Duy trì đà tăng trưởng
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 9 tháng năm 2026, sản xuất nông lâm thủy sản tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản 9 tháng đầu năm ước đạt 56,3 tỷ USD, tăng 7,8% so với cùng kỳ năm trước; xuất siêu 16,9 tỷ USD, tăng 7,4% so với cùng kỳ năm trước.
Nhiều mặt hàng chủ lực tiếp tục ghi nhận kết quả tích cực. Giá trị xuất khẩu rau quả 9 tháng qua đạt gần 7,35 tỷ USD (tăng 19,9% so với cùng kỳ năm 2025); hạt tiêu đạt 1,4 tỷ USD (tăng 10,2%); hạt điều đạt 3,85 tỷ USD (tăng 2%); sản phẩm chăn nuôi đạt 564,4 triệu USD (tăng 24,6%); gỗ và sản phẩm gỗ đạt gần 13,43 tỷ USD (tăng 7,3%)...
Đáng chú ý, tổng sản lượng thủy sản đạt 7,89 triệu tấn, hoàn thành 78,1% kế hoạch năm và tăng 3,9% so với cùng kỳ. Kim ngạch xuất khẩu thủy sản đã chạm mốc 9,2 tỷ USD, đạt 76,2% kế hoạch và tăng mạnh 12,3% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, nuôi trồng tiếp tục là động lực chính của toàn ngành với sản lượng đạt 4,86 triệu tấn. Hai mặt hàng chủ lực mang về doanh thu lớn nhất là tôm nước lợ đạt 3,7 tỷ USD và cá tra đạt 1,6 tỷ USD.
Xuất khẩu sang các thị trường tiếp tục tăng trưởng tốt. Xét theo thị trường chi tiết, Trung Quốc với thị phần 24,4%, Hoa Kỳ với thị phần 19,8%, và Nhật Bản với thị phần 7,4%, là 3 thị trường xuất khẩu các mặt hàng nông lâm thủy sản chính lớn nhất của Việt Nam. So với cùng kỳ năm trước, ước giá trị xuất khẩu nông lâm thủy sản chính của Việt Nam 9 tháng đầu năm 2026 sang thị trường Trung Quốc tăng 18,9%, Hoa Kỳ tăng 1,2%, và Nhật Bản tăng 4,9%.
Tuy nhiên, bức tranh xuất khẩu không đồng đều giữa các ngành hàng. Theo bà Lê Hằng, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), sau giai đoạn tăng tốc trong quý III, xuất khẩu thủy sản quý IV dự báo giảm nhịp. Nhiều đơn hàng phục vụ tiêu dùng cuối năm đã được nhập khẩu và giao sớm, nên nhu cầu mua bổ sung khó duy trì mức cao Tình trạng tương tự cũng xuất hiện ở ngành điều khi giá trị xuất khẩu tăng nhưng sản lượng giảm, một phần do nguồn nguyên liệu chế biến trong nước chịu sức ép.
Nguyên nhân là các nước cung cấp nguyên liệu lớn hiện đang đẩy mạnh chế biến tại chỗ, cho nên nguồn hàng xuất khẩu không còn dồi dào, đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam phải sớm chủ động vùng nguyên liệu đạt yêu cầu.
Tăng tốc 3 tháng cuối năm
Năm 2026, ngành nông nghiệp và môi trường phấn đấu hoàn thành đạt và vượt các chỉ tiêu kế hoạch đề ra. Theo đó, giữ vững mục tiêu tăng trưởng GDP khu vực nông lâm thủy sản cả năm đạt 4,0%. Đáng chú ý, mục tiêu xuất khẩu nông lâm thủy sản cả năm đạt khoảng 74 tỷ USD. Như vậy, để hoàn thành mục tiêu xuất khẩu trong năm nay, 3 tháng cuối năm, toàn ngành phải thu thêm gần 18 tỷ USD, tương đương khoảng 6 tỷ USD mỗi tháng.
Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam dự báo, nếu duy trì được đà tăng trưởng hiện nay, xuất khẩu sầu riêng có thể đạt khoảng 4,5 tỷ USD trong năm 2026. Toàn ngành rau quả có cơ sở hướng đến mốc 10 tỷ USD. Theo ông Nguyên, điều quan trọng không chỉ là bán được nhiều hơn, mà phải bảo đảm chất lượng, truy xuất nguồn gốc và tuân thủ nghiêm các quy định của thị trường nhập khẩu.
Về các giải pháp từ nay đến cuối năm, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng cho rằng, ưu tiên hàng đầu là theo dõi sát diễn biến thiên tai, thời tiết để kịp thời ứng phó, bảo đảm ổn định sản xuất trong bối cảnh thời tiết cực đoan El Nino.
Cùng với đó, ngành nông nghiệp sẽ tiếp tục nắm chắc diễn biến thị trường, tập trung nâng cao giá trị sản phẩm và chuyển mạnh tư duy từ sản xuất nông nghiệp sang phát triển kinh tế nông nghiệp, đồng thời chủ động mở rộng và đa dạng hóa thị trường.
Một giải pháp quan trọng khác là tiếp tục cắt giảm thủ tục hành chính theo hướng thực chất, hiệu quả nhằm giảm chi phí cho doanh nghiệp và người dân. Song song đó, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, đồng thời tăng cường đồng hành, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp.
Về lâu dài, Thứ trưởng Võ Văn Hưng cho biết ngành nông nghiệp sẽ tập trung vào ba định hướng lớn. Đó là tiếp tục tổ chức, cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng phát triển bền vững, khai thác hiệu quả dư địa tăng trưởng về năng lực sản xuất, giá trị thương hiệu và chất lượng sản phẩm. Cùng với đó, đẩy mạnh áp dụng giống mới cùng khoa học, công nghệ theo cả chiều rộng và chiều sâu nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh.
Đặc biệt, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục bám sát diễn biến thị trường, mở rộng các thị trường lớn và nâng cao giá trị sản phẩm, qua đó đưa ngành nông nghiệp phát triển xứng tầm, tiếp tục khẳng định vai trò là bệ đỡ của nền kinh tế.
