Phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Tường Lâm, Bí thư Ban chấp hành Trung ương Đoàn cho biết, Việt Nam đang bước vào một giai đoạn quan trọng trong quá trình phát triển đất nước, tình trạng già hóa dân số đang là vấn đề lớn cần phải đối mặt trong tương lai gần. Sự thay đổi trong cơ cấu dân số không chỉ tác động đến kinh tế, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến các lĩnh vực xã hội, đặc biệt là vấn đề việc làm, chăm sóc sức khỏe, giáo dục và phúc lợi xã hội.
Năm 2024, số lượng người già từ 60 tuổi trở lên là 14,2 triệu người (tăng 2,8 triệu người so với năm 2019). Dự báo đến năm 2029, số người từ 60 tuổi trở khoảng 17,3 triệu người (chiếm 16,5% tổng số dân, tăng gần 4 triệu người so với năm 2024). Giai đoạn hiện nay, Việt Nam vẫn đang trong thời kỳ "cơ cấu dân số vàng". Tuy nhiên, theo dự báo đến năm 2039, dân số từ 60 tuổi trở lên khoảng 22,8 triệu người (chiếm 20,6%).
“Để thích ứng với già hóa dân số đòi hỏi sự tham gia của thế hệ trẻ, thế hệ trẻ cần dự phòng tốt về sức khỏe tâm thần, tinh thần, các bệnh không lây nhiễm, tài chính…; phát huy truyền thống của Việt Nam, tôn vinh tinh thần năng động, sáng tạo của thanh niên trong việc chăm sóc và đồng hành cùng người cao tuổi, thanh niên trở thành cầu nối giữa quá khứ và tương lai.
Với vai trò là thế hệ chủ chốt trong tương lai, thanh niên cần phải được trang bị những kiến thức, kỹ năng và các chính sách hỗ trợ phù hợp để có thể thích ứng, chủ động đóng góp vào quá trình này. Vì vậy, việc xây dựng những chính sách phù hợp, hỗ trợ thanh niên phát triển toàn diện, sáng tạo và làm chủ công cuộc đổi mới là những yếu tố quan trọng không thể thiếu”, ông Nguyễn Tường Lâm nhấn mạnh.
Cũng tại chương trình, ông Matt Jackson, Trưởng đại diện Quỹ dân số Liên hợp quốc (UNFPA) tại Việt Nam đã khuyến nghị, cần thúc đẩy thanh niên tham gia xây dựng chính sách. Thanh niên cần được tham gia vào quá trình hoạch định chính sách về việc làm, bình đẳng giới và sức khỏe sinh sản, đặc biệt khi nhiều bạn trẻ vẫn đang gặp khó khăn trong việc thực hiện đầy đủ quyền sinh sản của mình. Thanh niên Việt Nam có tiềm năng lớn về công nghệ số, truyền thông và khởi nghiệp. Với sự hỗ trợ phù hợp từ quỹ đổi mới sáng tạo, vườn ươm, các bạn có thể tạo ra giải pháp bền vững trong chăm sóc sức khỏe, già hóa và dịch vụ cộng đồng. Do đó, việc khuyến khích đổi mới sáng tạo với sự dẫn dắt, tiên phong của thanh niên là cần thiết.
Ngoài ra, trong các chương trình giáo dục phổ thông và đại học cần tích hợp kiến thức về lập kế hoạch cuộc sống, chăm sóc người cao tuổi, chuẩn bị tài chính và sự đoàn kết liên thế hệ; khuyến khích sáng kiến kết nối liên thế hệ, các chương trình cộng đồng gắn kết thanh niên với người cao tuổi như đào tạo kỹ năng số, tình nguyện, học tập chung sẽ tăng cường gắn kết xã hội và đáp ứng nhu cầu thực tế. Đồng thời, cần đồng bộ hóa chiến lược phát triển thanh niên với mục tiêu dân số, có sự phối hợp liên ngành để đảm bảo các chính sách phát triển thanh niên phản ánh đúng thực tiễn dân số, từ việc làm, sức khỏe sinh sản đến hòa nhập xã hội.
Tại diễn đàn, bà Phạm Thị Lan, Trưởng phòng Dân số và Phát triển, UNFPA tại Việt Nam đã trình bày tổng quan về tình hình chuyển đổi dân số trên thế giới và tại Việt Nam; ông Nguyễn Xuân Trường, Trưởng phòng Người Cao tuổi, Cục Dân số, Bộ Y tế đưa ra những chính sách dân số nhằm thích ứng với quá trình thay đổi dân số tại Việt Nam; TS Đặng Vũ Cảnh Linh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thanh niên thông tin về quá trình chuyển đổi dân số tại Việt Nam - Cơ hội và thách thức đối với thanh niên…
