Đó là nhận định của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Neak Chandarith - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quốc tế và Chính sách công (IISPP), Đại học Hoàng gia Phnom Penh (RUPP) về chuyến thăm cấp Nhà nước vừa qua của Tổng Bí thư Tô Lâm và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam.
Trả lời phỏng vấn phóng viên TTXVN tại Phnom Penh, Tiến sĩ Neak Chandarith đánh giá đây không phải là một chuyến thăm thông thường, mà là một sự kiện lịch sử mang tính bước ngoặt chính trị mới của hai nước, có tầm quan trọng và ý nghĩa sâu sắc.
Chứng minh cho nhận định của mình, Viện trưởng IISPP Neak Chandarith cho rằng chuyến thăm của Tổng Bí thư Tô Lâm phản ánh ưu tiên cao nhất trong “kỷ nguyên phát triển mới” của Đảng và Nhà nước Việt Nam. Theo ông, việc chọn Campuchia là quốc gia thứ hai sau Lào trong chuyến thăm nước ngoài đầu tiên ngay sau Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam cho thấy Việt Nam xem Campuchia và Đảng Nhân dân Campuchia (CPP) là “ưu tiên hàng đầu” trong chính sách đối ngoại của mình.
Theo ông Neak Chandarith, kết quả tốt đẹp từ thành công của Đại hội XIV cho thấy trong kỷ nguyên phát triển mới của Việt Nam và khu vực, nhất thiết phải tăng cường tình hữu nghị truyền thống và tình đoàn kết chặt chẽ giữa hai Đảng và hai nước dưới khẩu hiệu “đoàn kết, dân chủ, kỷ cương, tiến bộ và phát triển”. Tiến sĩ Neak Chandarith nhấn mạnh: "Chuyến thăm thể hiện tin cậy chính trị cấp độ cao giữa hai nước".Ông Neak Chandarith đánh giá chuyến thăm thể hiện quyết tâm chung hay cách tiếp cận toàn diện của Chính phủ Việt Nam. Theo ông, sự hiện diện của Thủ tướng Phạm Minh Chính và Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho thấy sự ủng hộ toàn diện từ tất cả các cơ quan lãnh đạo cấp cao của Việt Nam đối với việc tăng cường tình hữu nghị truyền thống với Campuchia.
Ông Neak Chandarith nhận định tình hữu nghị Campuchia - Việt Nam được gắn kết và xuất phát từ nguyên do “yếu tố địa lý là định mệnh” và “hữu nghị cũng là định mệnh”. Từ đó, ông nêu góc nhìn riêng: “Chuyến thăm này khẳng định rằng Campuchia và Việt Nam lựa chọn con đường song hành, sát cánh cùng nhau vì an ninh và thịnh vượng chung, bất kể tình hình thế giới biến động như thế nào”.
Từ góc tiếp cận đó, chuyên gia này đánh giá chuyến thăm Campuchia của Tổng Bí thư Tô Lâm còn mang ý nghĩa đảm bảo tính bền vững thông qua “ngoại giao kênh Đảng”. Chuyến thăm cho thấy việc sử dụng cơ chế “ngoại giao kênh Đảng” làm nòng cốt rất hiệu quả và hữu hiệu trong việc định hình “sự đảm bảo chính trị” giữa hệ thống lãnh đạo của hai nước.
Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Vương quốc Campuchia ngày 6/2 vừa qua, Tổng Bí thư Tô Lâm còn đồng chủ trì Cuộc gặp cấp cao giữa Bộ Chính trị Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam với Ban Thường vụ Trung ương CPP và Cuộc gặp giữa ba người đứng đầu ba Đảng, bao gồm Đảng Cộng sản Việt Nam, CPP và Đảng Nhân dân Cách mạng Lào. Chia sẻ với phóng viên TTXVN, Phó Giáo sư Neak Chandarith cho rằng các cuộc gặp này không chỉ là biểu tượng của tình hữu nghị giữa ba Đảng, mà còn đảm bảo việc thay đổi nhân sự lãnh đạo hay áp lực bên ngoài không thể làm lung lay lòng tin chung.
Xoay quanh cuộc gặp song phương kênh Đảng, Tiến sĩ Neak Chandarith cho rằng cuộc gặp giữa Bộ Chính trị Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam và Ban Thường vụ Trung ương CPP là mắt xích kết nối chiến lược giữa “bộ não” lãnh đạo của hai nước, nhằm đảm bảo kế hoạch phát triển giai đoạn 2026-2030 của hai nước sẽ song hành đồng bộ. "Hai bên không cạnh tranh mà hỗ trợ lẫn nhau, dựa trên tình hữu nghị của hai đất nước trên mọi lĩnh vực, cùng nhau kiến tạo tương lai chung", ông nhận xét.
Về cuộc gặp ba bên Việt Nam - Campuchia - Lào, theo Tiến sĩ Neak Chandarith, trước tiên cần nhìn nhận vai trò của CPP với tư cách điều phối viên chiến lược. Bên cạnh đó, cuộc gặp ba bên này cũng là một cơ chế bổ sung cho ASEAN. Sự phối hợp thông qua kênh Đảng này giúp giải quyết những hạn chế tồn đọng, đặc biệt là vấn đề an ninh và lòng tin. Và cuối cùng, điểm quan trọng nhất, chính là vai trò “trụ cột an ninh” của tình đoàn kết ba bên. Ông Neak Chandarith cho rằng cuộc gặp ba bên là lời nhắc nhở với khu vực và thế giới rằng ba nước là những người anh em, bạn bè không thể chia tách.
Học giả Neak Chandarith nhận định rằng mối quan hệ trên nền tảng an ninh, đoàn kết, dân chủ, tiến bộ và phát triển của ba nước Việt Nam, Campuchia và Lào mang tính gắn kết chặt chẽ và không thể tách rời.
