Hình thành nền dữ liệu thống nhất về khoa học, công nghệ
Phát biểu tại lễ ra mắt, Thứ trưởng Lê Xuân Định đánh giá việc hoàn thiện và đưa hệ thống vào vận hành là một dấu mốc đáng ghi nhận, đồng thời nhấn mạnh đây mới chỉ là bước khởi đầu. Giá trị của hệ thống không nằm ở việc có một phần mềm hiện đại đến đâu mà ở chất lượng dữ liệu, khả năng kết nối, mức độ khai thác và hiệu quả thực tế mang lại.
Theo Thứ trưởng Lê Xuân Định, Hệ thống thông tin quốc gia về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo có ý nghĩa quan trọng trong đổi mới phương thức quản lý nhà nước, đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển hạ tầng dữ liệu của ngành.
Mục tiêu cao hơn là từng bước hình thành nền dữ liệu thống nhất, tập trung, liên thông, phục vụ hiệu quả công tác quản lý, nghiên cứu và phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.
Đến nay, hệ thống bước đầu hình thành khả năng quản lý tập trung và hội tụ khối lượng lớn dữ liệu về nhiệm vụ khoa học và công nghệ, công bố khoa học, tổ chức khoa học và công nghệ, nhân lực khoa học và công nghệ, thống kê khoa học và công nghệ.
Bên cạnh đó, hệ thống kết nối, chia sẻ hàng triệu dữ liệu từ các hệ thống nghiệp vụ của Bộ, gồm các lĩnh vực sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn - đo lường - chất lượng, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, công nghệ cao, chuyển giao công nghệ và các nguồn thông tin khoa học, công nghệ trong nước và quốc tế.
Thứ trưởng Lê Xuân Định cho rằng, đây là kết quả đáng ghi nhận, tạo tiền đề hình thành hệ thống dữ liệu ngày càng đầy đủ, có tính hệ thống về tiềm lực, hoạt động và kết quả khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của đất nước.
Dữ liệu phải đúng, đủ, sạch và có thể dùng chung
Theo Thứ trưởng Lê Xuân Định, nhiệm vụ trước hết là tiếp tục hoàn thiện và nâng cao chất lượng dữ liệu. Dữ liệu phải được coi là yếu tố cốt lõi của hệ thống, thường xuyên cập nhật, chuẩn hóa, làm sạch và xác thực, bảo đảm các yêu cầu đúng, đủ, sạch, sâu, thống nhất, dùng chung và có khả năng chia sẻ.
Đối với những dữ liệu quan trọng, cần có cơ chế xác thực, kiểm chứng rõ ràng để bảo đảm thông tin trên hệ thống có độ tin cậy cao.
Thứ trưởng Lê Xuân Định cũng nhấn mạnh yêu cầu khai thác dữ liệu để đẩy mạnh cải cách hành chính, giảm thủ tục và giảm yêu cầu cung cấp lại thông tin đối với người dân, doanh nghiệp và các nhà khoa học.
Khi dữ liệu đã được hình thành, chuẩn hóa và liên thông, các cơ quan nhà nước phải khai thác được dữ liệu phục vụ công việc, thay vì tiếp tục yêu cầu người dân, doanh nghiệp và nhà khoa học cung cấp những thông tin mà cơ quan nhà nước đã có.
Một nội dung được Thứ trưởng Lê Xuân Định đặc biệt lưu ý là quản trị dữ liệu theo toàn bộ vòng đời của nghiệp vụ khoa học và công nghệ. Ngay từ khi xác định một nhiệm vụ khoa học và công nghệ, bên cạnh yêu cầu về kết quả, sản phẩm cuối cùng, cần xác định rõ sản phẩm dữ liệu của nhiệm vụ. Dữ liệu được tạo ra phải được xem là một sản phẩm có giá trị, được chuẩn hóa, lưu trữ, cập nhật và có khả năng kết nối, chia sẻ, tái sử dụng trong các nhiệm vụ và hoạt động quản lý tiếp theo.
Cách tiếp cận này sẽ giúp chuyển từ tư duy quản lý từng nhiệm vụ riêng lẻ sang quản trị dữ liệu xuyên suốt vòng đời hoạt động khoa học và công nghệ.
Thứ trưởng đề nghị Cục Thông tin, Thống kê khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phối hợp với các cục chuyên ngành và Quỹ NAFOSTED xây dựng cơ chế, hệ thống để tập hợp đầy đủ dữ liệu từ các nhiệm vụ khoa học và công nghệ.
Việc này sẽ góp phần tối ưu hóa nguồn lực Nhà nước đầu tư cho các nhà khoa học, viện nghiên cứu và tổ chức khoa học và công nghệ, đồng thời hình thành nguồn dữ liệu đồng bộ, toàn diện.
Khi được khai thác thông qua các công cụ như khai phá dữ liệu, nguồn dữ liệu này có thể tiếp tục tạo ra những giá trị mới. Các nhà khoa học, doanh nghiệp và đối tác có thể sử dụng dữ liệu dùng chung để nghiên cứu, sáng tạo và phát triển sản phẩm, dịch vụ mới.
Một nhiệm vụ quan trọng khác là đẩy mạnh kết nối, liên thông và chia sẻ dữ liệu. Hệ thống cần được đặt trong tổng thể kiến trúc dữ liệu của Chính phủ và của Bộ, tăng cường kết nối với các cơ sở dữ liệu, hệ thống thông tin có liên quan, qua đó hạn chế tối đa việc thu thập và cập nhật dữ liệu trùng lặp.
Thứ trưởng Lê Xuân Định cũng đề nghị Cục Thông tin, Thống kê khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tiếp tục phát huy vai trò đầu mối, phối hợp với các đơn vị trong và ngoài Bộ để nghiên cứu, mở rộng và nâng cấp hệ thống, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Với sự phối hợp của cộng đồng khoa học và công nghệ, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan, Hệ thống thông tin quốc gia về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ ngày càng phát huy hiệu quả, trở thành một trong những nền tảng dữ liệu quan trọng của ngành, góp phần thực hiện chủ trương về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
