Thời gian gần đây đã xảy ra tình trạng tiêu cực, vi phạm pháp luật nghiêm trọng tại Viện Pháp y tâm thần trung ương, Viện Pháp y tâm thần trung ương Biên Hòa, Trung tâm Pháp y tâm thần miền núi phía Bắc, gây bức xúc trong dư luận xã hội.
Bộ Y tế đề nghị khẩn trương, nghiêm túc thực hiện công tác giám định pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh.
Theo phóng viên TTXVN tại Bangkok, chiều 17/7, Viện Pháp y Chula đã công bố kết quả khám nghiệm tử thi, khẳng định 6 người nước ngoài được phát hiện tử vong tại khách sạn Grand Hyatt Erawan là do ngộ độc chất cyanide (xyanua) gây ngạt cấp tính.
Liên quan đến sự việc hàng loạt cán bộ và nguyên cán bộ Viện Giám định Pháp y Tâm thần Trung ương Biên Hòa bị cơ quan công an bắt giữ, triệu tập làm việc, chiều 17/6, tại buổi gặp mặt các cơ quan báo chí thông tin về công tác y tế quý 2/2024 được tổ chức ở Hà Nội, Tiến sĩ Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Phụ trách quản lý, điều hành Cục Quản lý Khám chữa bệnh (Bộ Y tế) thông tin, Bộ Y tế đã nhận được báo cáo khẩn cấp của Viện Giám định Pháp y Tâm thần Trung ương Biên Hòa về sự việc trên.
Ngày 17/6, Bộ Y tế cho biết theo thông tin báo chí, liên quan đến lĩnh vực giám định pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh đã xảy ra một số vụ việc phức tạp, gây bức xúc trong xã hội.
Bộ Y tế cho biết, thời gian qua, liên quan đến lĩnh vực giám định pháp y, giám định pháp y tâm thần đã xảy ra một số vụ việc phức tạp. Một số đối tượng đã lợi dụng có bệnh án tâm thần để gây án hoặc trốn tội gây bức xúc trong xã hội cũng như gây khó khăn với các cơ quan tố tụng trong điều tra, xử lý các vụ án.
Ngày 2/4, tại thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, Bộ Y tế phối hợp Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao, Tòa án Nhân dân tối cao, các Bộ: Công an, Tư pháp, Quốc phòng tổ chức Hội nghị triển khai công tác pháp y, pháp y tâm thần, điều trị bắt buộc chữa bệnh năm 2023.
Hằng năm, các đơn vị pháp y trên cả nước giám định khoảng 2.000 trường hợp có dấu hiệu xâm hại tình dục và số lượng này tăng theo các năm.
“Lĩnh vực giám định pháp y tâm thần là lĩnh vực khó khăn, phức tạp, ngoài yêu cầu trình độ chuyên môn, cán bộ còn phải có kiến thức về pháp lý, kỹ năng giao tiếp, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo”.
Ngày 17/3/2022, Đoàn kiểm tra công tác pháp y do Giáo sư, Tiến sĩ Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế là Trưởng đoàn đã làm việc tại tỉnh Nam Định.
Viện Kiểm sát nhân dân tối cao vừa ban hành Chỉ thị số 06/CT-VKSTC với nội dung tăng cường trách nhiệm, hiệu quả thực hành quyền công tố, kiểm sát việc áp dụng và thi hành biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh trong điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án hình sự.
Tại Quyết định 5609 ngày 31/12/2020; Bộ Y tế đã ban hành tạm thời Quy trình giám định pháp y đối với trẻ em bị hoặc nghi ngờ bị xâm hại tình dục và Quy trình giám định pháp y đối với trẻ em bị hành hạ, ngược đãi, đánh đập (có hiệu lực từ ngày 1/4/2021).
Theo báo cáo giám định pháp y của hạt Hennepin, George Floyd, người đàn ông da màu qua đời sau khi bị cảnh sát Minneapolis bắt giữ vào tuần trước, thời điểm đó đã dương tính với SARS-CoV-2.
Hàng năm hệ thống pháp y ngành y tế giám định khoảng 50.000 vụ việc, đáp ứng tốt theo trưng cầu của các cơ quan tiến hành tố tụng trên toàn quốc. Tuy nhiên, sau khi có kết quả giám định, nhiều đơn vị pháp y nhận được đơn đề nghị, kiến nghị, khiếu nại, tố cáo liên quan đến quá trình giám định, kết luận giám định.
Giám định pháp y tâm thần là cơ sở quan trọng để xác định tính chất và đo lường khả năng chịu trách nhiệm về hành vi của những đối tượng gây án nhưng có vấn đề về sức khỏe tâm thần. Tuy nhiên, hiện nay công tác phối hợp giữa cơ quan tố tụng và đơn vị giám định pháp y vẫn chưa nhịp nhàng, còn nhiều khó khăn, vướng mắc.
Tiếp tục chương trình làm việc kỳ họp thứ ba, ngày 29/5, Quốc hội đã họp phiên toàn thể tại hội trường, thảo luận dự thảo Luật Giám định tư pháp và dự thảo Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật.