Tác phẩm này do Tiến sĩ Amandine Dabat nghiên cứu và biên soạn, được Nhà xuất bản Khoa học xã hội dịch và xuất bản từ bản gốc tiếng Pháp "Hàm Nghi - Empereur en exil, artiste à Alger" do Nhà xuất bản Sorbonne ấn hành năm 2019. Cuốn sách là một công trình nghiên cứu tâm huyết về cuộc đời và sự nghiệp của vua Hàm Nghi trong vai trò một vị vua yêu nước và là một họa sĩ tài hoa trong thời gian ông lưu vong tại Pháp và Alger. Sách dày hơn 500 trang, trong đó có 71 trang tác phẩm mỹ thuật, 12 trang tác phẩm điêu khắc, 68 trang ảnh tư liệu, thư từ… Cuốn sách này khám phá khía cạnh nghệ thuật ít được biết đến của vị hoàng đế, một trong những nghệ sĩ để lại dấu ấn đặc biệt trong nền mỹ thuật hiện đại Việt Nam.
Theo Tiến sĩ Amandine Dabat, để thực hiện nghiên cứu này, cô đã dựa vào hai bộ sưu tập quan trọng gồm: Bộ sưu tập Hàm Nghi do hậu duệ của ông lưu giữ, với khoảng 2.500 tài liệu, chủ yếu là thư từ, bao gồm cả thư ông nhận và các bản thảo ông viết trong thời gian bị lưu đày; Bộ sưu tập là tài liệu của chính quyền Algérie được lưu trữ tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia hải ngoại ở Aix-en-Provence (Pháp), chứa đựng những văn bản hành chính và các dự án chính trị của chính phủ Pháp liên quan đến Hàm Nghi.
Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế Hoàng Việt Trung cho biết, trong quá trình sưu tầm tư liệu lịch sử phục vụ công tác nghiên cứu và trùng tu di tích Huế, đặc biệt là tư liệu về vua Hàm Nghi từ tháng 8/2022, đơn vị có cơ duyên gặp gỡ, hợp tác và làm việc với nhà nghiên cứu, Tiến sĩ Amandine Dabat- chắt ngoại của vua Hàm Nghi.
Cô đã rất tâm huyết và hỗ trợ đơn vị trong việc thu thập các tư liệu ảnh, tranh vẽ và hiến tặng nhiều kỷ vật quan trọng, làm phong phú thêm bộ sưu tập di sản về vua Hàm Nghi tại Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế, giúp công chúng có thêm góc nhìn về ông không chỉ là một vị vua yêu nước mà còn là một nghệ sĩ tài năng, để lại dấu ấn đặc biệt trong nền mỹ thuật hiện đại Việt Nam. Tọa đàm lần này là một trong những nỗ lực bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, nghệ thuật của di sản cố đô Huế.
Dịp này, các hậu duệ của vua Hàm Nghi đã trao tặng Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế thuộc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế nhiều kỷ vật quý giá của vua Hàm Nghi gồm: khay gỗ khảm xà cừ; Bộ sách "Ngự chế canh chức đồ" (2 quyển); "Đan đồ huyện chí" (26 quyển); "Tăng đính thi kinh thể chí diễn nghĩa" (5 quyển); đôi đũa cung đình bằng ngà hải mã, được sử dụng trong bữa ăn của vua Hàm Nghi (giai đoạn Cần Vương 1885-1889); đôi tiềm bằng sứ, vật dụng của gia đình vua Hàm Nghi.
Việc hồi hương cổ vật luôn được lãnh đạo tỉnh Thừa Thiên - Huế và Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế quan tâm thực hiện. Thời gian qua, đã có nhiều tổ chức, cá nhân trao tặng hiện vật cho Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế; trong đó, có 19 cổ vật hồi hương từ các quốc gia như Pháp, Đức, Tây Ban Nha thông qua các hình thức như: tỉnh tham gia đấu giá, doanh nghiệp tổ chức đấu giá thành công và tặng cho Bảo tàng, kiều bào Việt Nam ở nước ngoài trao tặng...
