Biểu tượng của Tập đoàn Meta. Ảnh: AFP/TTXVN (không được phép khai thác, sử dụng bởi bên thứ ba)
Thỏa thuận đạt được với 48 bang của Mỹ được xem là một trong những động thái pháp lý lớn nhất nhằm buộc các nền tảng mạng xã hội thay đổi cách bảo vệ người dùng trẻ tuổi. Meta phủ nhận hành vi sai trái nhưng đồng ý dàn xếp sau khi vụ kiện đưa ra các bằng chứng cho thấy công ty biết sản phẩm của mình có thể gây tổn hại đến sức khỏe tinh thần trẻ em.
Giới hạn hai giờ sử dụng mỗi ngày
Theo thỏa thuận, người dùng dưới 18 tuổi tại Mỹ sẽ bị giới hạn thời gian sử dụng Facebook và Instagram ở mức hai giờ mỗi ngày. Các tài khoản này cũng bị áp dụng "giờ giới nghiêm" từ 0h đến 6h sáng.
Meta sẽ ẩn lượt thích và biểu tượng cảm xúc trên tài khoản của trẻ nhằm giảm áp lực so sánh với người khác. Những bộ lọc làm thay đổi ngoại hình, chẳng hạn mô phỏng phẫu thuật thẩm mỹ, sẽ bị vô hiệu hóa theo mặc định và chỉ có thể được bật lại khi phụ huynh đồng ý.
Trong giờ học, từ 8h đến 15h, phần lớn thông báo đẩy cũng sẽ được tắt đối với tài khoản của thanh thiếu niên.
Một điểm đáng chú ý khác là quyền kiểm soát của cha mẹ sẽ được mở rộng. Phụ huynh có thể theo dõi thời gian trẻ sử dụng ứng dụng, biết các tài khoản mà trẻ kết nối hoặc nhận tin nhắn và thay đổi một số cài đặt.
Meta cũng sẽ gửi cảnh báo nếu trẻ lần đầu nhắn tin cho một tài khoản người lớn. Những tìm kiếm liên quan đến tự tử, tự làm hại bản thân hoặc rối loạn ăn uống cũng có thể kích hoạt thông báo tới phụ huynh.
Siết xác minh độ tuổi
Meta cam kết cải thiện công nghệ xác minh tuổi bằng cả hệ thống nội bộ và công cụ của bên thứ ba, đồng thời chấp nhận kiểm toán độc lập định kỳ.
Biện pháp này được chú ý trong bối cảnh nhiều quốc gia tìm cách ngăn trẻ nhỏ tiếp cận mạng xã hội. Australia từ tháng 12/2025 đã cấm người dưới 16 tuổi sử dụng các nền tảng xã hội. Tuy nhiên, cơ quan quản lý an toàn mạng eSafety hồi tháng 8 cho biết hơn 80% trẻ vị thành niên và tiền vị thành niên tại nước này vẫn sử dụng mạng xã hội, cho thấy những hạn chế của công nghệ xác minh tuổi.
Các thay đổi của Meta sẽ được triển khai theo từng giai đoạn sau khi tòa án phê chuẩn thỏa thuận. Nguồn cấp dữ liệu không cá nhân hóa dự kiến xuất hiện trong bốn tháng, các yêu cầu tuân thủ rộng hơn trong sáu tháng và những biện pháp xác minh tuổi quan trọng trong vòng một năm.
Hiện chưa rõ Meta có áp dụng các quy định này trên toàn cầu hay chỉ tại Mỹ.
Khoản tiền lớn nhưng chưa giải quyết thuật toán
Meta có thể phải trả tối đa 16,7 tỷ USD cho 47 bang cùng Washington D.C. và một số vùng lãnh thổ của Mỹ. California có thể nhận khoảng 2,2 tỷ USD, New York khoảng 1,1 tỷ USD, trong khi Texas đạt một thỏa thuận riêng trị giá hơn 1 tỷ USD.
Tuy nhiên, thỏa thuận không buộc Meta chấm dứt hệ thống đề xuất nội dung cá nhân hóa hay quảng cáo nhắm mục tiêu. Công ty trước mắt sẽ thanh toán khoảng 12,7 tỷ USD. Phần còn lại, khoảng 5 tỷ USD, chỉ được chi trả nếu các đối thủ như Snapchat, TikTok và YouTube cũng áp dụng biện pháp tương tự và đồng ý trả khoản tiền tương ứng.
Các chuyên gia cho rằng giới hạn thời gian sử dụng là bước tiến đáng kể nhưng chưa xử lý tận gốc vấn đề thiết kế gây nghiện.
Ella Bradshaw, chuyên gia chính sách về an toàn trẻ em trực tuyến của tổ chức Quốc gia phòng chống ngược đãi trẻ em (NSPCC) tại Anh, nói rằng việc hạn chế các tính năng như thuật toán cá nhân hóa và lượt thích là cần thiết, nhưng vẫn còn nhiều khoảng trống. Những cơ chế như cuộn nội dung vô hạn, tin nhắn tự biến mất, phát trực tiếp hay tặng quà vẫn chưa được giải quyết. Meta cũng chưa đưa ra nhiều chi tiết về cách bảo đảm an toàn cho chatbot AI khi trẻ em sử dụng chúng.
Sức ép quốc tế gia tăng
Thỏa thuận tại Mỹ diễn ra khi Meta chịu sức ép ngày càng lớn từ các cơ quan quản lý trên toàn cầu.
Liên minh châu Âu đang điều tra Meta về nhiều vấn đề, trong đó có việc Facebook và Instagram bị cáo buộc thiết kế theo hướng gây nghiện và chưa đánh giá đầy đủ nguy cơ đối với sức khỏe người dùng. Anh cũng dự kiến cấm trẻ dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội từ năm tới, đồng thời cân nhắc giới nghiêm ban đêm và hạn chế tính năng cuộn vô hạn.
Brazil đã yêu cầu các nền tảng tăng cường bảo vệ trẻ em, trong khi Hàn Quốc kêu gọi những biện pháp mới của Meta được áp dụng trên phạm vi toàn cầu.
Thỏa thuận 18 tỷ USD vì vậy có thể trở thành tiền lệ quan trọng đối với ngành mạng xã hội. Tuy nhiên, câu hỏi lớn vẫn là liệu việc giới hạn thời gian và tăng quyền kiểm soát của phụ huynh có đủ để giải quyết những rủi ro bắt nguồn từ chính cách các nền tảng được thiết kế hay không.