Eo biển Hormuz. Ảnh: IRNA/TTXVN phát
Dưới đây là những diễn biến mới nhất trong đàm phán Iran-Oman về eo biển Hormuz:
Viết trên kênh Telegram cá nhân ngày 8/8, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố Mỹ phải bồi thường cho Iran vì vi phạm Bản ghi nhớ Islamabad thì eo biển Hormuz mới có thể được mở lại.
Ông Araghchi cho biết thêm rằng Iran và Oman đang "rất gần" với việc đạt được một nghị định thư (protocol) mới về cơ chế quản lý và lưu thông qua eo biển Hormuz, đồng thời nhấn mạnh rằng quyết định mở lại eo biển Hormuz không chỉ phụ thuộc vào sự đồng thuận đạt được với Oman mà còn gắn với một số điều kiện khác.
Một trong những điều kiện đó, theo ông Araghchi, là Mỹ phải bồi thường cho Iran vì những gì Tehran cáo buộc là các hành vi vi phạm Bản ghi nhớ Islamabad ký từ xa vào ngày 17/6 bởi Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian và Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Trong khi đó, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, ông Mohammad Bagher Zolghadr, trở thành quan chức mới nhất của Iran công khai đề cập đến những "điều kiện" mà Tehran đưa ra để mở lại eo biển Hormuz.
Trong tuyên bố được Đài Truyền hình Quốc gia Iran (IRIB) đăng tải, ông Zolghadr cho rằng Mỹ phải "điều chỉnh hành vi", đồng thời đưa ra các yêu cầu sau đối với Washington, bao gồm:
Thứ nhất, chấm dứt mọi lời đe dọa nhằm vào Iran và những gì Tehran gọi là "các giá trị thiêng liêng" của nước này.
Thứ hai, chấm dứt vĩnh viễn mọi hành động quân sự nhằm vào Iran và các lực lượng đồng minh của Tehran trong khu vực.
Thứ ba, rút toàn bộ lực lượng hải quân và không quân Mỹ tham gia vào hoạt động mà Iran mô tả là phong tỏa nước này.
Thứ tư, bồi thường cho Iran những thiệt hại phát sinh trong cuộc xung đột gần đây.
Thứ năm, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran.
Thứ sáu, giải phóng các tài sản bị phong tỏa của Iran ở nước ngoài.
Tàu của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tại lễ kỷ niệm Ngày Vịnh Persia quốc gia ở Vịnh Persia, gần Bushehr. Ảnh: THX/TTXVN
Cũng trong ngày 8/8, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố việc mở lại eo biển Hormuz phụ thuộc vào việc Mỹ hoàn toàn chấp nhận các điều kiện của Iran, không phụ thuộc vào thỏa thuận với Oman
Hãng thông tấn nhà nước Tasnim của Iran dẫn tuyên bố của người phát ngôn của IRGC, ông Sardar Mohebi, cho biết việc mở lại eo biển Hormuz phụ thuộc vào các "cơ chế và điều kiện cụ thể" do Iran đặt ra và không liên quan đến các cuộc đàm phán đang diễn ra giữa Iran và Oman.
Ông Mohebi nhấn mạnh: "Đối với chúng tôi, eo biển Hormuz không chỉ đơn thuần là một tuyến đường thủy mang ý nghĩa kinh tế mà còn là một thành tố của sức mạnh địa chính trị và chiến lược của Iran”.
Người phát ngôn IRGC cho biết thêm rằng việc mở lại tuyến hàng hải này chỉ có thể diễn ra khi Mỹ hoàn toàn chấp nhận các điều kiện của Iran và chấm dứt can thiệp vào các cuộc đàm phán trong khu vực.
Ông Mohebi khẳng định: "Bất cứ khi nào Mỹ chấp nhận các điều kiện của Iran thì eo biển Hormuz chắc chắn sẽ được mở lại”.
Về phía Oman, theo kênh Al Jazeera của Qatar ngày 9/8, nước này lên án các cuộc tấn công vẫn đang tiếp diễn nhằm vào tàu thuyền tại eo biển Hormuz nhưng không quy trách nhiệm cho bên nào.
Oman đồng thời cho biết các cuộc đàm phán với Iran về tuyến hàng hải này đang diễn ra “tích cực và mang tính xây dựng”.
Trong khi đó, vào tuần trước, truyền thông Iran đưa tin rằng các cuộc đàm phán nhằm thiết lập một “hành lang trung tâm” qua eo biển Hormuz, tách biệt với cả tuyến phía Bắc do Iran thiết lập và hành lang phía Nam mà Mỹ ủng hộ.
Bộ Ngoại giao Iran cho biết tọa độ địa lý của tuyến đường mới này đã được hai bên hoàn tất.