Theo báo The3 Kyiv Post ngày 16/10, Hạ nghị sĩ Gregory Meeks, thành viên cấp cao của Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, đã giới thiệu dự luật mang tên “Đạo luật Ngăn chặn các Thỏa thuận Dầu mỏ Tham nhũng với Nga”. Sáng kiến này nhằm thu hồi các giấy phép tạo điều kiện cho giao dịch dầu mỏ của Nga, hạn chế nguồn tài chính liên bang dành cho các dự án năng lượng của nước này và yêu cầu áp đặt các biện pháp trừng phạt liên quan.
Theo thông báo của Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, dự luật đề xuất cấm Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Mỹ (DFC) đầu tư vào các dự án năng lượng tại Nga, đồng thời thu hồi các giấy phép chung liên quan do Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ cấp. Dự luật cũng hướng tới việc ngăn chính quyền tiếp tục đưa ra các quyết định miễn trừ tương tự trong tương lai.
Ông Meeks cho rằng thỏa thuận dầu diesel với Nga không giúp giảm áp lực chi phí đối với người dân Mỹ. Theo nghị sĩ này, việc mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường quốc tế cho nhiên liệu Nga còn có nguy cơ tạo thêm nguồn thu ngoại tệ cho Moskva, qua đó hỗ trợ khả năng duy trì chiến dịch quân sự tại Ukraine.
Trong tuyên bố về dự luật, ông Meeks chỉ trích Tổng thống Trump vì thúc đẩy các thỏa thuận với Tổng thống Nga Vladimir Putin trong khi Washington, theo quan điểm của ông, cần gia tăng sức ép đối với Điện Kremlin và tiếp tục hỗ trợ Ukraine. Ông kêu gọi các nghị sĩ ủng hộ dự luật nhằm ngăn chặn những cơ chế có thể tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại dầu mỏ của Nga.
Động thái của ông Meeks diễn ra trong bối cảnh các nghị sĩ thuộc cả hai đảng tại Quốc hội Mỹ đang tìm cách hạn chế những nhượng bộ thương mại của chính quyền đối với Moskva. Trước đó, các Hạ nghị sĩ đảng Cộng hòa Brian Fitzpatrick và Don Bacon đã khởi động quá trình soạn thảo dự luật mang tên “Đạo luật Ronald Reagan: Hòa bình thông qua Sức mạnh”, hướng tới thiết lập lệnh cấm theo luật định đối với việc nhập khẩu dầu mỏ và các sản phẩm hydrocarbon tinh chế từ Nga.
Các nhà lập pháp ủng hộ những biện pháp cứng rắn hơn cho rằng việc duy trì giao dịch năng lượng với Nga có thể bổ sung nguồn lực tài chính cho Điện Kremlin, trong khi cơ sở hạ tầng năng lượng và các khu dân cư tại Ukraine tiếp tục hứng chịu các cuộc tấn công trước mùa đông.
Theo khuôn khổ được Nhà Trắng công bố sau cuộc điện đàm ngày 9/10 giữa Tổng thống Trump và Tổng thống Putin, Nga đã đồng ý cung cấp dầu diesel thương mại cho thị trường quốc tế đến năm 2027. Để tạo điều kiện cho các giao dịch liên quan, Bộ Tài chính Mỹ đã ban hành giấy phép chung cho phép thực hiện một số giao dịch dầu diesel của Nga đến ngày 7/4/2027.
Thỏa thuận này vấp phải phản ứng từ Kiev. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky mô tả thời điểm đạt được thỏa thuận là một “bức màn khói”, trong bối cảnh các nhà đàm phán Ukraine và châu Âu tham gia các cuộc thảo luận hòa bình đa phương cùng các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner tại Miami.
Sức ép đối với chính sách của Nhà Trắng còn gia tăng sau khi Tổng thống Trump ký sắc lệnh hành pháp ngày 16/10, miễn trừ một số biện pháp trừng phạt và thuế quan liên quan đến Nga theo Đạo luật Lindsey O. Graham về trừng phạt Nga và Iran năm 2026. Đạo luật này được ông Trump ký ban hành ngày 18/9 và dự kiến bắt đầu có hiệu lực ngày 18/10.
Theo nội dung được nêu trong sắc lệnh, các biện pháp bị tạm dừng bao gồm mức thuế bổ sung 500% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Nga, mức thuế 100% đối với hàng hóa từ 5 quốc gia mua dầu mỏ và khí đốt tự nhiên lớn nhất của Nga, cùng một số biện pháp nhằm vào các quốc gia bị cho là tạo điều kiện để Moskva né tránh trừng phạt. Các biện pháp thực thi liên quan đến đội tàu chở dầu được gọi là “đội tàu bóng tối” của Nga cũng nằm trong diện bị đình chỉ.
Tổng thống Trump lập luận rằng việc miễn trừ các hạn chế thương mại và thuế quan là phù hợp với lợi ích quốc gia của Mỹ, đồng thời cần thiết để kiểm soát giá năng lượng toàn cầu.
