Trong bài phát biểu với chủ đề “ASEAN: Định hình Kỷ nguyên châu Á” tại tổ chức Asia Society bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc tại New York (Mỹ), Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Thái Lan Sihasak Phuangketkeow đã đề xuất 3 nguyên tắc cho khối gồm 11 thành viên này: tinh thần khu vực, khả năng tự cường và tính phù hợp.
Về tinh thần khu vực, ông Sihasak cho rằng lợi ích quốc gia và lợi ích khu vực có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, nhấn mạnh “ASEAN không thể mạnh nếu các quốc gia thành viên yếu kém”. Về vấn đề Myanmar, ông ủng hộ việc tái can dự dần dần theo đúng Đồng thuận 5 điểm của ASEAN, cũng như một giải pháp “do Myanmar dẫn dắt và làm chủ”.
Về khả năng tự cường, ông Sihasak cho rằng ASEAN nên xem xét lại quy trình ra quyết định dựa trên sự đồng thuận, bởi việc đòi hỏi sự nhất trí tuyệt đối trong mọi bước đi có thể làm chậm trễ các hành động cấp bách. Ông đề xuất cơ chế “bộ ba” bao gồm các chủ tịch tiền nhiệm, đương nhiệm và kế nhiệm để duy trì sự ổn định chính sách khi có sự chuyển giao chức chủ tịch luân phiên.
Ông cũng kêu gọi tăng cường năng lực cho Ban Thư ký ASEAN và đề nghị áp dụng nguyên tắc không can thiệp theo cách phù hợp với một khu vực có sự phụ thuộc lẫn nhau. Về tính phù hợp, ông cho rằng ASEAN nên tự xác định chương trình nghị sự của mình và xây dựng quan hệ chặt chẽ hơn với các cường quốc tầm trung, cụ thể là Australia, New Zealand, Canada, Anh, Liên minh châu Âu, Brazil và Thổ Nhĩ Kỳ.
Phó Thủ tướng, Ngoại trưởng Thái Lan nêu rõ quá trình chuyển đổi năng lượng và cuộc chiến chống các mạng lưới lừa đảo trực tuyến là những lĩnh vực cần hợp tác chung ngay lập tức. Ông mô tả sự trỗi dậy của châu Á là “câu chuyện vừa mang tính hòa bình, vừa mang tính hội nhập”, khẳng định ASEAN vẫn là nền tảng then chốt trong chính sách đối ngoại của Thái Lan.
