Mới tuần trước, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình được lên kế hoạch sẽ tới Washington cùng một phái đoàn lớn gồm các lãnh đạo doanh nghiệp Trung Quốc, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump kỳ vọng tạo bầu không khí thuận lợi cho các thỏa thuận tại cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo. Tuy nhiên, theo các nguồn tin am hiểu vấn đề, kế hoạch này đã có sự thay đổi.
Truyền thông nhà nước Trung Quốc ngày 23/9 đưa tin Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã lên đường tới Mỹ, song không đề cập đến sự tham gia của các lãnh đạo doanh nghiệp trong đoàn tháp tùng. Theo hai nguồn tin giấu tên được hãng tin Mỹ dẫn lại, Bắc Kinh từng dự định đưa một nhóm lãnh đạo doanh nghiệp sang Mỹ để tham dự các cuộc gặp với Tổng thống Trump. Hiện chưa rõ lý do cụ thể khiến phái đoàn này không tham gia.
Theo hãng truyền thông Mỹ, Trung Quốc đã hoàn tất danh sách các doanh nghiệp dự kiến tham gia chuyến thăm, trong đó có các tập đoàn hoạt động trong lĩnh vực xe điện, pin, điện tử tiêu dùng, tài chính và nông nghiệp. Một số doanh nghiệp trong diện được cân nhắc như BYD, CATL và Xiaomi đang chịu các hình thức giám sát hoặc sức ép quản lý khác nhau tại Mỹ.
Một nguồn tin cho biết Nhà Trắng có những ưu tiên khác, trong khi nguồn tin thứ hai nói rằng các quan chức Mỹ không muốn sự hiện diện của những doanh nghiệp Trung Quốc bị nghi ngờ có liên hệ với quân đội nước này.
Tại cuộc họp báo thường kỳ ngày 23/9, khi được hỏi liệu các lãnh đạo doanh nghiệp có tháp tùng ông Tập Cận Bình trong chuyến thăm Mỹ hay không, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết không có thông tin về vấn đề này. Nhà Trắng cũng chưa đưa ra bình luận.
Trong khi đó, phía Mỹ dự kiến có sự tham dự của nhiều lãnh đạo doanh nghiệp tại các hoạt động trong khuôn khổ chuyến thăm. Tổng thống Trump dự kiến chủ trì tiệc chiêu đãi cấp nhà nước dành cho Chủ tịch Tập Cận Bình tại Nhà Trắng ngày 24/9, với sự tham dự của lãnh đạo một số tập đoàn lớn của Mỹ, trong đó có Amazon, Alphabet, OpenAI, Apple, Tesla, Nvidia, Pfizer và Meta.
Sự thay đổi về thành phần doanh nghiệp Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh kỳ vọng đối với các kết quả cụ thể của hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung được đánh giá là tương đối hạn chế. Các vấn đề dự kiến được hai nhà lãnh đạo thảo luận gồm thương mại, đất hiếm, chuỗi cung ứng và trí tuệ nhân tạo (AI). Trước thềm cuộc gặp, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong đã tiến hành các cuộc đàm phán tại New York.
Sau các cuộc đàm phán, ông Bessent cho biết hai bên đã thảo luận mang tính xây dựng và phía Mỹ đề xuất một cơ chế thông báo về an toàn AI, cho phép các quan chức hai nước nhanh chóng liên lạc trong trường hợp xảy ra sự cố liên quan đến AI. Tuy nhiên, phía Trung Quốc chưa công khai ủng hộ đề xuất này. Giới quan sát nhận định những tiến triển còn hạn chế về AI cho thấy hội nghị thượng đỉnh lần này có thể tập trung nhiều hơn vào duy trì ổn định quan hệ và xử lý các vấn đề cụ thể, thay vì đạt được những thỏa thuận chính sách lớn.
Chủ tịch Tập Cận Bình dự kiến ở Mỹ từ ngày 23 đến 25/9 theo lời mời của Tổng thống Trump. Đây là chuyến thăm Mỹ trong bối cảnh hai nước tiếp tục tìm cách duy trì thỏa thuận đình chiến thương mại và xử lý những bất đồng liên quan đến công nghệ, thương mại và các vấn đề địa chính trị.
