Theo các nhà khoa học, cá voi lưng gù đóng vai trò là "chỉ số báo hiệu" cho sức khỏe của hệ sinh thái đại dương. Việc quần thể này gặp khó khăn là tín hiệu cảnh báo nghiêm trọng đối với quần thể cá voi lưng gù trên khắp Nam bán cầu, cũng như các loài cá voi lớn khác và môi trường biển toàn cầu.
Theo phóng viên TTXVN tại Sydney, dữ liệu theo dõi năm nay ghi nhận số lượng cá voi lưng gù di chuyển từ Nam Băng Dương lên các vùng biển phía Bắc bang Tây Australia đã giảm tới 60%. Bên cạnh đó, các nhà nghiên cứu cũng ghi nhận số cá voi con ít hơn, trong khi số vụ cá voi mắc cạn và bị vướng vào ngư cụ có chiều hướng gia tăng.
Nhà nghiên cứu sinh vật biển Olaf Meynecke thuộc Đại học Griffith cho biết hiện tượng này phản ánh một xu hướng chung đang diễn ra trên khắp Nam Bán cầu. Cụ thể, việc băng biển tan sớm hơn tại Nam Cực đã rút ngắn thời gian kiếm ăn của cá voi, kết hợp với sự suy giảm nguồn thức ăn chính như loài giáp xác chân chèo (krill) và sự biến động của tảo biển, khiến thể trạng cá voi mẹ bị suy kiệt, không đủ lượng mỡ trữ để cấp sữa cho cá voi con.
Tình trạng này cũng được ghi nhận qua hoạt động du lịch ngắm cá voi tại thị trấn Broome, vùng Kimberley, phía Bắc bang Tây Australia. Theo người dân địa phương, các chuyến tham quan ngắm cá voi trong năm 2026 giờ đây phải đi xa bờ gần gấp đôi so với trước đây, trong khi số cá voi quan sát được mỗi ngày giảm từ 10-15 con xuống còn 2-3 con.
Thống kê cho thấy số vụ cá voi bị mắc kẹt vào ngư cụ tại Australia trong năm nay đã tăng 20%, lên mức 60 trường hợp. Các chuyên gia cảnh báo số liệu thực tế có thể cao hơn do nhiều trường hợp không được báo cáo.