Tờ Guardian (Anh) ngày 6/11 dẫn lời Thứ trưởng Quốc phòng Anh Luke Pollard cho biết 50 xe bọc thép Ajax đầu tiên, mỗi chiếc có giá gần 10 triệu bảng Anh, đã sẵn sàng triển khai ở sườn phía Đông của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).
Bên cạnh đó, ông thừa nhận những vấn đề trong quá khứ khi thời hạn chuyển giao xe vào các năm 2017, 2020 và 2021 đều bị bỏ lỡ. Ông Pollard phát biểu tại một cơ sở sản xuất Ajax ở Merthyr Tydfil, miền Nam xứ Wales: “Chúng ta có thể học được rất nhiều bài học".
Bên cạnh đó, ông bổ sung: "Nhiệm vụ của chúng ta với tư cách một quốc gia, là hỗ trợ các đồng minh NATO và đặc biệt là bảo vệ sườn phía Đông".
Ajax được đặt hàng lần đầu vào năm 2010 với kế hoạch bàn giao bắt đầu từ đầu năm 2017. Tuy nhiên, đến khi hợp đồng trọn gói trị giá 5,5 tỷ bảng được trao cho tập đoàn Mỹ General Dynamics, thời hạn này đã bị lùi lại tới tháng 7/2020.
Các cuộc trình diễn ban đầu vào năm 2020 và 2021 cho thấy Ajax bị ảnh hưởng bởi độ rung và tiếng ồn quá lớn. Việc thử nghiệm đã dừng lại sau khi 11 binh sĩ phải trải qua quá trình theo dõi y tế dài hạn do chứng ù tai và mất thính lực.
Về vấn đề này, Thứ trưởng Pollard cho biết ông không thể nói rõ có bao nhiêu binh sĩ vẫn bị ảnh hưởng thính lực, viện dẫn lý do bảo mật thông tin bệnh nhân, nhưng khẳng định đó là chuyện quá khứ và "nếu không an toàn, chúng tôi sẽ không giao nó cho lực lượng vũ trang của mình".
Các cuộc trình diễn Ajax tại địa điểm sản xuất, cho thấy nó vẫn ồn ào, mặc dù không quá mức rõ ràng. Các nguồn tin quân sự cho biết, lớp bảo vệ kép, bao gồm nút tai và bộ phận bảo vệ, đã đặc biệt hữu ích trong việc cải thiện an toàn.
Dù có nhiều biến thể khác nhau, phiên bản cơ bản của xe Ajax được thiết kế cho nhiệm vụ trinh sát tiền phương – hoạt động trong “vùng xám” hoặc thậm chí phía sau phòng tuyến địch – với khả năng do thám mục tiêu ở khoảng cách tới 8km. Nhờ hệ thống camera và cảm biến đa dạng, Ajax được thiết kế để kíp ba người không cần rời khỏi xe, thậm chí có thể ở bên trong suốt một tuần nếu cần.
Tình trạng trì hoãn kéo dài khiến Ajax xuất hiện vào năm thứ tư của cuộc xung đột Nga - Ukraine, nơi xe tăng và xe bọc thép không mang lại chiến thắng đáng kể cho cả hai bên. Cuộc xung đột đã bị chi phối bởi thiết bị bay không người lái giá rẻ, ngày càng hiệu quả trong việc tiêu diệt xe bọc thép - vốn dễ dàng bị phát hiện gần tiền tuyến.
Tuy nhiên, nhiều người lính tham gia chương trình lập luận rằng điều này không có nghĩa Ajax là xe quân sự lãng phí tiền bạc. Họ đánh giá rằng Anh có cách tiếp cận quân sự khác.
Mặc dù có thừa nhận rằng thiết bị bay không người lái có thể thay thế tính năng trinh sát của Ajax nhưng công nghệ này cũng có hạn chế riêng. Đơn cử như việc nhiều thiết bị bay không người lái giá rẻ có tuổi thọ pin chỉ khoảng 30 phút đến 1 tiếng.
Bộ Quốc phòng Anh đã đặt hàng 589 chiếc Ajax. Việc chuyển giao toàn bộ những chiếc Ajax này dự kiến được hoàn thiện vào cuối thập niên này.
