Là một nhân viên văn phòng y tế Trung Quốc, gần đây, Qin Meng có thêm thu nhập khi nhận một công việc parttime béo bở. Cô chỉ cần canh đến trước nửa đêm, điền đơn xin giấy chứng nhận ly hôn của khách hàng trên trang web của chính phủ, sau đó nhấn nút xác nhận ngay khi đồng hồ điểm 0 giờ. Một khi nộp hồ sơ thành công, Qin sẽ có 400 nhân dân tệ (1,4 triệu đồng) đút túi.
Nữ nhân viên văn phòng 30 tuổi này cho biết chỉ cần chậm chân vài giây, suất nhận hồ sơ xử lý qua mạng trên trang web của chính phủ sẽ “hết trong chớp mắt”. Nhiều cặp đôi phải mất 6 tháng mới giành được suất đăng ký này.
Các nhà nhân khẩu học cho biết sự xuất hiện của những người làm dịch vụ như Qin là một dấu hiệu cho thấy nền kinh tế tăng trưởng chậm lại đang gây sức ép tài chính lên các cặp vợ chồng và góp phần làm rạn nứt các mối quan hệ.
Cục Thống kê Quốc gia vẫn chưa công bố tỷ lệ ly hôn năm 2024, nhưng Yi Fuxian, một nhà nhân khẩu học người Trung Quốc và là nhà khoa học cao cấp tại Đại học Wisconsin-Madison, dự kiến tỷ lệ này sẽ đạt 2,6 trên 1.000 người, so với mức thấp là 2,0 trong đại dịch COVID-19.
"Nghèo đói hủy hoại hôn nhân", hãng tin Reuters dẫn lời cảnh báo của ông Yi rằng số vụ ly hôn tỷ lệ nghịch với tỷ lệ sinh và có thể làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng nhân khẩu học của đất nước.
"Kinh tế chậm lại của Trung Quốc trong những năm gần đây và tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên gia tăng đã làm giảm năng lực kinh tế của các gia đình, làm trầm trọng thêm các mâu thuẫn trong gia đình và do đó làm tăng tỷ lệ ly hôn", ông Yi lý giải.
Các gia đình Trung Quốc đang phải tiết kiệm nhiều hơn do lo ngại về an ninh việc làm và tác động của cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài.
Áp lực tài chính
Các nhà nhân khẩu học chỉ ra dữ liệu cho thấy tỷ lệ ly hôn thấp hơn ở các khu vực ven biển giàu có và cao hơn ở các khu vực nội thành và phía Bắc nghèo hơn.
Zhou Minghui đã tự đặt lịch hẹn ly hôn lần thứ năm, sau nhiều tuần lo lắng rằng chồng cũ của cô có thể thay đổi ý định về việc chia tay.
Zhou cho biết nguyên nhân khiến cô muốn ly hôn chồng là do "các khoản đầu tư tài chính liều lĩnh" của chồng cũ. Cô cho biết anh ta đã mất gần 4 triệu nhân dân tệ trên thị trường chứng khoán trong vòng ba năm, buộc cặp đôi phải bán nhà. Ngay cả khi đã bán, chỉ một nửa số nợ đã được trả.
"Khi nền kinh tế suy thoái, mọi người không nên quá háo hức đầu tư hoặc tiêu dùng", Zhou, 38 tuổi, làm việc trong ngành giáo dục tại thành phố Thâm Quyến, cho biết.
Để giải quyết ly hôn, một cặp vợ chồng đệ đơn ra toà sẽ có 30 ngày bắt buộc để hoà giải. Các cặp đôi cần phải truy cập trang web của Sở Nội vụ hai lần - trước và sau thời gian một tháng đó - để đặt lịch hẹn đăng ký ly hôn. Tuy nhiên, mỗi ngày sẽ chỉ có số lượng nhận đơn đặt lịch nhất định và nhu cầu hiện nay vượt xa hệ thống giải quyết.
Để đáp ứng nhu cầu không phải chờ đợi mệt mỏi khi 5 lần 7 lượt nộp đơn, những người làm dịch vụ như Qin xuất hiện với chi phí nộp thay dao động từ 50 đến 999 nhân dân tệ.
Qin đã kiếm được 5.000 nhân dân tệ, gần một nửa mức lương hàng tháng từ công việc chính thức, kể từ khi bắt đầu công việc phụ này vào tháng 3. Cô nhận được nhiều cuộc gọi hàng ngày và hy vọng sẽ kiếm được nhiều hơn nữa.
"Nền kinh tế không mấy khả quan, vì vậy có nhiều áp lực hơn trong công việc và nhiều mâu thuẫn hơn trong hôn nhân. Tỷ lệ ly hôn sẽ tiếp tục tăng", Qin cho hay.
