Hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng cuộc sống nhân dân

Theo các chuyên gia, điểm nổi bật của Đại hội lần này là việc xác lập rõ yêu cầu chuyển mạnh sang tư duy hành động, từ chủ trương sang tổ chức thực hiện. Các nội dung được thông qua tại Đại hội không chỉ định hình tầm nhìn phát triển dài hạn của đất nước, mà còn nhấn mạnh trách nhiệm triển khai đồng bộ, hiệu quả các nghị quyết trong thực tiễn, gắn phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường, hoàn thiện thể chế và nâng cao chất lượng sống của nhân dân.

Hoàn thiện để thể chế thành động lực thực hiện Nghị quyết

Đánh giá kết quả Đại hội XIV, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Khoát, chuyên gia Viện Nghiên cứu và Phát triển ngành nghề nông thôn Việt Nam cho rằng, văn kiện được thông qua tại Đại hội có ý nghĩa lịch sử,  tạo khuôn khổ chính trị - pháp lý quan trọng để triển khai các mục tiêu phát triển đến năm 2030 và tầm nhìn 2045. Trong đó, điểm nhấn xuyên suốt là yêu cầu lấy hiệu quả thực tiễn làm thước đo trong tổ chức thực hiện nghị quyết.

Phân tích các nội dung được thông qua, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Khoát cho rằng, văn kiện thể hiện bước chuyển rõ nét từ cách tiếp cận thiên về quản lý sang tư duy kiến tạo và khơi thông nguồn lực. Nội dung này được thể hiện rõ tại (Phần III): Phương hướng, nhiệm vụ và giải pháp phát triển đất nước giai đoạn 2026–2030, tầm nhìn đến năm 2045, trong đó (Mục II): Nhiệm vụ chủ yếu xác định yêu cầu “tiếp tục xây dựng, hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển nhanh và bền vững đất nước”.

Do đó, việc đặt hoàn thiện thể chế ở vị trí trọng tâm cho thấy quyết tâm tháo gỡ các điểm nghẽn về pháp luật, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tạo môi trường minh bạch, ổn định để người dân và doanh nghiệp yên tâm đầu tư, sản xuất, kinh doanh dài hạn.

Bên cạnh đó, Nghị quyết Đại hội XIV cũng xác định “đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia” là một trong những nhiệm vụ quan trọng, nhằm tạo động lực mới cho tăng trưởng, nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Xuân Khoát, sự gắn kết giữa hoàn thiện thể chế, phát triển khoa học – công nghệ và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chính là điều kiện then chốt để đưa Nghị quyết Đại hội XIV đi vào cuộc sống. Việc chuyển mạnh từ chủ trương sang hành động, từ nghị quyết sang kết quả cụ thể sẽ quyết định hiệu quả thực thi trong toàn bộ nhiệm kỳ.

Quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường gắn với phát triển bền vững

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Ngọc Hải, Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam khẳng định, nghị quyết được thông qua tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã đặt nền tảng quan trọng cho việc thúc đẩy phát triển bền vững, trong đó gắn chặt tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường và sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên.

Trong Báo cáo chính trị được Đại hội thông qua, nội dung về quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường và chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu được thể hiện xuyên suốt, từ đánh giá kết quả nhiệm kỳ trước đến phương hướng, nhiệm vụ và giải pháp cho giai đoạn tiếp theo. Điều này cho thấy tư duy phát triển bền vững đã trở thành định hướng nhất quán trong chiến lược phát triển đất nước.

Cụ thể, tại (Phần I) Đánh giá tình hình thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII, Báo cáo chính trị nêu rõ: “Công tác điều tra cơ bản, quy hoạch, quản lý và khai thác tài nguyên, quan trắc, đánh giá, giám sát chất lượng môi trường tiếp tục được tăng cường”; đồng thời “chính sách, pháp luật về quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên, bảo vệ môi trường tiếp tục được đổi mới, hoàn thiện”. Đây là cơ sở quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường. Trên cơ sở đó, tại (Phần III) Phương hướng, nhiệm vụ và giải pháp phát triển đất nước giai đoạn 2026–2030, tầm nhìn đến năm 2045, Đại hội đã xác định rõ các nhiệm vụ trọng tâm tại (Mục IX) Quản lý và sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu.

Theo nội dung được thông qua, Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu “hoàn thiện đồng bộ pháp luật, cơ chế, chính sách, quy hoạch về quản lý tổng hợp, sử dụng tài nguyên, bảo vệ môi trường, bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học; chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu”. Đồng thời, nhiệm vụ “bảo vệ, phục hồi các hệ sinh thái, đặc biệt là hệ sinh thái rừng, hệ sinh thái đất ngập nước, hệ sinh thái biển; bảo vệ nghiêm ngặt các loài động vật hoang dã, quý hiếm” được xác định là giải pháp quan trọng nhằm ngăn chặn suy giảm đa dạng sinh học.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Ngọc Hải, việc đưa những nội dung này vào Nghị quyết Đại hội cho thấy việc bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên đã trở thành trụ cột trong chiến lược phát triển quốc gia, chứ không còn là lĩnh vực mang tính hỗ trợ. Đây là cơ sở để các bộ, ngành và địa phương xây dựng chương trình hành động cụ thể, phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Từ thực tiễn bảo tồn thiên nhiên hiện nay, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Ngọc Hải đánh giá, yêu cầu thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn ngày càng rõ nét. Việc phát triển các mô hình tăng trưởng thân thiện với môi trường không chỉ phù hợp với xu thế toàn cầu, mà còn góp phần bảo đảm sinh kế bền vững cho người dân, nhất là tại khu vực nông thôn, miền núi và vùng ven biển.