Tại Bệnh viện Sainte-Anne ở Paris, 5 bệnh nhân trong độ tuổi từ 23 -75 đã được thử nghiệm phương pháp kích thích não sâu bằng siêu âm. Sau 5 ngày điều trị, mỗi ngày một phiên kéo dài 5 phút, mức độ trầm cảm của các bệnh nhân – được đánh giá bằng các thang đo chuẩn – giảm trung bình 61%. Đây là nhóm bệnh nhân thuộc diện trầm cảm kháng trị, tức không đáp ứng với ít nhất hai phác đồ điều trị bằng thuốc chống trầm cảm liên tiếp.
Theo nhóm nghiên cứu, các triệu chứng trầm cảm có xu hướng tái phát trong vòng 4 tuần sau khi ngừng điều trị thử nghiệm. Tuy nhiên, điều này được xem là diễn biến thường gặp khi dừng một liệu pháp chống trầm cảm, và cần có giai đoạn củng cố để duy trì hiệu quả. Mặc dù số lượng người tham gia còn hạn chế, nhóm nghiên cứu cho biết mục tiêu ban đầu là đánh giá tính khả thi và độ an toàn của phương pháp, và cả hai tiêu chí này đều đạt yêu cầu. Hiện nay, nghiên cứu đang bước vào giai đoạn trung gian, trước khi tiến hành một thử nghiệm so sánh với giả dược trên quy mô lớn hơn, dự kiến triển khai vào cuối năm nay.
Trầm cảm kháng trị là một vấn đề y tế nghiêm trọng. Những người mắc thể bệnh này có thể rơi vào trạng thái suy sụp nặng nề, mất khả năng sinh hoạt bình thường và đối mặt với nguy cơ tự sát. Tại Pháp, số ca trầm cảm kháng trị được ước tính lên tới khoảng 400.000 trường hợp. Theo Cơ quan y tế công cộng Pháp, kể từ sau đại dịch COVID-19, số ca nhập viện do hành vi tự sát đã tăng 6% trong năm 2024 so với năm trước đó.
Hiện nay, tại Pháp có hai phương pháp điều trị trầm cảm kháng trị được cơ quan y tế công nhận. Liệu pháp sốc điện mang lại hiệu quả cao nhưng thường gây tác dụng phụ lên trí nhớ. Trong khi đó, thuốc eskétamine có thời gian tác dụng chậm và chỉ hiệu quả với khoảng một nửa số bệnh nhân. Ngoài ra, một số kỹ thuật điều biến thần kinh khác như kích thích từ xuyên sọ lặp lại (rTMS) hay kích thích não sâu bằng phẫu thuật cũng đang được áp dụng, song còn nhiều hạn chế về mức độ xâm lấn hoặc hiệu quả.
Điểm mới của phương pháp siêu âm cường độ thấp là khả năng tác động chính xác vào các vùng sâu của não mà không cần can thiệp phẫu thuật. Các nhà khoa học tập trung vào vùng hồi đai dưới - khu vực nằm sâu khoảng 6 cm dưới bề mặt não, đóng vai trò then chốt trong điều hòa cảm xúc. Việc kích thích vùng này được kỳ vọng giúp khôi phục sự cân bằng giữa các vùng não liên quan đến cảm xúc và kiểm soát hành vi.
Để khắc phục việc hộp sọ làm biến dạng sóng siêu âm, nhóm nghiên cứu đã phát triển một hệ thống sử dụng thấu kính âm học cá nhân hóa, được chế tạo dựa trên dữ liệu hình ảnh não của từng bệnh nhân. Nhờ đó, sóng siêu âm có thể xuyên qua hộp sọ và hội tụ chính xác vào vùng não mục tiêu. Phương pháp này chỉ cần một đầu phát siêu âm duy nhất, hoạt động ở mức năng lượng thấp hơn cả siêu âm y học thông thường, không gây đau hay khó chịu cho người được điều trị.
Ba bằng sáng chế liên quan đến công nghệ này đã được đăng ký và chuyển giao cho một doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ y sinh. Tháng 12/2025, thiết bị đã được trao giải thưởng đổi mới sáng tạo Marcel Dassault trong lĩnh vực sức khỏe tâm thần. Về lâu dài, phương pháp kích thích não bằng siêu âm còn được kỳ vọng có thể ứng dụng trong điều trị các rối loạn khác như nghiện chất, đau mạn tính hoặc run vô căn.
Các kết quả bước đầu của nghiên cứu thí điểm đã được công bố vào tháng 4/2025 trên tạp chí khoa học Brain Stimulation.
