cao đối với đóng góp to lớn của cá nhân đồng chí Tô Lâm trong việc củng cố tình hữu nghị và sự hiểu biết lẫn nhau giữa Nga và Việt Nam. Là người ủng hộ nguyên tắc và kiên trì thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Nga - Việt Nam, đồng chí luôn kiểm soát chặt chẽ các vấn đề liên quan đến sự phát triển của quan hệ chính trị, kinh tế và nhân văn giữa hai nước chúng ta”.

Trân trọng nhận giải thưởng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ giải thưởng này không chỉ là vinh dự cá nhân, mà còn là sự coi trọng và tôn vinh đầy ý nghĩa đối với một dân tộc đã trải qua nhiều mất mát của chiến tranh, một dân tộc hòa hiếu, yêu chuộng hòa bình, đang nỗ lực vươn lên bằng tinh thần tự cường vì hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển của nhân loại.

Thúc đẩy hợp tác khoa học - công nghệ

Điểm nhấn mang tính đột phá của chuyến thăm lần này là việc xác định Khoa học - Công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số sẽ trở thành trụ cột mới, động lực chính cho quan hệ hai nước.
Diễn đàn Khoa học Công nghệ Việt Nam - Liên bang Nga với chủ đề “Kết nối công nghệ chiến lược” diễn ra với sự tham dự của Phó Thủ tướng Nga Dmitry Chernyshenko cùng gần 500 đại biểu, chuyên gia, nhà khoa học hai nước.

Phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh hợp tác khoa học - công nghệ giai đoạn mới cần "tư duy mới, cách làm mới và mục tiêu cao hơn": không dừng lại ở trao đổi chuyên gia mà phải cùng làm chủ công nghệ, cùng tạo ra sản phẩm và cùng tham gia thị trường. Hai bên cần tập trung vào các công nghệ chiến lược như năng lượng nguyên tử, công nghệ vũ trụ-vệ tinh, bán dẫn - vi điện tử, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ lượng tử và vật liệu mới.

Với tinh thần mở rộng hợp tác với các tập đoàn và viện nghiên cứu hàng đầu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã dành thời gian tiếp Nhà sáng lập Vladimir Yevtushenkov (Tập đoàn AFK Sistema). Tổng Bí thư, Chủ tịch nước hoan nghênh Tập đoàn thúc đẩy đầu tư vào các ngành công nghệ cao tại Việt Nam như an ninh mạng, sinh trắc học, đô thị thông minh, AI, dữ liệu lớn, phương tiện giao thông xanh và chuyển đổi số. Tiếp Tổng Giám đốc Kirill Dmitriev của Quỹ Đầu tư Trực tiếp Nga (RDIF), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Quỹ tiếp tục hợp tác chuyển giao công nghệ sản xuất vaccine, sinh phẩm thế hệ mới tại Việt Nam và làm cầu nối thúc đẩy đầu tư vào hạ tầng, logistics, y tế…

Đánh giá về kết quả chuyến thăm, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, trong các cuộc tiếp xúc với Lãnh đạo cấp cao của Nga, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặc biệt nhấn mạnh trụ cột hợp tác mới về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tập trung vào việc làm thế nào để Việt Nam từng bước nghiên cứu, tiếp thu, làm chủ và sáng tạo các công nghệ chiến lược phục vụ phát triển đất nước. Đánh giá các kết quả đạt được rất tích cực và cụ thể, phía Nga đã thống nhất mở rộng tài trợ cho các dự án nghiên cứu chiến lược giữa hai bên. Tháng 12 tới, Việt Nam lần đầu tiên được Chính phủ Nga mời ít nhất 50 nhà khoa học trẻ tham gia Đại hội các nhà khoa học trẻ thế giới, đồng thời hỗ trợ đào tạo chuyên gia về công nghệ hạt nhân, đặc biệt là khảo sát, xây dựng nhà máy điện hạt nhân.

Bên cạnh các hoạt động chính trị và kinh tế, chuyến thăm còn thể hiện chiều sâu gắn kết giữa hai dân tộc, tạo dấu ấn sâu đậm về văn hóa, giá trị nhân văn và giao lưu nhân dân.

Trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và Đoàn đại biểu đã đến dâng hoa tại Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Quảng trường Hồ Chí Minh (Moskva) - nơi khắc ghi câu nói bất hủ "Không có gì quý hơn độc lập, tự do"; dâng hoa tưởng niệm tại Đài tưởng niệm Liệt sĩ Vô danh bên bức tường Điện Kremlin.

Gặp gỡ cán bộ Đại sứ quán và đại diện kiều bào, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh Nghị quyết số 23-NQ/TW của Bộ Chính trị vừa ban hành đã xác định cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là nguồn lực chiến lược quan trọng; mong muốn kiều bào tại Nga tiếp tục đoàn kết, hội nhập tốt, phát huy vai trò cầu nối; các nhà khoa học, trí thức, doanh nhân và thế hệ trẻ kiều bào chủ động đóng góp trí tuệ, nguồn lực xây dựng quê hương.

Ông Đỗ Xuân Hoàng, Chủ tịch Hội Người Việt Nam tại Liên bang Nga chia sẻ, người Việt Nam tại Nga luôn động viên nhau tôn trọng văn hóa, phong tục và đời sống xã hội sở tại; gìn giữ tiếng Việt, văn hóa Việt Nam và truyền thống tốt đẹp của dân tộc, cùng xây dựng một cộng đồng đoàn kết nhưng không khép kín; hội nhập nhưng không hòa tan; thành công đi cùng với trách nhiệm. Từ nước Nga, bà con luôn hướng về Việt Nam với niềm tin, niềm tự hào và mong muốn đất nước ngày càng giàu đẹp.

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định nền tảng lịch sử vững chắc và độ tin cậy chính trị cao giữa hai quốc gia - tài sản quý báu của nhân dân hai nước. Hợp tác song phương không chỉ dừng lại ở các lĩnh vực truyền thống mà đã được mở rộng, tạo đột phá trên các lĩnh vực mới nhằm đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn phát triển mới, kỳ vọng tạo dấu ấn bền vững vì sự thịnh vượng của hai dân tộc, vì hòa bình và ổn định ở khu vực cũng như trên thế giới.