Một cơ sở khai thác dầu của Liên bang Nga trên biển Caspi. Ảnh: AFP/TTXVN
Báo The Kyiv Post tối 4/2, theo giờ địa phương, dẫn phát biểu của các quan chức châu Âu với điều kiện giấu tên do tính nhạy cảm của các nỗ lực ngoại giao đang diễn ra cho biết Mỹ đã chuẩn bị một gói trừng phạt bổ sung nhằm vào Liên bang Nga, tuy nhiên hiện chưa có dấu hiệu nào cho thấy các biện pháp này sẽ được triển khai.
Vào ngày 4/2, hãng tin Bloomberg của Mỹ dẫn lời các quan chức châu Âu, cũng yêu cầu không nêu tên, cho biết Liên minh châu Âu (EU) cũng đã hoàn tất một gói trừng phạt khác, dự kiến công bố trùng với dịp kỷ niệm 4 năm Liên bang Nga phát động chiến dịch quân sự quy mô lớn tại Ukraine vào cuối tháng này.
Các nguồn tin của Bloomberg cho biết thêm EU đang tăng cường các biện pháp nhằm vào cái gọi là “hạm đội bóng tối” của Liên bang Nga, nhưng mô tả tác động của các biện pháp này là mang tính dần dần, chứ không gây gián đoạn ngay lập tức.
Trừng phạt đã sẵn sàng, sức ép còn hạn chế
Theo các quan chức châu Âu, gói trừng phạt mới nhất của EU nhằm duy trì sức ép đối với Moskva khi cuộc chiến bước sang năm thứ tư, song họ cảnh báo rằng các biện pháp này khó có thể tạo ra hiệu ứng tức thời. Dù các nỗ lực nhằm hạn chế “hạm đội bóng tối” của Liên bang Nga đang được mở rộng, các quan chức cho biết cách tiếp cận hiện nay thiên về gia tăng áp lực từng bước, thay vì leo thang nhanh chóng.
Điện Kremlin khẳng định mục tiêu xung đột không thay đổi
Bình luận về các cuộc tấn công gần đây của Liên bang Nga nhằm vào lĩnh vực năng lượng của Ukraine, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết lập trường của Moskva về cuộc chiến vẫn “hoàn toàn rõ ràng” và không thay đổi.
“Điều này được cả chế độ Kiev và các nhà đàm phán Mỹ hiểu rõ, những người đang cung cấp các dịch vụ có giá trị trong việc tiến hành các cuộc đàm phán ba bên và chúng tôi biết ơn những nỗ lực của họ”, ông Peskov nói, đồng thời nhấn mạnh cuộc chiến sẽ tiếp tục cho đến khi Kiev “đưa ra những quyết định đúng đắn”.
Trong đêm 3/2 rạng sáng 4/2, Liên bang Nga đã phóng hơn 450 thiết bị bay không người lái (UAV) và khoảng 70 tên lửa vào Kiev và nhiều thành phố khác của Ukraine, khiến ít nhất 9 người bị thương và làm mất điện hàng nghìn tòa nhà khi nhiệt độ giảm xuống dưới -20°C.
Theo Không quân Ukraine, lực lượng phòng không đã vô hiệu hóa 450 mục tiêu, bao gồm 38 tên lửa và 412 thiết bị bay không người lái các loại.
Các lĩnh vực dầu khí của Liên bang Nga cùng nhiều doanh nghiệp khác đã phải chịu hàng loạt biện pháp trừng phạt của EU và Mỹ kể từ khi Moskva đưa quân vào Ukraine năm 2022.
Tháng 10 năm ngoái, Washington đã trừng phạt Rosneft và Lukoil, khiến các tập đoàn này đối mặt với nguy cơ bị trừng phạt thứ cấp. Đây được xem là động thái trừng phạt quan trọng nhất của Mỹ trong năm 2025.
Những biện pháp này không chặn đứng xuất khẩu dầu ngay lập tức, nhưng làm giảm lợi nhuận, gia tăng rủi ro và buộc Liên bang Nga phải dựa vào các trung gian tốn kém hơn.
Bể chứa dầu của tập đoàn dầu khí Nga Lukoil tại Brussels, Bỉ. Ảnh: AFP/ TTXVN
Song song với đó, EU tiếp tục mở rộng các biện pháp trừng phạt đối với “hạm đội bóng tối” của Liên bang Nga, tức là các tàu chở dầu đã cũ được sử dụng để lén vận chuyển dầu nhằm né tránh các hạn chế.
Mỗi vòng trừng phạt mới khiến hoạt động xuất khẩu trở nên đắt đỏ hơn, mong manh hơn và kém tin cậy hơn.
Những biện pháp này đã tạo ra tác động thực tế. Doanh thu từ dầu khí của Nga đã giảm 22% trong 11 tháng năm 2025. Moskva buộc phải chuyển hướng xuất khẩu thông qua các công ty nhỏ hơn.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã hạ dự báo tăng trưởng của Liên bang Nga năm 2025 xuống còn 0,6%, lạm phát vẫn ở mức cao và thâm hụt ngân sách liên bang tiếp tục nới rộng.
Tuy vậy, nền tảng công nghiệp–quân sự của Liên bang Nga vẫn đang mở rộng, và Moskva tuyên bố đã nội địa hóa gần 90% hoạt động sản xuất thiết bị bay không người lái, cho thấy những giới hạn của các biện pháp trừng phạt nếu không được thực thi một cách nghiêm ngặt.