Quyết liệt tháo gỡ điểm nghẽn đầu tư công, tạo đột phá từ khoa học công nghệ

Dưới sự điều hành của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, ngày 12/11, Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI tiến hành phiên chất vấn và trả lời chất vấn đối với 2 nhóm vấn đề thuộc lĩnh vực tài chính, khoa học và công nghệ.

Đây đều là những nội dung thiết thực, thu hút sự quan tâm theo dõi của đông đảo cử tri tỉnh Đắk Lắk.

Đôn đốc giải ngân vốn đầu tư công

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Đánh giá cao không khí dân chủ, sôi nổi tại nghị trường, cử tri địa phương nhận định các đại biểu Quốc hội đã đặt câu hỏi thẳng thắn, trách nhiệm, trúng trọng tâm vấn đề. Bên cạnh đó, phần trả lời của Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cùng các thành viên Chính phủ và Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng được đánh giá là thấu đáo, đầy đủ, làm rõ nhiều nội dung mà đại biểu và nhân dân mong đợi.

Liên quan đến lĩnh vực tài chính, gắn với thực tiễn địa phương, Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Đắk Lắk Cao Đình Huy cho biết, cùng với cả nước, công tác phân bổ, quản lý và thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 được tỉnh chỉ đạo rất quyết liệt, do đó kết quả có những tiến bộ hơn so với năm trước. Tiến độ giải ngân tiếp tục được cải thiện.

Tính đến hết ngày 10/11, toàn tỉnh đã giải ngân hơn 8.818 tỷ đồng (vốn kế hoạch năm 2026 hơn 5.828 tỷ đồng; vốn năm 2025 kéo dài hơn 2.989 tỷ đồng), đạt 90,25% mục tiêu. Đáng chú ý, nhóm 9 Ban quản lý dự án được giao hơn 7.610 tỷ đồng, chiếm 76,42% số vốn. Các Ban này đã giải ngân hơn 5.144 tỷ đồng, đạt 67,59%. Theo cam kết của các chủ đầu tư, đến hết ngày 31/1/2027, các nguồn vốn trong kế hoạch năm 2026 dự kiến giải ngân lũy kế hơn 8.009 tỷ đồng, đạt 92,04% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

Để góp phần hoàn thành cao nhất mục tiêu giải ngân kế hoạch đầu tư công năm 2026, Sở Tài chính đã đề xuất UBND tỉnh tập trung chỉ đạo Giám đốc 9 Ban quản lý dự án và thủ trưởng các đơn vị, chủ đầu tư thực hiện đúng số giải ngân đã cam kết đến hết ngày 31/1/2027, hoàn thành vốn năm 2025 kéo dài trước ngày 31/12/2026 và trước mắt triển khai thực hiện hoàn thành mục tiêu lũy kế đến hết tháng 11/2026 đã đăng ký.

Từng chủ đầu tư rà soát theo từng dự án, xác định khoản đủ hồ sơ thanh toán, khoản còn thiếu thủ tục, thời hạn hoàn thiện và người chịu trách nhiệm; nghiệm thu, gửi hồ sơ thanh toán ngay đối với khối lượng đủ điều kiện.

UBND các xã, phường được giao vốn thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia khẩn trương trình HĐND cấp xã quyết định phân bổ chi tiết kế hoạch vốn theo thẩm quyền; Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch hoàn thiện thủ tục phê duyệt 6 dự án của Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa.

Các đơn vị xây dựng tiến độ giải ngân từng dự án, xác định rõ đầu việc, thời hạn hoàn thành và người chịu trách nhiệm; báo cáo hằng tuần về Sở Tài chính và cơ quan chủ trì chương trình. Đối với vốn ngân sách trung ương thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia năm 2025 kéo dài còn hơn 232 tỷ đồng chưa giải ngân, các chủ đầu tư hoàn thành giải ngân trước ngày 31/12/2026.

Ông Đỗ Hữu Huy, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk cho biết, tỉnh đã thành lập và yêu cầu các đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh, tổ trưởng các tổ công tác tiếp tục chỉ đạo theo dõi sát tiến độ của từng dự án, từng nhà thầu, tháo gỡ khó khăn, đôn đốc giải ngân vốn đầu tư công, báo cáo theo từng tuần.

Sở Tài chính tham mưu UBND tỉnh điều chỉnh kế hoạch vốn từ các dự án chậm triển khai sang dự án có khả năng giải ngân trước ngày 20/11/2026; đồng thời, cập nhật kịch bản thu tiền sử dụng đất đối chiếu với nhu cầu giải ngân để thông báo vốn trong khả năng thực hiện.

Đối với lãnh đạo các Ban Quản lý dự án, phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh về việc thực hiện cam kết giải ngân theo hai mốc thời gian là 31/12/2026 và 31/1/2027, bảo đảm giải ngân vốn theo đăng ký với Bộ Tài chính; trực tiếp chỉ đạo từng dự án, từng gói thầu, từng nhà thầu xác định rõ phần thiếu hụt, các khoản đã đủ hồ sơ thanh toán, quyết toán thủ tục thì phải hoàn thành và có người chịu trách nhiệm.

Đặc biệt, lãnh đạo các Ban phải sắp xếp dành trên 50% thời gian để đi kiểm tra đôn đốc giải ngân đầu tư công, yêu cầu kiểm tra hiện trường, sổ nhật ký công trường, tháo gỡ vướng mắc vật tư, vật liệu; đồng thời, thay thế nhà thầu, giám sát không đủ năng lực.

Để đôn đốc giải ngân vốn đầu tư công, Văn phòng UBND tỉnh xây dựng kế hoạch chương trình công tác để Chủ tịch và các Phó Chủ tịch đi kiểm tra tiến độ hằng tuần, phấn đấu đến cuối năm phải giải ngân được trên 90%. Đối với các xã, phường, phải xác định tỷ lệ giải ngân đầu tư công là chỉ số đứng đầu để đánh giá năng lực của người đứng đầu, tập trung đẩy nhanh thực hiện, giải ngân vốn.

Giải “bài toán lớn” về khoa học công nghệ

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân trả lời chất vấn. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân trả lời chất vấn. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Đối với lĩnh vực khoa học và công nghệ, Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Đắk Lắk lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã xác định tầm nhìn, nhiệm vụ trọng tâm và ba khâu đột phá chiến lược, trong đó có khâu đột phá “thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực phát triển chính”. Đồng thời, tỉnh Đắk Lắk đã ban hành 8 bài toán lớn trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Tuy nhiên, theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đắk Lắk Bùi Thanh Toàn, bên cạnh tiềm năng và cơ hội, địa phương còn nhiều điểm nghẽn cần được nhận diện đúng và tháo gỡ quyết liệt. Đó là hạ tầng kết nối chưa đồng bộ; chất lượng nguồn nhân lực chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu của các ngành, lĩnh vực mới; quy mô doanh nghiệp còn nhỏ, năng lực chế biến sâu, khả năng hấp thụ công nghệ và đổi mới sáng tạo còn hạn chế; liên kết vùng và liên kết chuỗi giá trị chưa thật sự chặt chẽ; môi trường đầu tư, hiệu quả quản trị và năng lực tổ chức thực thi chính sách còn phải tiếp tục cải thiện.

Việc giải quyết 8 bài toán lớn về khoa học và công nghệ không đơn thuần là xử lý các yêu cầu trước mắt, mà là nền tảng đặt nền móng cho sự phát triển nhanh và bền vững của tỉnh Đắk Lắk trong nhiều thập kỷ tới. Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chỉ thực sự phát huy giá trị lâu dài khi tạo ra được động lực nội sinh, nâng cao năng suất tổng hợp và năng lực cạnh tranh cốt lõi của địa phương. Trên tinh thần định hướng chiến lược dài hạn đó, cần phát huy vai trò kiến tạo, dẫn dắt và tháo gỡ điểm nghẽn.

Theo ông Bùi Thanh Toàn, tỉnh cần tập trung hoàn thiện thể chế, cụ thể hóa các cơ chế tài chính linh hoạt; đẩy mạnh đơn giản hóa thủ tục hành chính; kết nối hiệu quả giữa Viện, trường và doanh nghiệp. Đồng thời, cơ quan quản lý phải tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá định kỳ để kịp thời đôn đốc, tháo gỡ khó khăn phát sinh trong quá trình triển khai.

Các doanh nghiệp cần chủ động đặt hàng bài toán công nghệ, tăng cường nguồn lực đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, tiên phong ứng dụng chuyển đổi số và công nghệ cao vào sản xuất, chế biến. Việc chủ động liên kết với nhà khoa học không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, tối ưu hóa chi phí mà còn mở rộng thị trường, tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Các nhà khoa học cần dịch chuyển mạnh mẽ tư duy từ “nghiên cứu những gì mình có” sang “giải quyết những gì thực tiễn Đắk Lắk đang đòi hỏi”.

Nhà khoa học phải tập trung nguồn lực trí tuệ vào các bài toán cốt lõi của tỉnh; lấy khả năng ứng dụng, chuyển giao công nghệ và giá trị gia tăng tạo ra cho kinh tế - xã hội làm thước đo cao nhất. Nhiệm vụ nghiên cứu khoa học phải thương mại hóa được, tạo ra sản phẩm cụ thể, phục vụ trực tiếp cho người dân và doanh nghiệp.

Dưới góc độ nghiên cứu và đào tạo, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Đức Niêm, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Tây Nguyên cho rằng, thời gian qua, tỉnh Đắk Lắk đã rất quyết liệt trong việc hiện thực hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW của Trung ương vào cuộc sống. 8 bài toán lớn về khoa học, công nghệ của tỉnh được đưa ra, gắn với từng đơn vị cụ thể để tìm ra lời giải, cùng với một loạt các đề tài, dự án nghiên cứu liên quan tới đột phá về hạ tầng và con người.

Qua đó, không khí trong việc đưa khoa học công nghệ gần với sản xuất, gần với đời sống con người trên địa bàn tỉnh hết sức sôi nổi. Đặc biệt, trong lĩnh vực hành chính, chuyển đổi số cơ bản đã gặt hái được các kết quả tích cực; hầu hết các dịch vụ công đều dựa trên nền tảng số. Trong tương lai, nếu tiếp tục theo lộ trình và mục tiêu như hiện nay, tỉnh Đắk Lắk sẽ có một mô hình tăng trưởng mới dựa vào năng suất lao động, lợi thế so sánh, lợi thế cạnh tranh, tăng trưởng xanh và dựa vào liên kết giữa hai cực phát triển ở phía Đông và phía Tây.

Hoài Thu/TTXVN

Dành cho bạn

Điều chỉnh hạn mức vay thương mại nước ngoài trung, dài hạn

Điều chỉnh hạn mức vay thương mại nước ngoài trung, dài hạn

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng vừa ký ban hành Quyết định số 2184/QĐ-TTg ngày 11/11/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 352/QĐ-TTg ngày 27/02/2026 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Kế hoạch vay, trả nợ công năm 2026.

Phát huy vai trò của các hội quần chúng trong giai đoạn mới

Phát huy vai trò của các hội quần chúng trong giai đoạn mới

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà vừa ký ban hành Quyết định số 2156/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch thực hiện Chỉ thị số 11-CT/TW ngày 20/7/2026 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và phát huy vai trò của các hội quần chúng trong giai đoạn phát triển mới (Kế hoạch).

Sửa đổi cơ chế, chính sách gỡ khó cho dự án BT chuyển tiếp

Sửa đổi cơ chế, chính sách gỡ khó cho dự án BT chuyển tiếp

Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc vừa ký ban hành Nghị quyết số 47/2026/NQ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 16/2026/NQ-CP ngày 07/4/2026 của Chính phủ quy định về cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với dự án đầu tư theo hình thức Xây dựng - Chuyển giao (BT).