Theo truyền thông Mỹ ngày 16/8, các mục tiêu đó bao gồm buộc Iran đầu hàng hoàn toàn, thay đổi chế độ, ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân và chấm dứt hoạt động hỗ trợ các lực lượng thân Iran ở Trung Đông.
Khi cuộc chiến kéo dài dai dẳng, danh sách mục tiêu này đã có những thay đổi đáng kể và bị thu hẹp. Phó Tổng thống JD Vance dường như gần đây đã tiếp tục thu hẹp danh sách này, cho thấy chính quyền Mỹ có thể đang chuẩn bị chấp nhận những kết quả ít tham vọng hơn.
Xuất hiện trên kênh Fox News ngày 13/8, ông Vance được hỏi cuộc chiến có thể kết thúc như thế nào. Ông đưa ra hai mục tiêu: “Đó là bảo đảm các nước vùng Vịnh tiếp tục cung cấp dầu mỏ và khí đốt cho nền kinh tế thế giới để duy trì ổn định giá năng lượng. Đó là mục tiêu số một: Giữ giá dầu mỏ và khí đốt ở mức thấp đối với người dân Mỹ trên cả nước. Và tất nhiên, mục tiêu số hai là bảo đảm Iran không bao giờ có được vũ khí hạt nhân”.
Đây không phải danh sách mục tiêu mà chính quyền Mỹ từng đưa ra trước đây và thứ tự mà ông Vance nêu các mục tiêu này cũng rất đáng chú ý.
Ngày 14/8, khi được hỏi về phát biểu của ông Vance, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt khẳng định cả hai mục tiêu đều quan trọng như nhau đối với Tổng thống.
Chính quyền Mỹ gần như luôn khẳng định rằng ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là mối quan ngại hàng đầu. Ngay cả nếu các mục tiêu thực sự có tầm quan trọng ngang nhau đối với Mỹ, thì việc đưa giá dầu mỏ và khí đốt vào danh sách, trong khi không đề cập những mục tiêu khác, vẫn là thay đổi đáng chú ý.
Trên thực tế, ông Trump từng công khai bác bỏ mục tiêu này hồi tháng 5. Khi được hỏi liệu ông có cân nhắc tình hình tài chính của người dân Mỹ trong nỗ lực giải quyết cuộc chiến với Iran hay không, ông Trump trả lời: “Hoàn toàn không”. Ông cho thấy phi hạt nhân hóa Iran quan trọng đến mức ông không tính đến bất kỳ yếu tố nào khác.
Ngày 14/8, ông Trump nhắc lại quan điểm này, nói rằng ông sẽ “không bao giờ xin lỗi” vì người dân Mỹ phải trả thêm một chút tiền cho xăng dầu, xét đến những lợi ích có được từ những gì đang diễn ra tại Iran.
Trước đó, chính quyền Mỹ thường xuyên liệt kê bốn mục tiêu của cuộc chiến với Iran, nhưng bốn mục tiêu này lại thường khác nhau tùy vào người đưa ra tuyên bố.
Một số danh sách mục tiêu bao gồm chấm dứt nguồn tài trợ cho các lực lượng thân Iran, trong khi những danh sách khác không đề cập. Một số danh sách đề cập mục tiêu phá hủy cơ sở hạ tầng tên lửa của Iran, trong khi những danh sách khác bỏ qua mục tiêu này. Một số đề cập mục tiêu loại bỏ lực lượng không quân và hải quân Iran, trong khi những danh sách khác chỉ đề cập hải quân.
Dường như chính quyền Mỹ đang xây dựng và điều chỉnh danh sách mục tiêu ngay trong quá trình thực hiện. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là không danh sách nào trong số đó bao gồm mục tiêu duy trì giá dầu mỏ và khí đốt ở mức thấp tại Mỹ.
Hơn nữa, do eo biển Hormuz vẫn mở trước khi chiến tranh bắt đầu, mục tiêu cụ thể này có thể chỉ được hiểu là đưa tình hình trở lại trạng thái trước chiến tranh, trong khi phi hạt nhân hóa Iran là mục tiêu duy nhất có thể được xem là thành quả mới.
Thực tế, việc một số quan chức Mỹ ngày càng nhấn mạnh rằng mục tiêu duy trì giá xăng dầu thấp dường như là dấu hiệu mới nhất cho thấy các mục tiêu đang được nới lỏng, dọn đường để chuẩn bị kết thúc cuộc chiến với kết quả thấp hơn đáng kể so với những mục tiêu ban đầu mà ông Trump đề ra.
Đến tháng 5, rõ ràng chính quyền Mỹ không còn nhấn mạnh một số mục tiêu nhất định.
Đến tháng 6, chính quyền Mỹ ký một bản ghi nhớ chung với Iran, trong đó hầu như không đề cập đến những mục tiêu trước đây vốn giữ vai trò trung tâm của Mỹ.
Trong hơn hai tháng qua, ông Trump cũng liên tục đưa ra những phát biểu cho thấy ông có thể thu hẹp các yêu cầu về chương trình hạt nhân của Iran.
Trước đây, chính quyền Mỹ nhấn mạnh yêu cầu Iran giao nộp uranium đã làm giàu. Tuy nhiên, ông Trump gần đây nói rằng có thể chương trình hạt nhân và vật liệu hạt nhân của Iran đã bị phá hủy đủ nghiêm trọng, trong khi số vật liệu còn lại có thể đã được chôn quá sâu dưới lòng đất nên khó có thể tiếp cận. Tổng thống Mỹ cũng nói rằng chính phủ có thể giám sát từ không gian để bảo đảm Iran không tìm cách lấy số vật liệu này lên. Thậm chí, ông Trump còn tuyên bố Iran đã phi hạt nhân hóa.
Do đó, việc chính quyền Mỹ coi giá năng lượng là mục tiêu số một sẽ phù hợp với quá trình từng bước rời xa những mục tiêu cứng rắn mà họ đã đề ra ban đầu.
