Trụ sở Ủy ban châu Âu tại Brussels, Bỉ. Ảnh: THX/TTXVN
Theo đề xuất do Ủy viên phụ trách công nghiệp của EU Stephane Sejourne công bố, các quốc gia thành viên trong tương lai chỉ được phép sử dụng ngân sách nhà nước để hỗ trợ một số sản phẩm nếu các sản phẩm đó đáp ứng tiêu chí “Sản xuất tại châu Âu”. Các quy định mới dự kiến áp dụng đối với nhiều lĩnh vực công nghiệp quan trọng như thép, xi măng, nhôm, công nghệ sạch, xe điện và xe hybrid sạc điện.
Theo Ủy ban châu Âu, mục tiêu của đề xuất là thúc đẩy nhu cầu đối với các sản phẩm thân thiện với môi trường được sản xuất tại châu Âu, qua đó hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và tăng cường năng lực cạnh tranh của ngành công nghiệp khu vực. Tuy nhiên, đề xuất này vẫn cần được các quốc gia thành viên và Nghị viện châu Âu thông qua trước khi có hiệu lực. Một trong những vấn đề gây tranh luận nhiều nhất hiện nay là tiêu chí xác định thế nào được coi là sản phẩm có nguồn gốc châu Âu.
Trong khi Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ủng hộ việc áp dụng các hạn ngạch đối với sản phẩm “Sản xuất tại châu Âu”, Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho rằng các quy tắc ưu tiên sản phẩm châu Âu chỉ nên được áp dụng hạn chế, chủ yếu trong những lĩnh vực chiến lược quan trọng. Ông Merz nhấn mạnh rằng châu Âu vẫn cần duy trì hợp tác với các đối tác thương mại quốc tế và cần tính đến lợi ích của các quốc gia đối tác.
Giới công nghiệp Đức cũng bày tỏ quan điểm thận trọng đối với đề xuất của EU. Chủ tịch Liên đoàn Công nghiệp Đức (BDI) Peter Leibinger cho rằng các quy định mới có thể làm gia tăng gánh nặng thủ tục hành chính đối với doanh nghiệp.
Ông Leibinger còn cảnh báo nguy cơ các quốc gia đối tác có thể áp dụng biện pháp trả đũa thương mại. Theo ông, nền kinh tế Đức phụ thuộc lớn vào xuất khẩu và các quy định ưu tiên sản phẩm châu Âu có thể tạo ra những hiệu ứng tiêu cực đối với hoạt động thương mại quốc tế.
Một số đại diện của ngành công nghiệp ô tô Đức cũng lo ngại rằng các quy định có thể mang lại lợi ích lớn hơn cho các nhà sản xuất Pháp, vốn chủ yếu sản xuất trong khu vực châu Âu cho thị trường nội địa.
Ngoài ra, nhiều hãng xe Đức hiện đang sản xuất một phần các mẫu xe cao cấp tại Mỹ và sau đó xuất khẩu sang châu Âu. Nếu các quy định mới không được thiết kế linh hoạt, những sản phẩm này có thể gặp bất lợi, dù chúng vẫn sử dụng nhiều linh kiện được sản xuất tại châu Âu.