Báo The Kyiv Independent của Ukraine ngày 6/3 cho biết kể từ khi Liên bang Nga triển khai chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, Ba Lan không chỉ giúp Ukraine duy trì quyền truy cập vào mạng Internet vệ tinh Starlink, mà còn cung cấp một nửa trong tổng số thiết bị đầu cuối, lên đến hơn 20.000 thiết bị.
Thực tế cho thấy trong xung đột Nga – Ukraine, Internet vệ tinh Starlink - thuộc sở hữu của SpaceX – công ty của tỷ phú Elon Musk - đóng vai trò quan trọng trong cơ sở hạ tầng liên lạc dân sự và quân sự của Ukraine.
Việc hủy bỏ các hợp đồng Starlink của Ba Lan, vốn cung cấp Internet cho Ukraine – sẽ là “một cuộc khủng hoảng lớn trong quan hệ quốc tế”, Phó Thủ tướng Ba Lan Krzysztof Gawkowski cảnh báo.
“Tôi không thể tưởng tượng được một tình huống mà mối quan hệ kinh doanh giữa Ba Lan và một công ty Mỹ lại đột ngột bị gián đoạn”, ông Gawkowski nói.
Những tuyên bố nêu trên của của ông Gawkowski được đưa ra ngày 5/3, sau khi có các báo cáo trên truyền thông cho rằng Mỹ đã đe dọa cắt quyền truy cập của Ukraine vào mạng Internet vệ tinh Starlink trừ khi Kiev đồng ý một thỏa thuận về khoáng sản quan trọng với Washington.
Nếu tỉ phú Musk thực sự cắt quyền truy cập Starlink của Ukraine, Phó Thủ tướng Ba Lan cho rằng điều đó đồng nghĩa với việc đơn phương chấm dứt hợp đồng với một quốc gia thuộc Liên minh châu Âu (EU).
Ba Lan và EU hiện đang tìm cách đa dạng hóa nguồn cung cấp Internet vệ tinh cho Ukraine. Ông Gawkowski cho biết EU đang xem xét sử dụng công ty viễn thông vệ tinh Eutelsat – có trụ sở tại Paris – để cung cấp dịch vụ Internet cho quân đội Ukraine.
Trong một tuyên bố đưa ra ngày 25/2, ông Gawkowski cho biết: “Ba Lan đang duy trì dịch vụ này, Ba Lan đã mua Starlink và chuyển giao cho Ukraine. Ba Lan đảm bảo an ninh bằng cách thanh toán phí thuê bao. Tôi không thể tưởng tượng bất kỳ tập đoàn Mỹ nào vi phạm các thỏa thuận như vậy”.
Trước đó vào ngày 21/2, hãng Reuters của Anh trích dẫn ba nguồn tin quen thuộc với các cuộc đàm phán cho biết Mỹ đã đe dọa cắt quyền truy cập của Ukraine vào các trạm Internet vệ tinh Starlink nếu Kiev không đạt được thỏa thuận với Mỹ về tài nguyên khoáng sản quan trọng.
Thỏa thuận này được cho là nhằm giành 50% quyền kiểm soát tài nguyên thiên nhiên của Ukraine, bao gồm khoáng sản quan trọng, dầu mỏ và khí đốt, mà không đưa ra bất kỳ đảm bảo an ninh cụ thể nào cho Ukraine.
Các nhà đàm phán Mỹ đã cảnh báo rằng Ukraine sẽ mất quyền truy cập vào các trạm Starlink nếu Kiev không ký thỏa thuận, theo nguồn tin của Reuters.
Các trạm Internet Starlink đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo liên lạc trong xung đột Nga-Ukraine. Năm ngoái, Ukraine cho biết có khoảng 42.000 trạm đang hoạt động trong khắp các đơn vị quân đội, bệnh viện, doanh nghiệp và tổ chức viện trợ.
Theo các nguồn tin, Washington lần đầu tiên đưa ra khả năng ngừng cung cấp Starlink sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky từ chối thỏa thuận do Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent trình bày vào ngày 12/2.
Mối đe dọa về Starlink lại được nhắc đến trong các cuộc đàm phán với Đặc phái viên Mỹ Keith Kellogg, người đến Kiev vào hôm 19/2 và đã gặp ông Zelensky cũng như các quan chức Ukraine khác tại Kiev vào ngày 20/2.
Một nguồn tin nói với Reuters rằng việc mất quyền truy cập vào Starlink sẽ là thảm họa đối với Ukraine.
“Ukraine vận hành dựa vào Starlink. Họ coi đó như Ngôi sao Bắc Đẩu của mình”, nguồn tin cho biết và nhấn mạnh rằng: “Mất Starlink… sẽ là một đòn giáng mạnh (vào các lực lượng của Ukraine)”.
