'Rùa biển săn bão' - trợ thủ trong dự báo bão nhiệt đới

Các nhà nghiên cứu Australia đang sử dụng rùa biển gắn thiết bị định vị và cảm biến hải dương học để thu thập dữ liệu tại những vùng biển khó tiếp cận, qua đó góp phần nâng cao độ chính xác của dự báo bão nhiệt đới.
Chú thích ảnh
Những con rùa biển được thả về tự nhiên trên một bãi biển bên bờ Địa Trung Hải. Ảnh tư liệu, minh họa: AFP/TTXVN

Theo thông cáo báo chí mà Đại học New South Wales (UNSW) của Australia công bố ngày 8/7, những "rùa biển săn bão" này đang cung cấp các dữ liệu quan trọng có thể tạo bước tiến trong công tác dự báo bão, đồng thời giúp các cộng đồng tăng cường khả năng ứng phó và chống chịu trong mùa bão.

Nhóm nghiên cứu đã phân tích dữ liệu thu thập từ hàng chục rùa biển Olive Ridley (hay còn gọi là con Vích, tên khoa học là Lepidochelys olivacea) và rùa Flatback (rùa lưng phẳng) được gắn thiết bị theo dõi tại khu vực miền Bắc Australia trong giai đoạn 2014-2024. Các thiết bị này đã ghi nhận hơn 8.000 dữ liệu nhiệt độ đại dương ở độ sâu tới 80 m trước, trong và sau khi bão nhiệt đới đi qua. Các cảm biến được gắn lên mai rùa bằng loại keo đặc biệt có thể tự phân hủy nhờ lớp dầu tự nhiên trên cơ thể rùa, giúp thiết bị bám trên mai trong thời gian lên đến 1 năm mà không gây ảnh hưởng lâu dài đến động vật.

Theo các nhà khoa học, bão nhiệt đới hình thành và mạnh lên do nguồn nhiệt từ vùng biển ấm. Tuy nhiên, các mô hình dự báo hiện nay chủ yếu dựa trên nhiệt độ bề mặt biển, trong khi thiếu dữ liệu về các lớp nước sâu hơn, khiến độ chính xác bị hạn chế, nhất là tại các vùng biển xa. Trưởng nhóm nghiên cứu, nhà nghiên cứu về đại dương Christopher Chapman thuộc UNSW, cho biết các phương tiện truyền thống như tàu nghiên cứu hay tàu lượn dưới nước chỉ có thể khảo sát trong phạm vi hẹp, trong khi việc đo đạc ngay giữa tâm bão tiềm ẩn nhiều rủi ro. Theo ông Chapman, dữ liệu do rùa biển thu thập trong 5 cơn bão, trong đó có siêu bão Ilsa cấp 5 năm 2023, cho thấy nhiệt độ các lớp nước bên dưới bề mặt biển giảm đáng kể do gió bão khuấy trộn nước từ trên xuống dưới. Các mô hình dự báo hiện nay chưa tính toán đầy đủ hiện tượng này, do đó có thể đánh giá cường độ bão mạnh hơn so với thực tế.

Theo nhóm nghiên cứu, phương pháp chi phí thấp này có thể giúp cải thiện đáng kể chất lượng dự báo bão, đặc biệt tại các nước đang phát triển. Dữ liệu được truyền về gần như tức thời qua vệ tinh, mở ra triển vọng rùa biển sẽ trở thành "trợ thủ" đắc lực trong nỗ lực bảo vệ tính mạng và sinh kế của người dân tại các khu vực nhiệt đới.

Nguyễn Hà (TTXVN)

Dành cho bạn

Sập tòa nhà hơn 10 tầng ở thủ đô Kenya

Sập tòa nhà hơn 10 tầng ở thủ đô Kenya

Ngày 23/10, một tòa nhà cao tầng đang trong quá trình xây dựng ở thủ đô Nairobi của Kenya đã bất ngờ đổ sập, khiến nhiều người bị cho là đang mắc kẹt dưới đống đổ nát.

Xả súng nghi khủng bố tại Pháp, 5 người thương vong

Xả súng nghi khủng bố tại Pháp, 5 người thương vong

Ngày 23/10, một vụ xả súng đã xảy ra ở khu vực ngoại ô phía Tây Nam thủ đô Paris của Pháp, khiến 1 người thiệt mạng và 4 người bị thương. Các công tố viên đang điều tra vụ việc theo hướng đây là hành vi “khủng bố” mang động cơ phân biệt chủng tộc.

Hàn Quốc đề xuất đối thoại quân sự với Triều Tiên

Hàn Quốc đề xuất đối thoại quân sự với Triều Tiên

Theo phóng viên TTXVN tại Seoul, ngày 23/10, Hàn Quốc đã nối lại đề xuất tổ chức các cuộc đối thoại quân sự với Triều Tiên nhằm thảo luận về những khác biệt trong nhận thức liên quan đến vị trí đường ranh giới liên Triều, trong bối cảnh căng thẳng gia tăng sau vụ nổ mìn xảy ra bên trong Khu phi quân sự (DMZ) hồi tháng trước.