Diễn ra trong 2 ngày (11 - 12/11/2024), phiên chất vấn được phát thanh, truyền hình trực tiếp trên Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam, Truyền hình Quốc hội Việt Nam để cử tri và nhân dân cả nước theo dõi.
Phát biểu khai mạc phiên chất vấn, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, hoạt động chất vấn tại Kỳ họp này tiếp tục được thực hiện theo đúng quy định của Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân; đưa hoạt động chất vấn ngày càng trở thành điểm nhấn của mỗi kỳ họp. Trên cơ sở tổng hợp những vấn đề đại biểu Quốc hội, cử tri và nhân dân quan tâm nhiều nhất tại Kỳ họp này, 3 nhóm vấn đề Quốc hội tiến hành chất vấn và trả lời chất vấn thuộc trách nhiệm của 3 Bộ trưởng, Trưởng ngành gồm: Thống đốc Ngân hàng Nhà nước; Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông; Bộ trưởng Bộ Y tế. Cùng tham gia giải trình có các Phó Thủ tướng Chính phủ phụ trách lĩnh vực và các Bộ trưởng, Trưởng ngành có liên quan.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính sẽ thay mặt Chính phủ làm rõ các vấn đề có liên quan đến công tác điều hành của Chính phủ và trực tiếp trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội vào cuối phiên chất vấn.
Chủ tịch Quốc hội nêu rõ: Tinh thần Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 10 cũng như phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại phiên khai mạc của Kỳ họp là phải tạo sự bứt phá trong năm 2024 và năm 2025, mục tiêu này cần phải được thực hiện với quyết tâm cao nhất, nỗ lực lớn nhất, hành động quyết liệt với giải pháp hiệu quả nhất, phấn đấu đạt và vượt các mục tiêu đề ra. Đây là trách nhiệm của Đảng, Nhà nước trước nhân dân, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới với ý chí, niềm tin vào tương lai phát triển mạnh mẽ của đất nước.
Năm 2024, tình hình thế giới, khu vực diễn biến nhanh, phức tạp. Nền kinh tế nước ta chịu “tác động kép” từ các yếu tố bất lợi bên ngoài và những hạn chế, bất cập nội tại. Dịch bệnh, thiên tai, bão lũ hết sức nặng nề, nhất là cơn bão số 3 và mưa lũ sau bão đã gây thiệt hại rất lớn tại một số tỉnh, thành phố phía Bắc và miền Trung. Tuy nhiên, kinh tế - xã hội nước ta vẫn đạt được những kết quả tích cực, như báo cáo của Thủ tướng Chính phủ tại phiên khai mạc của Kỳ họp.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị các đại biểu Quốc hội bám sát các Nghị quyết của Đảng, Quốc hội, Chính phủ về phát triển kinh tế - xã hội và phạm vi nội dung chất vấn của Kỳ họp này để đánh giá khách quan, xem xét kỹ những khó khăn, thách thức tình hình trong nước, bối cảnh khu vực và thế giới; phân tích, đánh giá đúng mức những mặt được, những tồn tại, hạn chế và đề xuất các giải pháp, nhiệm vụ sát thực tế, khả thi, hiệu quả. Quốc hội sẽ biểu quyết thông qua Nghị quyết về hoạt động chất vấn vào cuối Kỳ họp làm cơ sở để các cơ quan triển khai thực hiện và cũng là cơ sở để Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội, các đại biểu Quốc hội giám sát. Đồng thời, các Bộ trưởng, Trưởng ngành thông qua chất vấn của đại biểu Quốc hội sẽ có thêm thông tin để hoàn thiện các giải pháp có hiệu quả trong việc chỉ đạo, điều hành, tạo chuyển biến thực sự trong từng lĩnh vực quản lý.
Thực hiện quy định tại Nội quy kỳ họp Quốc hội, phiên chất vấn tại Kỳ họp thứ 8 tiếp tục tiến hành theo cách thức “hỏi nhanh, đáp gọn”. Người trả lời chất vấn có thời gian không quá 5 phút phát biểu về vấn đề thuộc lĩnh vực chất vấn trước khi Quốc hội tiến hành chất vấn. Mỗi lượt, Chủ tọa phiên họp sẽ mời 3 đại biểu đặt câu hỏi chất vấn, mỗi đại biểu Quốc hội nêu chất vấn không quá 1 phút và kiến nghị mỗi đại biểu chỉ nên tập trung vào 1 đến 2 vấn đề tâm đắc nhất. Mỗi lần phát biểu, đại biểu nêu 1 vấn đề thì tốt nhất, như vậy sẽ có nhiều đại biểu được chất vấn và tạo điều kiện cho các Bộ trưởng, Trưởng ngành thuận lợi trong việc theo dõi, ghi chép, tổng hợp và trả lời đúng, trả lời đầy đủ các vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm.
Tại phiên thảo luận về kinh tế - xã hội ngày 4/11/2024, các Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng, Trưởng ngành đã trả lời một số nội dung lên quan đến 3 lĩnh vực chất vấn, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các đại biểu Quốc hội tránh nêu trùng lắp nội dung, nếu thấy cần thiết thì mới trao đổi lại.
Đại biểu Quốc hội được quyền tranh luận với người trả lời chất vấn để làm rõ hơn vấn đề đang được chất vấn. Người hỏi không sử dụng quyền tranh luận để nêu câu hỏi chất vấn hoặc tranh luận với đại biểu Quốc hội đã chất vấn trước đó. Thời gian mỗi lần tranh luận không quá 2 phút; thời gian trả lời không quá 3 phút cho mỗi câu hỏi. Các thành viên Chính phủ, các Trưởng ngành liên quan sẽ tham gia giải trình theo sự điều hành của Chủ tọa phiên họp để làm rõ hơn những vấn đề chất vấn của đại biểu Quốc hội.
Phát huy thành công của các phiên chất vấn trước đây, cùng với tinh thần đổi mới, khí thế mới, quyết tâm mới của Kỳ họp, Chủ tịch Quốc hội tin tưởng, các đại biểu Quốc hội với trí tuệ, tinh thần trách nhiệm cao, kinh nghiệm thực tiễn công tác, phiên chất vấn và trả lời chất vấn sẽ diễn ra sôi nổi, dân chủ, trên tinh thần xây dựng, có nhiều thông tin phản ánh thực trạng tình hình, có nhiều đề xuất, kiến nghị, hiến kế cho Chính phủ, các Bộ trưởng, Trưởng ngành trong công tác chỉ đạo, quản lý, điều hành, khắc phục những hạn chế, khó khăn, vướng mắc trong thực tế, tất cả vì sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân.
