Tổng Giám đốc Saudi Aramco Amin Nasser cảnh báo cuộc xung đột tại Trung Đông đã khiến thị trường năng lượng toàn cầu mất khoảng 3 tỷ thùng dầu, gây ra cú sốc chưa từng có. Đáng lo ngại, ngay cả khi chiến sự kết thúc, nhu cầu tiêu thụ phục hồi và việc bổ sung kho dự trữ có thể tiếp tục đẩy thị trường vào tình trạng căng thẳng.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 20/10 tuyên bố hai tàu chở dầu đã bốc cháy và phải dừng hoạt động sau khi trúng thủy lôi tại phía Nam eo biển Hormuz. Cùng ngày, giá dầu Brent được đưa tin vượt 111 USD/thùng, lên mức cao nhất trong 5 tháng giữa những lo ngại về an ninh hàng hải.
Quân đội Iran đã triển khai thêm các đơn vị tác chiến để tăng cường giám sát eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tehran và Washington tiếp tục giằng co ảnh hưởng tại tuyến hàng hải chiến lược này, nơi trung chuyển một phần quan trọng nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Truyền thông Iran đưa tin nhiều vụ nổ lớn tại luồng hàng hải phía Nam eo biển Hormuz, nghi liên quan đến thủy lôi. Trong khi các vụ tấn công tàu chở dầu gia tăng và căng thẳng Mỹ - Iran tiếp diễn, giá dầu Brent chốt phiên 8/10 tăng 4,1%, lên 104,28 USD/thùng, làm dấy lên lo ngại về nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Xuất khẩu dầu từ vùng Vịnh đã phục hồi lên hơn 81% mức trước chiến tranh bất chấp các vụ tấn công tàu thuyền gia tăng quanh eo biển Hormuz. Đằng sau nghịch lý này là sự kết hợp giữa các tuyến đường ống tránh eo biển, đội tàu trung chuyển và hoạt động sang mạn dầu ngoài khơi, nhưng khả năng duy trì dòng chảy này vẫn đối mặt nhiều rủi ro.
Một tàu thương mại treo cờ Panama đã bị tấn công và bốc cháy ngoài khơi Oman, gần eo biển Hormuz, khiến 10 thành viên thủy thủ đoàn phải được không vận tới bệnh viện. Giới chức Oman chưa công bố hình thức tấn công cũng như bên chịu trách nhiệm về vụ việc.
Cùng với việc cho biết mọi người sẽ sớm nhìn thấy những điều xảy ra với Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump còn nói rằng lượng dầu đi qua eo biển Hormuz nhiều hơn bất kỳ thời điểm nào trong lịch sử.
Nguồn cung dầu nhiên liệu dùng cho tàu biển và nhà máy điện có thể thiếu hụt nghiêm trọng trong quý III/2026, khi xung đột làm gián đoạn hoạt động lọc dầu và vận tải, buộc các nhà máy ưu tiên sản xuất những mặt hàng có lợi nhuận cao hơn.
Lượng dầu vận chuyển qua eo biển Hormuz đã tăng gần gấp 3 lần trong thời gian Bản ghi nhớ (MoU) giữa Mỹ và Iran có hiệu lực, song vẫn thấp hơn nhiều so với trước chiến sự.
Mối đe dọa nhằm vào các cơ sở năng lượng trọng yếu của Saudi Arabia đang làm dấy lên lo ngại về nguy cơ xuất hiện cú sốc mới đối với thị trường dầu mỏ toàn cầu.
Nếu một thỏa thuận giữa Mỹ và Iran giúp khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz, thị trường năng lượng toàn cầu có thể chứng kiến một diễn biến chưa từng có tiền lệ: hàng nghìn giếng dầu tại Trung Đông đồng loạt được tái khởi động, kéo theo sự trở lại nhanh chóng của một lượng lớn nguồn cung dầu thô.
Quyết định rời OPEC của UAE có thể làm đảo chiều cung – cầu toàn cầu, đẩy giá dầu vào chu kỳ biến động mới, đặt ra nhiều rủi ro cho kinh tế và thị trường năng lượng thế giới.
Việc kiểm soát eo biển Hormuz không chỉ gây sốc giá dầu mà còn tái định hình thị trường năng lượng, thúc đẩy cạnh tranh địa chính trị và thay đổi cán cân quyền lực toàn cầu.
Chỉ ít ngày sau khi Mỹ và Israel tiến hành các đòn tấn công đầu tiên nhằm vào Iran hôm 28/2, nhiều nhà phân tích đã cảnh báo giá dầu có thể vượt mốc 100 USD/thùng. Đến nay, khi xung đột chưa kéo dài tới ba tuần, kịch bản giá dầu vượt 150 USD, thậm chí tiến sát 200 USD/thùng, đã không còn bị xem là cực đoan.
Theo Financial Times ngày 15/3, giá dầu tăng vọt sau khi xung đột tại Trung Đông khiến eo biển Hormuz bị đóng cửa, mang lại lợi ích lớn cho các công ty dầu khí Mỹ, trong khi nhiều tập đoàn năng lượng quốc tế đối mặt với rủi ro gián đoạn sản xuất và chuỗi cung ứng.
Trong bối cảnh cuộc xung đột Trung Đông leo thang, giới phân tích cho rằng Iran đang triển khai chiến lược nhằm làm suy giảm khả năng phản ứng của các quốc gia vùng Vịnh và gây sức ép lên các tuyến vận tải năng lượng quan trọng.
Theo dữ liệu theo dõi tàu, Iran đã tăng gấp ba lần tốc độ bốc dỡ dầu lên tàu chở dầu trong những ngày gần đây khi Tehran gấp rút đưa dầu của mình ra khỏi Vịnh Ba Tư trước nguy cơ leo thang căng thẳng hơn nữa với Mỹ.
