Đồng hành cùng người dân bảo vệ hiệu quả nguồn lợi thủy sản

Xây dựng mô hình nuôi giữ cá tự nhiên, thí điểm phát triển chuỗi giá trị thủy sản - sinh kế - du lịch, phát huy tinh thần tự nguyện của người dân trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản là đề xuất của các chuyên gia, đại diện Tổ cộng đồng bảo vệ nguồn lợi thủy sản nhằm kết hợp bảo vệ nguồn lợi thủy sản với nâng cao đời sống người dân tại Tọa đàm "Chia sẻ và kết nối các mô hình Đồng quản lý nguồn lợi thủy sản gắn với sinh kế cộng đồng ở Đồng Tháp" do Hội Nông dân tỉnh Đồng Tháp tổ chức sáng 28/8. Đây là hoạt động của Dự án Nâng cao năng lực quản lý, tạo sinh kế người dân tham gia mô hình đồng quản lý trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản gắn với phát triển du lịch tại Đồng Tháp.

Các đại biểu đã trao đổi, thảo luận kinh nghiệm xây dựng, vận hành Tổ cộng đồng quản lý nguồn lợi thủy sản; vai trò của cộng đồng trong bảo vệ, phục hồi nguồn lợi thủy sản; hiệu quả của mô hình đồng quản lý đối với sinh kế người dân và nêu kiến nghị, đề xuất để tiếp tục thực hiện hiệu quả công tác bảo vệ nguồn lợi thủy sản gắn với sinh kế người dân.

Tiến sĩ Đặng Quang Hiếu, Trường Đại học Đồng Tháp đề xuất, thời gian tới, cơ quan quản lý nhà nước hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ đồng quản lý và phát triển sinh kế, du lịch nông nghiệp, du lịch cộng đồng; bố trí nguồn lực duy trì hoạt động sau dự án kết thúc; tăng cường hướng dẫn kỹ thuật và giám sát; hỗ trợ kết nối thị trường và phát triển du lịch cộng đồng. Chính quyền địa phương xem xét công nhận và giao quyền quản lý cho Tổ cộng đồng, tiếp tục chỉ đạo lực lượng quân sự, an ninh địa phương tăng cường phối hợp tuần tra, xử lý các trường hợp xâm phạm khai thác nguồn lợi thủy sản bất hợp pháp; hỗ trợ quảng bá sản phẩm nông nghiệp - thủy sản - kết nối doanh nghiệp lữ hành. Các bên liên quan tiếp tục củng cố, duy trì và mở rộng thành viên Tổ Cộng đồng, mở rộng khu vực đồng quản lý, xây dựng nơi cư trú, bãi sinh sản, sinh cảnh cho các loài thuỷ sản, khảo sát và nhân rộng mô hình Tổ cộng đồng mới; xây dựng mô hình trữ cá mùa lũ, nuôi giữ cá tự nhiên, thí điểm phát triển chuỗi giá trị thủy sản - sinh kế - du lịch; chuyển đổi sinh kế cho hộ khai thác thuỷ sản kém hiệu quả; tư vấn hỗ trợ đề xuất nhiệm vụ nghiên cứu "Xây dựng bộ chỉ số theo dõi dài hạn về nguồn lợi, sinh kế và du lịch".

Ông Trương Minh Hải, Tổ trưởng Tổ cộng đồng Đình thần An Bình đã đề cập đến những yếu tố giúp mô hình cộng đồng duy trì lâu dài từ thực tế hoạt động. Ông cho rằng, phải có sự đồng thuận của người dân, nếu người dân chưa hiểu thì khó duy trì, do đó cần tuyên truyền, vận động thường xuyên, dễ hiểu và gắn với lợi ích thực tế của bà con; phải có sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền và các ngành chức năng.

Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Đồng Tháp Phạm Văn Toàn cho rằng, muốn bảo vệ nguồn lợi thủy sản lâu dài thì người dân phải thực sự trở thành chủ thể, tham gia bàn bạc, tham gia quản lý, tham gia bảo vệ và được hưởng lợi chính đáng từ những thành quả mà cộng đồng cùng nhau gìn giữ. Trong quá trình thực hiện dự án, Hội Nông dân tỉnh cùng các ngành, địa phương, các Tổ cộng đồng đã từng bước chuyển cách tiếp cận từ "hỗ trợ" sang "đồng hành" cùng người dân. Các sở, ngành, địa phương, chuyên gia và Tổ cộng đồng tiếp tục duy trì, củng cố mô hình hiệu quả; tăng cường kết nối giữa các cộng đồng; chia sẻ cách làm hay, từng buớc gắn bảo vệ nguồn lợi thủy sản với phát triển sinh kế, du lịch trải nghiệm và quảng bá những giá trị đặc trưng của Đồng Tháp.

Dự án Nâng cao năng lực quản lý, tạo sinh kế người dân tham gia mô hình đồng quản lý trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản gắn với phát triển du lịch tại Đồng Tháp do Chương trình Tài trợ Nhỏ (SGP) của Quỹ Môi trường Toàn cầu (GEF), Chương trình phát triển Liên hợp quốc tài trợ, Hội Nông dân tỉnh Đồng Tháp chủ trì thực hiện với mục tiêu nâng cao năng lực quản lý, điều hành cho Ban đại diện các Tổ Cộng đồng; tạo sinh kế, tăng thêm thu nhập cho các thành viên tham gia thực hiện đồng quản lý trong bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản, trữ cá mùa lũ; phát triển du lịch trải nghiệm, câu cá giải trí.

Dự án thực hiện ở các xã Mỹ Hiệp, Tân Thành, Phú Thọ và các phường Cao Lãnh, Hồng Ngự, An Bình, Thường Lạc với quy mô 3.162 ha và 2.032 thành viên tham gia. Từ năm 2024 đến nay, dự án đã thành lập được 5 Tổ cộng đồng, hỗ trợ 4 xuồng máy, 50 áo phao và 50% kinh phí cho các Tổ cộng đồng thực hiện tuần tra, giám sát bảo vệ nguồn lợi thủy sản với sự phối hợp với lực lượng quân sự, an ninh địa phương. Hoạt động tái tạo nguồn lợi thủy sản được các Tổ cộng đồng duy trì thường xuyên hằng năm thông qua việc vận động các tổ chức, cá nhân thả cá giống về tự nhiên, qua đó, số lượng thành phần loài quý hiếm, tần suất xuất hiện thấp đã tăng thêm 5 -7 loài. Các mô hình sinh kế gắn với bảo vệ nguồn lợi thủy sản bước đầu mang lại hiệu quả cao: Tổ cộng đồng Quyết Tiến có sản lượng thuỷ sản thu hoạch năm 2025 trên 5 tấn, giá trị đạt 180 triệu đồng, hoạt động trải nghiệm du lịch thu hút trên 300 du khách trong nước và quốc tế, với doanh thu trên 75 triệu đồng/năm; Tổ cộng đồng tổ hợp tác số 7, khai thác thuỷ sản đạt 18 tấn, giá trị đạt trên 648 triệu đồng...