#tuyến hàng hải

Giữa lúc eo biển Hormuz tiếp tục bị phong tỏa, một địa điểm nằm ngay bên ngoài “nút thắt” này đang nổi lên như mắt xích mới trong hành trình đưa dầu thô ra thị trường. 

Ai Cập và Saudi Arabia đang tăng cường phối hợp an ninh trong bối cảnh căng thẳng tại Biển Đỏ leo thang, khi lực lượng Houthi mở rộng kiểm soát ở Yemen và đe dọa tuyến hàng hải dẫn tới Kênh đào Suez.

Lực lượng Houthi đã kiểm soát toàn bộ dải bờ biển Yemen trên Biển Đỏ, tiến sát eo biển Bab al-Mandeb - tuyến hàng hải đặc biệt quan trọng, trong khi đà tiến công nhanh chóng của lực lượng này tiếp tục được mở rộng ngày 11/9.

Kênh đào Panama sẽ hạn chế số lượng tàu thuyền qua lại tuyến hàng hải huyết mạch này từ ngày 4/9 trước tình hình hạn hán do hiện tượng El Nino. Đây là lần thứ hai trong lịch sử kênh đào này phải áp dụng biện pháp hạn chế như vậy.

Đô đốc Bradley Cooper, người đứng đầu Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), thông báo quân đội Mỹ đã rà phá toàn bộ thủy lôi tại eo biển Hormuz.

Những bất ổn kéo dài tại Trung Đông đang thúc đẩy các hãng vận tải biển châu Á tìm kiếm tuyến đường mới qua Bắc Cực để kết nối với châu Âu.

Ngày 25/8, Indonesia, Malaysia và Singapore đã tái khẳng định cam kết duy trì các eo biển Malacca và Singapore (SOMS) là những tuyến hàng hải quốc tế tự do, rộng mở và an toàn.

Hải quân đội Mỹ đã âm thầm hộ tống các tàu chở dầu qua tuyến phía nam của eo biển Hormuz giữa vòng vây hỏa lực của Iran, giúp hàng triệu thùng dầu được đưa ra thị trường và hạn chế đà tăng giá.

Iran ngày 18/8 tuyên bố sẽ không mở lại eo biển Hormuz cho đến khi Mỹ thực hiện các cam kết trong thỏa thuận tạm thời giữa hai nước, trong đó có dỡ bỏ phong tỏa hàng hải, các biện pháp trừng phạt dầu mỏ và giải phóng tài sản của Iran bị đóng băng ở nước ngoài.

Tuyến hàng hải phương Bắc qua Bắc Cực đang được Trung Quốc thúc đẩy như một lựa chọn thay thế cho các tuyến vận tải qua eo biển Suez và Hormuz.

Ngày 15/8, Iran khẳng định eo biển Hormuz “vẫn thuộc về người Iran”, động thái bác lại phát biểu của Tổng thống Donald Trump rằng ông sẽ sớm tuyên bố eo biển Hormuz là một phần lãnh thổ của Mỹ.

Căng thẳng giữa Iran và Các Tiểu vương quốc Arập thống nhất (UAE) tiếp tục gia tăng sau khi Abu Dhabi cáo buộc Tehran tấn công hai tàu thuộc Công ty Dầu khí quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) khi các tàu này đi qua eo biển Hormuz.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei ngày 4/8 cho biết tiến trình đàm phán giữa nước này và Oman về hoạt động hàng hải tại Eo biển Hormuz đang diễn ra theo hướng tích cực, tập trung vào việc thiết lập các tuyến hàng hải an toàn cho tàu thuyền.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 13/7 thông báo sẽ tái áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Iran theo chỉ thị của Tổng thống Donald Trump.

Vòng đàm phán mới giữa Mỹ và Iran dự kiến diễn ra tại Doha, Qatar vào ngày 30/6 nhằm tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột kéo dài 4 tháng qua.

Ngay sau khi thỏa thuận hòa bình tạm thời giữa Mỹ và Iran chính thức có hiệu lực, một tàu chở khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) xuất phát từ Qatar đang tiến về khu vực eo biển Hormuz.

Các cuộc khai quật khảo cổ tại miền Nam Iran đã phát hiện những bằng chứng mới cho thấy Đế chế Parthia từng xây dựng một căn cứ hải quân chiến lược gần eo biển Hormuz cách đây khoảng 2.000 năm.

Ngày 24/5, tại vòng đối thoại chiến lược Ai Cập - Yemen lần thứ 9 ở Cairo (Ai Cập), Ngoại trưởng Ai Cập Badr Abdelatty đã tái khẳng định lập trường phản đối việc quốc tế hóa hoặc quân sự hóa Biển Đỏ và Vịnh Aden.

Các Bộ trưởng Tài chính Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) ngày 19/5 kêu gọi nhanh chóng mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz và phản đối việc áp dụng bất kỳ khoản phí lưu thông nào tại tuyến hàng hải chiến lược này, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục đẩy giá năng lượng tăng mạnh và làm gia tăng lo ngại đối với kinh tế toàn cầu.

Ngày 18/5, theo hãng thông tấn bán chính thức Tasnim, cơ quan an ninh cấp cao nhất của Iran - Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao - thông báo thành lập một cơ quan mới nhằm quản lý eo biển này - tuyến hàng hải mà Tehran trên thực tế đã phong tỏa và có kế hoạch thu phí các tàu thuyền đi qua.