Quốc kỳ Mỹ (trái) và quốc kỳ Trung Quốc. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN. Ảnh không được phép chia sẻ bởi bên thứ ba
Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết 10 doanh nghiệp Mỹ bị đưa vào danh sách kiểm soát xuất khẩu gồm các công ty hoạt động trong lĩnh vực thiết bị bay không người lái (UAV), robot, hàng không vũ trụ và đất hiếm như Aveox, Red Cat Holdings, Teal Drones, Jaia Robotics, Ball Aerospace & Technologies, MP Materials và USA Rare Earth.
Theo quy định mới, các doanh nghiệp xuất khẩu của Trung Quốc bị cấm cung cấp các mặt hàng lưỡng dụng cho những công ty này. Đồng thời, các tổ chức và cá nhân ở bất kỳ quốc gia hoặc vùng lãnh thổ nào cũng không được chuyển giao hoặc cung cấp cho các doanh nghiệp bị liệt kê nêu trên những mặt hàng lưỡng dụng có nguồn gốc từ Trung Quốc.
Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết các biện pháp được áp dụng theo Luật Kiểm soát Xuất khẩu của nước này nhằm bảo vệ an ninh quốc gia và thực hiện các nghĩa vụ quốc tế liên quan đến chống phổ biến vũ khí.
Thông báo cũng yêu cầu dừng ngay các hoạt động xuất khẩu đang được tiến hành nếu thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định mới.
Bên cạnh đó, Bộ Tài chính Trung Quốc công bố danh sách 46 doanh nghiệp Mỹ bị hạn chế tham gia các hoạt động mua sắm công của chính quyền trung ương và địa phương.
Danh sách này chủ yếu gồm các tập đoàn quốc phòng và hàng không lớn của Mỹ như Lockheed Martin, Raytheon Missiles & Defense, General Atomics Aeronautical Systems, BDS (Boeing Defense, Space & Security), General Dynamics Land Systems và công ty liên doanh Javelin giữa Lockheed Martin và Raytheon.
Theo các quy định mới, các cơ quan nhà nước của Trung Quốc sẽ không được mua sắm sản phẩm do những doanh nghiệp này sản xuất.
Người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết quyết định trên được đưa ra nhằm đáp trả những hành động mà Bắc Kinh cho là mang tính “thù địch” từ phía Washington.
Động thái của Trung Quốc diễn ra chỉ vài tuần sau khi Bộ Quốc phòng Mỹ mở rộng danh sách các doanh nghiệp bị cho là có liên hệ với quân đội Trung Quốc. Hôm 9/6, Lầu Năm Góc đã bổ sung hàng chục công ty Trung Quốc vào danh sách này, trong đó có một số doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược.
Theo phía Mỹ, danh sách được xây dựng nhằm cảnh báo các nhà đầu tư và đối tác về những doanh nghiệp có khả năng hỗ trợ hiện đại hóa quân đội Trung Quốc. Tuy nhiên, Bắc Kinh nhiều lần bác bỏ cáo buộc này và cho rằng Washington đang lạm dụng khái niệm an ninh quốc gia để kiềm chế sự phát triển của các doanh nghiệp Trung Quốc.
Những biện pháp mới được công bố trong ngày khai mạc Hội chợ Chuỗi cung ứng Quốc tế Trung Quốc tại Bắc Kinh, sự kiện do Chính phủ Trung Quốc hậu thuẫn nhằm thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực chuỗi cung ứng.
Các động thái gần đây cho thấy những bất đồng giữa Washington và Bắc Kinh vẫn chưa hạ nhiệt, bất chấp các nỗ lực duy trì đối thoại cấp cao. Dù Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã nhất trí thúc đẩy sự ổn định trong quan hệ song phương tại cuộc gặp hồi tháng 5, nhưng hai bên vẫn tiếp tục va chạm trong các lĩnh vực công nghệ, quốc phòng, chuỗi cung ứng và thương mại.
Giới quan sát nhận định việc Trung Quốc đưa các doanh nghiệp đất hiếm và quốc phòng của Mỹ vào diện hạn chế có thể làm gia tăng áp lực lên các chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược, trong bối cảnh cạnh tranh giữa hai nền kinh tế ngày càng mở rộng sang các lĩnh vực then chốt như khoáng sản quan trọng, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và quốc phòng.