Thanh Hóa: Người dân mong muốn 2 tấm bia đá cổ sớm được trùng tu, tôn tạo

Liên quan đến vụ việc 2 tấm bia đá cổ mang nhiều giá trị lịch sử văn hóa đang bị lãng quên được phóng viên Thông tấn xã Việt Nam phản ánh từ đầu tháng 8/2023, mới đây, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa đã có văn bản báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo UBND huyện Triệu Sơn khẩn trương có phương án, kế hoạch di dời, đền bù, giải phóng mặt bằng, bố trí tái định cư cho gia đình ông Dương Bá Hùng (làng Quần Trọng, xã Thọ Phú, huyện Triệu Sơn) - nơi có 2 hiện vật bia đá nói trên.
Chú thích ảnh
Dù có tuổi đời hàng trăm năm và được công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia (tháng 12/1993) nhưng di tích này lại nằm trên mảnh đất của gia đình anh Dương Bá Hùng (thôn 2, xã Thọ Phú, huyện Triệu Sơn). 

Theo báo cáo của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa, Quần thể Bia và lăng mộ Lê Thì Hiến được Bộ Văn hóa Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) công nhận là Di tích Lịch sử, nghệ thuật quốc gia vào tháng 12/1993. Di tích gồm khu vực Từ - thờ Lê Thì Hiến và khu vực Từ Vũ - thờ Lê Thì Hải.

Theo lý lịch Quần thể di tích lịch sử văn hóa và nghệ thuật kiến trúc điêu khắc đá thuộc xã Thọ Phú, huyện Triệu Sơn do Bảo tàng tỉnh Thanh Hóa lập tháng 6/1993, khu vực Từ Vũ là nơi thờ Lê Thì Hải, danh tướng thời vua Lê Gia Tông (1672 - 1675) và Lê Hy Tông (1676 - 1705)… Đền thờ xưa gồm ngôi nhà thờ Lê Thì Hải và bố mẹ ông. Trên mảnh đất đó có 2 tấm bia đối diện nhau theo hướng Đông - Tây, cách nhau 45m, gồm bia "Lê tướng công sự nghiệp huân danh", dựng năm 1716 (Niên hiệu Vĩnh Thịnh thứ 12) ca ngợi công đức, tài thao lược của danh tướng Lê Thì Hải và bia "Vạn thế phụng tự" (tức bài ký ghi muôn đời phụng thờ). Hai tấm bia không chỉ có giá trị về lịch sử văn hóa, có tầm ảnh hưởng lớn đối với hai huyện Thọ Xuân và Nông Cống xưa (nay là huyện Triệu Sơn và Thọ Xuân) mà còn là tác phẩm nghệ thuật chạm khắc đá, thư pháp tiêu biểu giai đoạn thời Lê Trung Hưng.

Hiện trạng 2 tấm bia nói trên đang nằm trên thửa đất số 767, diện tích 904 m2 của nhà ông Dương Bá Hùng (làng Quần Trọng, xã Thọ Phú, huyện Triệu Sơn). Trong đó, tấm bia "Vạn thế phụng tự" hiện đang được trưng dụng làm hàng rào giáp đường liên xóm và tấm bia "Lê tướng công sự nghiệp huân danh" nằm gần khu vực chăn nuôi nhà ông Hùng.

Ông Phạm Nguyên Hồng, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa cho biết, căn cứ hồ sơ khoa học, hiện trạng thực tế của di tích và hiện vật thuộc di tích cũng như các quy định của pháp luật hiện hành, Sở đã có văn bản đề nghị Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa chỉ đạo UBND huyện Triệu Sơn, UBND xã Thọ Phú làm tốt công tác tuyên truyền, tăng cường công tác quản lý, bảo vệ di tích và hiện vật có giá trị thuộc di tích. Địa phương vận động gia đình ông Dương Bá Hùng thường xuyên quan tâm, chủ động dọn vệ sinh môi trường khu vực xung quanh, bảo vệ, giữ gìn, đảm bảo an toàn cho 2 bia đá. Đồng thời, UBND huyện Triệu Sơn cần khẩn trương có phương án, kế hoạch di dời, đền bù, giải phóng mặt bằng, bố trí tái định cư để gia đình ông Hùng sớm bàn giao đất có di tích, hiện vật cho địa phương quản lý, bảo vệ. Ngành sẽ phối hợp với UBND huyện Triệu Sơn lập dự án bảo quản, tu bổ, tôn tạo, phát huy giá trị của di tích, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Trước đó, phóng viên Thông tấn xã Việt Nam đưa tin, dù đã được xếp hạng là Di tích Quốc gia từ năm 1993 nhưng 2 tấm bia đá cổ thuộc Di tích lịch sử - văn hóa Lê Thì Hải (Di tích Lịch sử, nghệ thuật quốc gia Quần thể Bia và lăng mộ Lê Thì Hiến, xã Thọ Phú, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa) đang bị xuống cấp trầm trọng; nhiều năm qua vẫn chờ được bảo quản, trùng tu, tôn tạo… Đáng lưu ý, di tích này nằm trên mảnh đất rộng gần 1.000 m2 của gia đình ông Dương Bá Hùng (xã Thọ Phú, huyện Triệu Sơn); trong đó một tấm bia nằm gần khu chăn nuôi của gia đình và tấm còn lại được sử dụng làm tường rào trước nhà.

Tình trạng này đã tồn tại nhiều năm nhưng cơ quan chức năng và chính quyền địa phương vẫn loay hoay chưa tìm ra biện pháp để bảo vệ, bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị của di tích. Người dân địa phương mong muốn, các cấp chính quyền sớm quan tâm đầu tư, trùng tu, tôn tạo đúng mức để phát huy giá trị của Di tích lịch sử - văn hóa Lê Thì Hải và 2 tấm văn bia hàng trăm năm tuổi này.

Tin, ảnh: Hoa Mai (TTXVN)

Dành cho bạn

Hành trình 'Tôi yêu Tổ quốc tôi' thu hút hơn 7,9 triệu lượt thanh niên

Hành trình 'Tôi yêu Tổ quốc tôi' thu hút hơn 7,9 triệu lượt thanh niên

Hơn 7,9 triệu lượt hội viên, thanh niên đã tham gia các hoạt động về nguồn, thăm và dâng hương tại các di tích lịch sử, văn hóa trong khuôn khổ Hành trình “Tôi yêu Tổ quốc tôi” năm 2026. Triển khai từ tháng 5/2026, Hành trình đã tổ chức 3.100 hoạt động chào cờ tại các cột mốc, di tích, địa chỉ đỏ; triển khai 1.050 công trình thanh niên và ghi nhận gần 1,3 tỷ lượt tiếp cận trên mạng xã hội.

Mường Lò mở hội: 2.026 người dân tộc Thái biểu diễn màn Đại Xòe

Mường Lò mở hội: 2.026 người dân tộc Thái biểu diễn màn Đại Xòe

Tại buổi họp báo chiều 6/10, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Vũ Thị Hiền Hạnh thông tin: Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 với chủ đề “Tinh hoa Xòe Thái - Sắc màu Tây Bắc” sẽ khai mạc vào tối 16/10 tại sân vận động phường Nghĩa Lộ với 2.026 người dân tộc Thái biểu diễn màn đại Xòe.

Đại diện lãnh đạo và khách mời thực hiện nghi thức khai mạc Tuần lễ Doanh nhân và sách năm 2026.

Kết nối doanh nhân với người trẻ qua những trang sách

Sáng 6/10, tại Đường sách TP Hồ Chí Minh, Tuần lễ Doanh nhân và sách năm 2026 khai mạc, vinh danh 10 tác phẩm do doanh nhân Việt viết, hướng đến lan tỏa văn hóa đọc và tinh thần học tập suốt đời trong cộng đồng.

Văn học nghệ thuật giữa những thay đổi của thời đại số

Văn học nghệ thuật giữa những thay đổi của thời đại số

Từ phim ngắn màn hình dọc đến các công cụ AI, công nghệ số đang thay đổi cách sáng tạo và thưởng thức văn học nghệ thuật. Khả năng tiếp cận công chúng rộng hơn cũng đặt ra yêu cầu giữ chiều sâu tác phẩm, làm rõ vai trò người sáng tạo và trách nhiệm với sản phẩm.