Không khí tất bật, rộn ràng từ các nhà vườn đến điểm bán lẻ cho thấy thị trường hoa Tết năm nay khởi sắc rõ nét, bất chấp những biến động thời tiết và chi phí đầu tư gia tăng.
Trong văn hóa Việt Nam, đặc biệt ở các tỉnh Nam Bộ, mai vàng không chỉ đơn thuần là loài hoa trang trí ngày Tết mà còn mang trong mình tầng sâu ý nghĩa biểu tượng. Sắc vàng rực rỡ của hoa mai tượng trưng cho may mắn, tài lộc và thịnh vượng; là lời cầu chúc một năm mới an khang, thành công. Cây mai còn đại diện cho sự khởi đầu mới, cho sức sống bền bỉ và trường thọ - những giá trị bền vững mà người Việt gửi gắm mỗi độ xuân về.
Chính vì thế, thú chơi mai ngày Tết không còn dừng lại ở việc “có gì trưng nấy” mà đã trở thành một nghệ thuật, gắn với bản sắc và gu thẩm mỹ riêng của mỗi gia đình. Trong đó, mai bonsai, mai tạo dáng nghệ thuật ngày càng được ưa chuộng.
Nắm bắt xu hướng này, hơn 10 năm qua, nghệ nhân Trần Hữu Thiết (phường Tân An, tỉnh Tây Ninh) đã chọn cho mình hướng đi riêng với thương hiệu Thiết Mai Tứ Quý. Vườn mai của anh nổi tiếng với những cây dáng đẹp, gốc to, tán cân đối, bông đều và đặc biệt “có hồn” – yếu tố làm nên giá trị khác biệt giữa thị trường mai ngày càng sôi động.
Chia sẻ về triết lý làm nghề, nghệ nhân Trần Hữu Thiết cho biết: “Một cây mai đẹp bây giờ không chỉ dừng ở hình thức. Người làm phải thổi được hồn nghệ thuật vào đó, từ thế dáng đến cách nuôi nụ, giữ tán. Khi cây thật sự có giá trị thẩm mỹ, thị trường lúc nào cũng đón nhận. Mai đẹp thì dù biến động ra sao vẫn có người tìm mua”.
Theo anh Thiết, để có một cây mai nở rộ đúng dịp Tết là cả quá trình chăm sóc xuyên suốt từ tháng Ba âm lịch đến tận cuối tháng Chạp. Năm nay, thời tiết diễn biến phức tạp, đặc biệt trong tháng 11 âm lịch xuất hiện hai cơn mưa trái mùa khiến một số cây bung hoa sớm. Trước tình hình đó, anh chủ động sả nước, cắt nụ, điều chỉnh dinh dưỡng, tăng cường phân hữu cơ để nuôi lại bộ nụ chính, bảo đảm hoa nở đồng loạt vào những ngày cận Tết.
Không chỉ bán mai, mỗi năm anh còn nhận chăm sóc hàng chục gốc mai cho người dân địa phương. “Khoảng từ 23 tháng Chạp, khi người dân đưa mai đến nhờ dưỡng lại sau lễ ông Táo, chúng tôi bắt đầu điều chỉnh để kịp trả cây đúng Tết. Ngoài khách truyền thống, năm nay lượng khách đặt hàng qua các kênh mạng xã hội như YouTube, Zalo, Facebook tăng mạnh.
Giá mỗi cây mai tại vườn dao động từ vài chục triệu đến vài trăm triệu đồng, cá biệt có cây trị giá gần 1 tỷ đồng. Dù phân khúc cao cấp, song sức mua vẫn ổn định nhờ nhóm khách hàng chơi mai chuyên nghiệp, doanh nghiệp và những gia đình có điều kiện kinh tế khá giả.
Bên cạnh mai vàng, hoa vạn thọ là loài hoa truyền thống không thể thiếu trong những ngày đầu xuân. Với ý nghĩa biểu trưng cho sự bình an, trường tồn và hạnh phúc, vạn thọ hiện diện trong nhiều không gian thờ cúng, trang trí gia đình.
Tại xã Bình Đức, anh Phùng Thanh Đồng - người có nhiều năm kinh nghiệm trồng hoa Tết cho biết để có được chậu vạn thọ nở đều, bền màu đến hết tháng Giêng, người trồng phải chăm sóc kỹ lưỡng từ khâu làm đất, trộn giá thể đến phòng trừ sâu bệnh.
Anh Đồng chia sẻ: “Chúng tôi sử dụng rơm chuyên trồng hoa, kết hợp phân ủ, xơ dừa, trấu, tro và bổ sung chế phẩm hữu cơ để khử nấm, phân hủy rơm rạ. Nhờ giá thể được xử lý kỹ nên cây ít bệnh, phát triển đồng đều. Khi bán ra thị trường, hoa giữ được độ bền cao, bông nở to, màu sắc tươi lâu”.
Cũng theo anh Phùng Thành Đồng, năm nhuận đòi hỏi người trồng phải tính toán kỹ thời điểm xuống giống để hoa nở đúng dịp Tết. Dù chi phí vật tư tăng, nhưng sức mua năm nay có dấu hiệu tích cực hơn so với cùng kỳ.
Không chỉ ở Bình Đức, tại xã Thủ Thừa - nơi được người dân ưu ái gọi là “vườn hoa Tết đẹp nhất Tây Ninh” khoảng 10 nhà vườn với quy mô từ 80.000 - 100.000 chậu hoa vạn thọ mỗi vụ đều tất bật. Lợi thế nguồn nước dồi dào, giao thông thuận tiện, gần tuyến vận chuyển đi TP Hồ Chí Minh giúp hoa tại đây dễ tiêu thụ, giá bán ổn định hơn.
Vào những ngày giáp Tết, cả làng hoa nhộn nhịp với gần 100 lao động làm việc, từ bón phân, tỉa cành đến vận chuyển hàng hóa. Điều đáng mừng là lực lượng lao động địa phương ngày càng thành thạo kỹ thuật sau nhiều năm gắn bó với nghề.
Tại xã Hảo Đước, bà Trần Thị Hàm (57 tuổi) - người có hơn 20 năm gắn bó với nghề trồng hoa - năm nay đầu tư hơn 10.000 chậu vạn thọ, cúc, mâm xôi Hàn Quốc và một số loại hoa kiểng khác.
Bà Hàm chia sẻ: “Thời tiết năm nay không thật sự thuận lợi, nắng mưa thất thường nên khâu chăm sóc vất vả hơn. Tuy vậy, sức mua tăng, thương lái đến đặt hàng sớm.
Cũng theo bà Trần Thị Hàm, nghề trồng hoa Tết tuy ngắn vụ nhưng đòi hỏi sự tỉ mỉ và kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm. Bà mong muốn thời gian tới được tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để mở rộng quy mô sản xuất, đầu tư thêm giống mới, nâng cao chất lượng hoa.
Cũng tại xã Hảo Đước, anh Thái Văn Hùng (44 tuổi) đầu tư khoảng 18.000 chậu hoa các loại, cung cấp cho thị trường nội tỉnh, TP Hồ Chí Minh, Đồng Nai và cả Campuchia; trong đó, hoa vạn thọ vẫn là mặt hàng “hút” khách nhất nhờ giá cả phù hợp, dễ vận chuyển.
Anh Hùng cho biết: “Chi phí nhân công và vật tư năm nay tăng đáng kể, nhất là phân bón và giá thể. Vạn thọ vẫn là chủ lực vì dễ bán, quay vòng nhanh”.
Theo anh Hùng, để nghề trồng hoa phát triển bền vững, địa phương cần có quy hoạch vùng trồng tập trung, hỗ trợ vay vốn và tăng cường quảng bá thương hiệu hoa Tết Tây Ninh. “Khi có thương hiệu và quy mô ổn định, người trồng hoa sẽ mạnh dạn đầu tư hơn, nâng cao chất lượng, hướng đến những thị trường lớn”, anh Hùng bày tỏ.
Từ những vườn mai bạc tỷ đến ruộng vạn thọ trải dài, có thể thấy thị trường hoa Tết tại Tây Ninh năm nay đang dần lấy lại đà tăng trưởng. Sự chủ động thích ứng với thời tiết, ứng dụng kỹ thuật mới và mở rộng kênh bán hàng trực tuyến đã giúp nhiều nhà vườn tự tin hơn trước mùa cao điểm.
Sắc vàng của mai, của vạn thọ không chỉ làm bừng sáng phố phường mà còn thắp lên hy vọng về một năm mới đủ đầy, sung túc cho người trồng hoa. Khi thị trường khởi sắc, niềm tin vào mùa xuân thêm trọn vẹn - để mỗi chậu hoa không chỉ là sản phẩm hàng hóa, mà còn là kết tinh của công sức, khát vọng và tình yêu nghề của người nông dân đất đỏ Tây Ninh.
