Trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động sâu sắc về kinh tế, xã hội, môi trường, khoa học - công nghệ và nhân khẩu học, Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) lựa chọn chủ đề Ngày Dân số Thế giới (11/7) năm 2026 là "Chung tay hiện thực hóa khát vọng của thanh niên cho một tương lai tươi sáng".
Ngày Dân số Thế giới (11/7) ra đời nhằm nâng cao nhận thức toàn cầu về các vấn đề dân số cấp bách và kêu gọi hành động để giải quyết những thách thức đó, đồng thời thúc đẩy việc thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững.
Việt Nam đang trải qua quá trình già hóa dân số với tốc độ thuộc nhóm nhanh nhất thế giới. Đây vừa là thành tựu phát triển, nhưng cũng đặt ra những thách thức chưa từng có về an sinh xã hội và y tế.
Báo cáo “Dự báo dân số Việt Nam giai đoạn 2024 - 2074” do Cục Thống kê (Bộ Tài chính) thực hiện đã cung cấp cái nhìn toàn diện về xu hướng biến đổi quy mô, cơ cấu và phân bố dân số Việt Nam trong nửa thế kỷ tới.
Báo cáo “Dự báo dân số Việt Nam giai đoạn 2024 - 2074” do Cục Thống kê (Bộ Tài chính) thực hiện đã cung cấp cái nhìn toàn diện về xu hướng biến đổi quy mô, cơ cấu và phân bố dân số Việt Nam trong nửa thế kỷ tới.
Vĩnh Phúc hiện là một trong nhiều địa phương trên cả nước có mức sinh chênh lệch giữa các vùng, đối tượng ngày càng lớn. Trước tình hình đó, tỉnh đã nỗ lực triển khai các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình; từ đó đạt mức sinh thay thế, góp phần ổn định quy mô dân số.
Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh chóng, mở ra nhu cầu lớn nhưng chưa được khai thác tương xứng về nhà ở chuyên biệt cho người cao tuổi. Theo các chuyên gia, thay đổi cơ cấu dân số sẽ “kích cầu” nhà ở dành cho người cao tuổi thời gian tới và các chủ đầu tư cần nhanh chóng nhập cuộc, tận dụng xu hướng này để đáp ứng thị trường.
Ngày 30/5, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phối hợp Quỹ dân số Liên hợp quốc tổ chức Diễn đàn đối thoại chính sách thúc đẩy sự tham gia của thanh niên thích ứng với già hóa dân số tại Việt Nam.
Phát biểu tại Hội thảo công bố kết quả điều tra lao động trẻ em năm 2023, tổ chức sáng 23/1, tại Hà Nội, bà Nguyễn Thị Hương, Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê cho biết, dân số Việt Nam đã vượt qua ngưỡng 100 triệu người, là quốc gia có quy mô dân số lớn thứ 16 trên thế giới.
Mức sinh thấp, chênh lệch giới tính, chênh lệch tỷ lệ sinh giữa các vùng miền và già hóa dân số đang nổi lên là những thách thức lớn đối với bức tranh dân số Việt Nam. Khi tỷ lệ sinh giảm, số lượng người trẻ trong độ tuổi lao động cũng giảm theo, trong khi số người cao tuổi lại tăng nhanh khiến giai đoạn “dân số vàng” kết thúc sớm, việc duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế trở nên khó khăn hơn. Đây chính là bài toán phức tạp mà Việt Nam cần nhanh chóng tìm ra lời giải để đảm bảo một tương lai bền vững và thịnh vượng cho các thế hệ mai sau.
Nhân Ngày Dân số Việt Nam (26/12), ông Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số (Bộ Y tế) đã dành thời gian trao đổi với phóng viên TTXVN về những thách thức phải đối mặt trong công tác dân số hiện nay, cũng như việc triển khai các chính sách, chương trình hành động nhằm điều chỉnh mức sinh ở Việt Nam.
Mức sinh thấp, chênh lệch giới tính, chênh lệch tỷ lệ sinh giữa các vùng miền và già hóa dân số đang nổi lên là những thách thức lớn nhất đối với sự phát triển bền vững của dân tộc Việt Nam.
Năm 2023, dân số Việt Nam đạt 100,31 triệu người, vượt mốc 100 triệu dân, tăng 0,84% so với năm trước. Có sự chênh lệch đáng kể giữa các vùng về quy mô dân số. Năm 2023, Đồng bằng sông Hồng dẫn đầu với 23,73 triệu người, chiếm gần một phần tư dân số cả nước. Ngược lại, Tây Nguyên chỉ có 6,16 triệu người, chưa bằng một phần tư dân số vùng đông dân nhất.
Sự dịch chuyển lực lượng lao động nội địa ở nước ta sẽ tạo ra động lực phát triển kinh tế - xã hội nhưng nếu tiến trình này không được điều tiết thì sẽ xuất hiện nhiều hệ lụy và hệ lụy ngày càng lớn, có thể vượt khỏi tầm kiểm soát.
Năm 2023, dân số Việt Nam cán mốc 100 triệu người, một điểm nhấn quan trọng với rất nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức, nhất là việc nâng cao chất lượng dân số khi quy mô dân số gia tăng.
Ngày 26/12, Tổng cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình (Bộ Y tế) tổ chức lễ kỷ niệm Ngày Dân số Việt Nam; Hội nghị tổng kết công tác dân số năm 2022, triển khai kế hoạch năm 2023.
Trong giai đoạn 1989-2019, mức sinh của Việt Nam đã giảm gần một nửa từ 3,80 con/phụ nữ xuống còn 2,09 con/phụ nữ. Kết quả này tiếp tục khẳng định, Việt Nam đã thực hiện thành công chương trình Dân số kế hoạch hóa gia đình đối với mục tiêu giảm sinh.
