Ngày 28/1, tại Hà Nội, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà dự Đại hội đại biểu lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2030 của Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam (VGA).
Phát biểu tại Đại hội, Phó Thủ tướng cho rằng, thế giới đã đi một chặng đường dài từ nhận thức đến hành động, từ những khái niệm ban đầu về bảo vệ môi trường, xác lập vị trí của môi trường trong phát triển kinh tế - xã hội, cho đến xác định mô hình kinh tế xanh, phát triển bền vững, kinh tế tuần hoàn, kinh tế carbon thấp.
Đến nay, môi trường đã “hiện thân” ngay trong từng dự án phát triển. Tại Việt Nam, thuật ngữ “kinh tế xanh”, “kinh tế tuần hoàn” đã được nêu từ Đại hội XIII của Đảng, đến nay đã thể hiện rất rõ trong Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.
Vì vậy, trong bối cảnh Chính phủ đang rà soát các chính sách liên quan phát triển bền vững, việc thành lập VGA “đánh dấu sự chuyển từ nhận thức sang hành động” về chuyển đổi xanh. Đây không chỉ là kết quả của quá trình chuyển mình về tư duy của Nhà nước, cùng với sự nhanh nhạy của doanh nghiệp, nhà quản lý, nhà khoa học, mà còn là một trong những hoạt động triển khai sớm chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV về chuyển sang mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế carbon thấp, gắn với 2 xu thế mạnh mẽ hiện nay là chuyển đổi xanh và chuyển đổi số.
Theo Phó Thủ tướng, thách thức lớn nhất hiện nay đối với các quốc gia không chỉ là thiên tai, biến đổi khí hậu hay các biến động toàn cầu, mà là lựa chọn con đường phát triển. Trong bối cảnh dân số thế giới tăng nhanh, các nguồn tài nguyên thiên nhiên truyền thống đang cạn kiệt, cho thấy mô hình phát triển truyền thống không còn phù hợp. Bên cạnh đó, các hàng rào kỹ thuật liên quan dấu vết carbon đang ngày càng rõ rệt, đơn cử, lĩnh vực hàng không, hàng hải sẽ phải chịu thuế carbon trong thời gian tới.
Vì vậy, việc tiếp tục sử dụng nguồn nhiên liệu hóa thạch sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng cạnh tranh của sản phẩm sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Trong khi đó, kinh tế xanh toàn cầu đã đạt quy mô trên 5.000 tỷ USD và tăng rất nhanh hằng năm, cho thấy, đây là xu thế không đảo ngược.
Nhấn mạnh, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số là con đường để các nước như Việt Nam xác lập tự cường, tự chủ, Phó Thủ tướng khẳng định, Việt Nam có tiềm năng rất lớn về năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện gió ngoài khơi với quy mô hàng trăm GW. Đây là nguồn năng lượng xanh, sạch hấp dẫn các nhà đầu tư, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Bên cạnh đó, chuyển đổi xanh không chỉ giới hạn ở lĩnh vực năng lượng mà còn mở rộng sang giao thông, nông nghiệp, du lịch và nhiều ngành kinh tế khác, theo các tiêu chí cụ thể về phát thải, sử dụng tài nguyên và bảo vệ môi trường, hướng tới mô hình phát triển bền vững trên toàn bộ nền kinh tế.
Nêu 2 vấn đề lớn đang đặt ra đối với chuyển đổi xanh ở Việt Nam, Phó Thủ tướng yêu cầu, ngay sau khi thành lập, VGA sẽ phối hợp chặt chẽ, tích cực cùng với các bộ, ngành, doanh nghiệp rà soát, đề xuất tháo gỡ các chính sách đang cản trở, khơi thông tài chính, công nghệ và hiệu quả đầu tư; tạo niềm tin và cơ chế phù hợp để thu hút nguồn lực. Bên cạnh đó, VGA sẽ có chương trình hành động và cơ chế làm việc hiệu quả, xuất phát từ thực tiễn, gắn với dự án cụ thể.
Theo Quyết định số 1512/QĐ-BNV, Bộ Nội vụ quyết định về việc cho phép thành lập Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam. Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam là tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức và hoạt động theo Điều lệ được Bộ trưởng Bộ Nội vụ phê duyệt, tuân thủ quy định của pháp luật, chịu sự quản lý nhà nước của Bộ Nội vụ và các bộ, ngành có liên quan đến lĩnh vực hoạt động của Hiệp hội. Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng, tự bảo đảm kinh phí, trụ sở và phương tiện hoạt động.
Trong nhiệm kỳ 2026-2030, VGA đặt ra một số mục tiêu là: Phát triển ít nhất 2.000 hội viên, có chi hội tại 34 tỉnh, thành; hỗ trợ trực tiếp 2.000 doanh nghiệp và hợp tác xã trong lập báo cáo về các tiêu chí môi trường - xã hội - quản trị doanh nghiệp (ESG), kiểm kê phát thải và tiếp cận thị trường xanh; đào tạo 10.000 cán bộ doanh nghiệp về ESG, giảm phát thải khí nhà kính bằng 0 (Net-Zero) và kinh tế tuần hoàn, tiêu chuẩn công nghiệp phát thải thấp; triển khai 1.000 mô hình cộng đồng xanh gắn với điều kiện thực tiễn của địa phương…
Với mục tiêu đồng hành cùng Nhà nước trong lộ trình chuyển đổi xanh, VGA sẽ tập trung vào lĩnh vực ứng dụng các giải pháp công nghệ số nhằm tối ưu hóa quá trình chuyển đổi xanh; hình thành và nhân rộng các mô hình kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải tại doanh nghiệp và cộng đồng; hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu; chuẩn bị năng lực, dữ liệu và các mô hình điển hình, sẵn sàng đóng góp kinh nghiệm của Việt Nam tại các diễn đàn quốc tế.
