Công trình xây dựng phục vụ hoạt động kinh doanh quán cơm Bà Chín nằm trên diện tích trồng cây hằng năm khác thuộc thửa đất số 2655.
Theo Báo cáo số 794/BC-SNNMT ngày 15/6/2026 của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi về kết quả kiểm tra, rà soát việc sử dụng đất sai mục đích của tổ chức, cá nhân tại 40 xã, phường phía Tây tỉnh, đến thời điểm báo cáo, sở mới nhận được kết quả của 11 địa phương; trong đó, 3 xã Đăk Môn, Đăk Long và Đăk Plô có tổng cộng 460 hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất sai mục đích nhưng chưa được xử lý.
Cụ thể, xã Đăk Môn có 327 trường hợp, gồm 231 hộ đã có công trình nhà ở trên đất nhưng chưa được cấp giấy chứng nhận và 96 cá nhân chuyển mục đích sử dụng đất; xã Đăk Long có 44 trường hợp xây dựng nhà ở trên đất nông nghiệp; xã Đăk Plô có 89 trường hợp, gồm 57 hộ đã có công trình nhà ở trên đất nhưng chưa được cấp giấy chứng nhận và 32 cá nhân chuyển mục đích sử dụng đất.
Đáng chú ý, UBND xã Ngọc Linh báo cáo có trên 70% hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn đã xây dựng công trình nhà ở nhưng việc sử dụng đất và hồ sơ pháp lý về đất đai chưa phù hợp với quy định của Luật Đất đai năm 2024.
Từ kết quả rà soát, Sở Nông nghiệp và Môi trường nhận định, tại một số địa phương, số lượng trường hợp sử dụng đất sai mục đích lớn nhưng chính quyền mới dừng ở việc kiểm tra, thống kê, chưa tiến hành xử lý vi phạm theo quy định. Trên cơ sở này, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo UBND các xã, phường nghiêm túc rút kinh nghiệm, tổ chức kiểm tra, rà soát và xử lý các trường hợp sử dụng đất sai mục đích trên địa bàn theo quy định pháp luật. Đối với những địa phương đã xác định được vi phạm, cần khẩn trương xử lý và báo cáo kết quả về UBND tỉnh. Riêng UBND xã Ngọc Linh phải rà soát cụ thể từng trường hợp, thống kê số lượng vi phạm và kết quả xử lý.
Định kỳ trước ngày 15 hàng tháng, các địa phương gửi kết quả về Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh trước ngày 25 hằng tháng, bắt đầu từ tháng 7/2026.
Trước những tồn tại trong quản lý và xử lý vi phạm đất đai, ngày 22/7/2026, UBND tỉnh Quảng Ngãi ban hành Chỉ thị số 14/CT-UBND về tăng cường công tác quản lý nhà nước về đất đai, tập trung giải quyết các tồn tại, khó khăn, vướng mắc trên địa bàn tỉnh. Chỉ thị chỉ rõ tình trạng lấn, chiếm, sử dụng đất sai mục đích chưa được ngăn chặn, xử lý kịp thời, dứt điểm; việc quản lý quỹ đất công ích, đất nông nghiệp khác do UBND cấp xã quản lý tại một số nơi còn buông lỏng.
Để chấn chỉnh tình trạng này, UBND tỉnh yêu cầu UBND các xã, phường, đặc khu chủ động xây dựng kế hoạch kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật đất đai; quản lý chặt chẽ quỹ đất công ích, quỹ đất do Nhà nước quản lý; kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm theo thẩm quyền. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao tăng cường kiểm tra việc chấp hành pháp luật đất đai, kịp thời ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi lấn, chiếm, sử dụng đất sai mục đích, không đưa đất vào sử dụng hoặc chậm tiến độ.
Đáng chú ý, Chủ tịch UBND cấp xã phải chịu trách nhiệm toàn diện trước Chủ tịch UBND tỉnh về công tác quản lý nhà nước về đất đai tại địa phương. Trường hợp để xảy ra vi phạm do buông lỏng quản lý, thiếu trách nhiệm trong kiểm tra, xử lý, người đứng đầu địa phương phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh và trước pháp luật.
Công trình xây dựng phục vụ hoạt động kinh doanh quán cơm Bà Chín nằm trên diện tích trồng cây hằng năm khác thuộc thửa đất số 2655.
Ví dụ điển hình tại xã Nghĩa Giang cho thấy, việc xử lý vi phạm đất đai không chỉ dừng lại ở khâu ban hành quyết định xử phạt mà còn cần được kiểm tra, giám sát việc thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả. Theo hồ sơ của UBND xã, thửa đất số 2655, tờ bản đồ số 68, đứng tên ông Lê Quang Huy có diện tích 2.725,2 m², trong đó có 200 m² đất ở tại nông thôn và 2.525,2 m² đất trồng cây hằng năm khác.
Qua kiểm tra, cơ quan chức năng xác định ông Huy đã tự ý đổ bê tông làm sân hơn 382 m², xây dựng tường bao hơn 944 m² và mái hiên hơn 420 m² trên phần đất trồng cây hằng năm khác. Các hạng mục này được sử dụng phục vụ hoạt động kinh doanh quán cơm Bà Chín do bà Trần Thị Minh Trinh thuê lại từ ông Huy.
Ngày 5/5/2026, UBND xã Nghĩa Giang ban hành Quyết định số 14/QĐ-XPHC, xử phạt ông Huy 15 triệu đồng về hành vi chuyển đất trồng cây hằng năm khác sang đất phi nông nghiệp khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép, theo điểm c khoản 1 Điều 10 Nghị định số 123/2024/NĐ-CP. Ngoài phạt tiền, quyết định buộc người vi phạm khôi phục tình trạng ban đầu của đất trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận quyết định.
Tuy nhiên, ghi nhận thực tế của phóng viên, đến thời điểm hiện tại, các hạng mục công trình vi phạm vẫn còn nguyên hiện trạng, hoạt động kinh doanh quán cơm tại khu đất vẫn tiếp diễn, mặc dù thời hạn thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả theo quyết định xử phạt đã hết.
Trao đổi về vụ việc, ông Nguyễn Thế Tân, Trưởng phòng Kinh tế UBND xã Nghĩa Giang cho biết, vụ việc phát sinh trước thời điểm sắp xếp đơn vị hành chính nên địa phương gặp một số khó khăn trong quá trình tiếp nhận, xử lý. Ngoài việc xử phạt vi phạm hành chính đối với chủ đất, xã đang phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát quy định hiện hành để triển khai các bước tiếp theo theo đúng thẩm quyền.
Tình trạng này đặt ra yêu cầu phải nâng cao hiệu quả quản lý đất đai ngay từ cơ sở, từ khâu phát hiện, ngăn chặn đến xử lý vi phạm. Đặc biệt, cần chú trọng theo dõi việc thực hiện các quyết định xử phạt, bảo đảm các yêu cầu khắc phục hậu quả được thực hiện nghiêm túc, đúng quy định; không để quyết định xử phạt chỉ dừng lại trên giấy, còn vi phạm vẫn tồn tại trên thực tế.
