Thu qua rồi đông tới, cứ sau ngày Lễ Tạ ơn, người tiêu dùng Mỹ lại "đau đầu vì tiền" với những chương trình siêu giảm giá bắt đầu từ ngày "Thứ Sáu Đen tối" (Black Friday), ngày thứ Sáu cuối cùng của tháng 11 hàng năm.
 Nhiều tập đoàn bán lẻ, trong đó có Macy’s bắt đầu đợt siêu giảm giá từ đêm trước Black Friday. |
Thế nhưng, thực sự người tiêu dùng có mua được các món hàng với giá "hời" hay không vào những dịp đại hạ giá như thế này? Câu trả lời không hẳn là không, cũng chẳng hoàn toàn là có. Có là bởi nhiều thượng đế có thể sẽ mua được những thứ mình cần với "giá gốc". Còn không là bởi các tập đoàn bán lẻ, bằng những "thủ đoạn tinh vi" của mình đã tống khứ được hàng tồn mà không phải chấp nhận lỗ như người ta vẫn tưởng.
Một điều tra của tờ "Nhật báo Phố Wall" (Mỹ) cho thấy, chiêu trò trước đây của các nhà bán lẻ là gắn cái mác đại hạ giá cho các sản phẩm, mà họ nghĩ rằng sẽ khó bán, nhằm thu hút khách hàng tới cửa hàng để kích cầu cho các sản phẩm khác có mức giá hạ thấp hơn đã lùi vào dĩ vãng. Giờ đây, họ đã tinh vi hơn khi câu kết với nhà sản xuất gắn một cái giá khởi điểm khá cao cho sản phẩm, cao đến mức mà sau khi hạ giá đến vài lần thì họ vẫn có lời.
Lấy mặt hàng áo len, một trong những sản phẩm bán chạy trong mùa đông lạnh giá ở xứ cờ hoa làm ví dụ. Nhà sản xuất cung cấp một chiếc áo len cho nhà bán lẻ với giá gốc là 14,50 USD. Tuy nhiên, mác giá sản phẩn khi xuất xưởng sẽ là 50 USD, cho phép nhà bán lẻ có "khoảng trống" để tăng - giảm giá tới 70%.
Theo khảo sát của trang "SAVINGS.COM", một trang web chuyên tập hợp các mặt hàng giảm giá, số mặt hàng có chương trình khuyến mại giảm giá tại 31 tập đoàn bán lẻ và chuỗi siêu thị lớn tại Mỹ tăng 63% từ năm 2009 đến năm 2012, và mức giá được giảm cho các mặt hàng đó bình quân hàng năm tăng từ 25% lên 36%. Phải chăng các nhà kinh doanh chấp nhận lỗ để xả hàng?
Xin thưa là họ không hề thua lỗ. Theo thống kê của Công ty Dữ liệu Tài chính FACTSET (Mỹ), cũng trong giai đoạn đó, mức lãi ròng - chênh lệch giữa số tiền họ phải trả cho sản phẩm với số tiền họ bán sản phẩm đó ra - của các tập đoàn này vẫn giữ nguyên ở mức 27,9% trong cùng giai đoạn trên. Trong mùa đại hạ giá quý cuối hàng năm, mức lãi ròng của họ chỉ giảm có... 0,1%, xuống còn 27,8%.
Một "thủ đoạn" khác của các nhà bán lẻ là tăng giá sản phẩm trước khi bước vào mùa mua sắm để sau đó giảm giá. Một điều tra của công ty theo dõi giá cả Market Track LLC (Mỹ) với khoảng 1.700 sản phẩm vào tháng 11 năm ngoái cho thấy có khoảng 20% số mặt hàng đã bị "kích giá" trong vài tuần trước khi bước vào ngày “Black Friday”, với mức "kích" bình quân là 8%. Đồ chơi và dụng cụ là các mặt hàng bị kích giá mạnh nhất, lên tới 23%.
Ấy thế mà các tập đoàn bán lẻ như Best Buy, Wal - Mart và Macy's mới đây vẫn om sòm cảnh báo về nguy cơ "cạnh tranh bất bình thường" trong mùa mua sắm năm nay, và rằng sự giảm giá ồ ạt của các đối thủ có thể khiến họ bị... lỗ. Lỗ hay không chỉ những người trong cuộc mới biết. Chỉ biết rằng, bất chấp "sự thật đen tối" có vẻ như ai cũng biết đó, Hiệp hội Bán lẻ Quốc gia Mỹ vẫn ước tính, mùa mua sắm năm nay các tập đoàn bán lẻ sẽ "móc túi" người tiêu dùng được khoảng 602 tỷ USD, tăng 3,9% so với năm trước.
Không hẳn người tiêu dùng Mỹ không "khôn ngoan", nhưng thực sự chiến dịch truyền thông rầm rộ của các tập đoàn bán lẻ trước mùa mua sắm đã khiến những cảnh báo, cả về sự giảm giá ảo cũng như về những rủi ro đã từng xảy ra khi dòng người đổ xô tới các cửa hàng, chỉ như "đá ném ao bèo". Biết đâu đấy, người viết bài này cũng sẽ lại có mặt trong dòng người đông đúc, cố chen lấn để tìm cho mình một món hàng giá gốc vào ngày mai.
Lê Dương (P/v TTXVN tại New York)
