Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Ngọc Linh, trước bối cảnh kinh tế toàn cầu và xu hướng chuyển dịch năng lượng hiện nay, việc hoàn thiện thể chế, tạo hành lang pháp lý minh bạch, thuận lợi cho hoạt động tìm kiếm, thăm dò, khai thác và thu hút đầu tư dầu khí là vô cùng cấp thiết. Dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi) lần này được xây dựng nhằm tháo gỡ các vướng mắc, bất cập từ thực tiễn, đồng thời thể chế hóa các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển năng lượng bền vững.
Để góp phần hoàn thiện Dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi), Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Ngọc Linh đề nghị các nhà khoa học, các chuyên gia tập trung thảo luận sâu vào các nhóm vấn đề trọng tâm như: Cơ chế, chính sách ưu đãi đầu tư dầu khí và quy định về hợp đồng dầu khí để tăng tính hấp dẫn so với các nước trong khu vực; phân cấp, phân quyền và đơn giản hóa thủ tục hành chính trong phê duyệt các giai đoạn của dự án dầu khí.
Quy định về quản trị doanh nghiệp nhà nước trong điều hành và đầu tư hoạt động dầu khí, bảo đảm tính linh hoạt và chủ động; nội dung tích hợp về chuyển dịch năng lượng và bảo vệ môi trường trong hoạt động dầu khí thượng nguồn và hạ nguồn… Qua đó, tạo dựng một môi trường đầu tư ổn định, minh bạch và đủ sức cạnh tranh để thu hút nguồn lực cho phát triển ngành dầu khí và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong giai đoạn mới.
Đánh giá Dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi), Tiến sĩ Nguyễn Quốc Thập, Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam cho rằng, Dự thảo Luật được xây dựng trên cơ sở 5 nhóm chính sách lớn, trong đó nhấn mạnh việc đơn giản hóa thủ tục, tăng cường phân cấp, phân quyền, hoàn thiện cơ chế đầu tư, phát triển chuỗi giá trị dầu khí và bổ sung khung pháp lý cho hoạt động thu giữ, lưu trữ carbon (CCS).
Đây là những định hướng cải cách quan trọng và phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Điểm đổi mới nổi bật của Dự thảo là tư duy chuyển từ quản lý trực tiếp sang tăng cường phân cấp, phân quyền, giao nhiều quyền chủ động hơn cho Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) và các chủ thể trực tiếp triển khai hoạt động dầu khí, góp phần hoàn thiện Dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi), không chỉ theo hướng đầy đủ hơn về mặt pháp lý mà còn khả thi hơn trong quá trình tổ chức thực hiện.
Nhằm nâng cao tính khả thi của Dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi), Tiến sĩ Nguyễn Quốc Thập đề nghị, Ban soạn thảo tiếp tục rà soát toàn bộ các quy định liên quan đến trình tự, thẩm quyền và cơ chế phối hợp nhằm bảo đảm rằng các quyền đã được Luật giao cho Petrovietnam có thể được thực hiện đầy đủ, thống nhất và không phát sinh thêm các thủ tục hành chính ngoài những nội dung Luật đã quy định.
Góp ý về quản lý nhà nước về điều tra cơ bản về dầu khí và hoạt động dầu khí, ông Đăng Đình Luyến, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội đánh giá, Dự thảo Luật được sửa đổi lần này đã bỏ quy định về quản lý nhà nước về điều tra cơ bản và hoạt động dầu khí so với quy định trong Luật Dầu khí hiện hành.
Ông Đăng Đình Luyến đề xuất, Cơ quan soạn thảo xem xét bổ sung thêm một chương quy định về quản lý nhà nước về điều tra cơ bản và hoạt động dầu khí vào Dự thảo Luật Dầu khí như: Quy định về nội dung quản lý nhà nước về điều tra cơ bản và hoạt động dầu khí để làm cơ sở pháp lý cho các cơ quan nhà nước thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước; Quy định về trách nhiệm các cơ quan thực hiện quản lý nhà nước về điều tra cơ bản và hoạt động dầu khí…
Tại hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học cơ bản thống nhất về sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Dầu khí năm 2022, trong đó đánh giá nhiều điểm mới tích cực trong Luật như: Bổ sung nguyên tắc sử dụng công nghệ hiện đại, chuyển đổi số và khuyến khích ứng dụng trí tuệ nhân tạo; bước đầu tạo khung pháp lý cho hoạt động thu giữ và lưu trữ CO₂ (CCS); khuyến khích dịch vụ kỹ thuật dầu khí công nghệ cao, năng lượng ngoài khơi...
Các chuyên gia đề nghị Ban soạn thảo tiếp tục thể chế hóa đầy đủ hơn các chủ trương về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và tự chủ năng lượng; xây dựng chế định rõ hơn về dữ liệu dầu khí, chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo; làm rõ ranh giới pháp lý và cơ chế phân bổ chi phí đối với năng lượng ngoài khơi.
