Từng chịu cảnh “cháy đen” ngoài đồng sau mỗi vụ thu hoạch, rơm rạ ở Cần Thơ những năm gần đây được “hồi sinh” mạnh mẽ, trở thành nguyên liệu đầu vào cho một ngành sản xuất sinh lời cao - nghề trồng nấm rơm. Phụ phẩm này giờ đây bước vào chuỗi tuần hoàn xanh, giúp hàng nghìn nông dân làm giàu chính đáng trên mảnh đất quê hương.
Từng bị đốt bỏ gây ô nhiễm sau mỗi vụ thu hoạch, rơm rạ tại Cần Thơ nay được tận dụng hiệu quả để trồng nấm rơm và phát triển các mô hình kinh tế tuần hoàn.
Thay vì đốt bỏ rơm sau khi thu hoạch lúa như thói quen trước đây, vài năm gần đây, nông dân Đồng Tháp có thêm một khoản thu nhập từ việc bán rơm, trồng nấm rơm, sản xuất phân hữu cơ từ rơm…
Ngày 8/4, tại thành phố Cần Thơ, Hiệp hội Ngành hàng lúa gạo Việt Nam (VIETRISA) phối hợp với Viện Nghiên cứu lúa gạo quốc tế (IRRI) và Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Diễn đàn Tăng cường chuỗi giá trị rơm rạ - Hỗ trợ Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao và phát thải thấp.
Tại Hà Tĩnh, trước đây, việc đốt rơm trên đồng ruộng mỗi khi kết thúc vụ thu hoạch lúa diễn ra khá phổ biến, dẫn tới tình trạng khói bụi, gây ô nhiễm môi trường, làm mất cân bằng hệ sinh thái, lãng phí nguyên liệu. Khắc phục hạn chế đó, nông dân một số địa phương đã sử dụng máy cuốn thu gom rơm rạ. Nhờ vậy, rơm rạ sau thu hoạch đã được xử lý, góp phần bảo vệ môi trường, nâng cao thu nhập cho bà con.
Ngày 14/7, tại Hậu Giang, Cục Trồng trọt, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Hậu Giang tổ chức buổi trao đổi công nghệ thu gom, xử lý, sử dụng rơm rạ tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Giúp nông dân trồng lúa nâng cao hiệu quả và tránh tình trạng lãng phí rơm rạ trên đồng, ngành nông nghiệp thành phố Cần Thơ và Viện Nghiên cứu lúa quốc tế (IRRI) đã hỗ trợ nông dân áp dụng cơ giới hóa khâu thu gom rơm và sản xuất phân bón hữu cơ từ rơm rạ. Từ phân hữu cơ sản xuất từ rơm rạ, nông dân được hướng dẫn sử dụng để canh tác lúa và các loại cây trồng. Mô hình canh tác lúa sử dụng phân bón hữu cơ từ rơm đã được nông dân quận Thốt Nốt, huyện Thới Lai, Cờ Đỏ thực hiện, giúp nông dân giảm chi phí sản xuất.
Vụ lúa Đông Xuân 2022-2023, hàng trăm nghìn ha lúa ở tỉnh Đồng Tháp vừa thu hoạch xong đã có nhiều thương lái đến mua rơm tươi tại ruộng. Điều này giúp người trồng lúa tăng thêm nguồn thu nhập, bình quân mỗi ha lúa vừa thu hoạch xong, nông dân có thêm nguồn thu hơn 500 nghìn đồng từ bán rơm tươi.
Việc đốt rơm rạ sinh ra khí CO - là loại khí rất độc có thể gây chết người, đồng thời gây khói bụi ảnh hưởng đến an toàn giao thông đường bộ, đường không trong khu vực.
Hình ảnh cây rơm đã trở nên quen thuộc trong bức tranh làng quê, thân thương và vô cùng gần gũi. Ngày trước, nhà nào cũng có một cây rơm to ở góc vườn nhưng bây giờ ít nhà còn giữ nếp ấy.
Mặc dù được coi là tài nguyên tái tạo và hàng hóa kinh tế, song từ nhiều năm nay, rơm rạ bị đốt bỏ ở ngoài ruộng do không còn nhu cầu dùng cho đun nấu như trước.
Mưa vừa ào xuống một trận, gột sạch đi những bức bối oi ả ngày hè. Để mẹ tôi bắt đầu vun vén cho tháng bảy khi mùa gặt đã xong, rơm rạ vun thành đống và cơm mới trong nồi còn thơm vị mồ hôi.
