Khoảng 1/4 người trên 40 tuổi mắc viêm xương khớp, căn bệnh gây đau và tàn tật do lớp sụn bảo vệ khớp bị thoái hóa. Hiện chưa có cách phục hồi sụn, người bệnh chủ yếu dùng thuốc giảm đau cho đến khi cần thay khớp.
Trong nghiên cứu công bố trên tạp chí The Lancet Rheumatology, các nhà khoa học Đại học Utah phối hợp với Đại học New York và Đại học Stanford đã chứng minh tiềm năng của phương pháp “tập lại dáng đi”.
Chỉ cần thay đổi một chút góc đặt bàn chân khi bước đi, người tham gia thử nghiệm kéo dài một năm đã giảm đau ngang mức dùng thuốc, đồng thời có tốc độ thoái hóa sụn đầu gối chậm hơn so với nhóm đối chứng. Đây là thử nghiệm có đối chứng giả dược đầu tiên chứng minh hiệu quả của can thiệp sinh cơ học đối với viêm xương khớp.
Ông Scott Uhlrich, Trợ lý Giáo sư Kỹ thuật Cơ khí, Đại học Utah, cho biết: “Chúng tôi đã biết thay đổi góc bàn chân có thể giảm tải cho khớp gối. Điểm mới là nghiên cứu này cho thấy rõ ràng hiệu quả giảm đau và bảo vệ sụn trong một thử nghiệm ngẫu nhiên, có kiểm soát”.
Các nhà nghiên cứu tập trung vào bệnh nhân viêm xương khớp mức độ nhẹ đến trung bình ở khoang trong đầu gối - khu vực thường chịu tải trọng lớn. Mỗi người được phân tích cá nhân bằng máy chụp cộng hưởng từ (MRI), thảm chạy có cảm biến áp lực và hệ thống ghi hình chuyển động để xác định cách xoay mũi bàn chân (vào trong hoặc ra ngoài, 5° hay 10°) giúp giảm tải tốt nhất.
Trong tổng số 68 người tham gia, một nửa được xếp vào nhóm giả dược với dáng đi giống tự nhiên, số còn lại được hướng dẫn điều chỉnh phù hợp. Người bệnh tập đi với góc bàn chân mới trên máy chạy có thiết bị rung gắn ở ống chân để đưa phản hồi sinh học, sau đó duy trì luyện tập ít nhất 20 phút mỗi ngày. Sau một năm, họ vẫn giữ được góc bàn chân theo chỉ định gần như chính xác.
Kết quả cho thấy mức giảm đau vượt trội so với giả dược, tương đương giữa thuốc giảm đau thông thường và thuốc mạnh như opioid. Ảnh chụp MRI cũng cho thấy sự thoái hóa sụn ở nhóm can thiệp diễn ra chậm hơn.
Một người tham gia chia sẻ: “Tôi không cần uống thuốc hay đeo thiết bị… Nó đã trở thành một phần cơ thể tôi, và tôi rất hài lòng”.
Theo nhóm nghiên cứu, ưu điểm lớn của phương pháp này là khả năng duy trì lâu dài, có thể giúp người ở độ tuổi 30 - 50 giảm nhiều năm đau đớn trước khi phải thay khớp.
Để triển khai rộng rãi, quá trình xác định góc bàn chân cần được đơn giản hóa. Nhóm nghiên cứu kỳ vọng trong tương lai, các phòng khám vật lý trị liệu có thể sử dụng cảm biến di động, video từ điện thoại thông minh hoặc giày thông minh để cá nhân hóa và huấn luyện dáng đi.
Ông Uhlrich nhấn mạnh, cần thêm các nghiên cứu tiếp theo trước khi phương pháp này được áp dụng phổ biến trong cộng đồng.
