Những năm qua, các diện tích rừng được giao cho các cộng đồng và hộ gia đình luôn được bảo vệ tốt, tạo nguồn thu nhập ổn định cho người dân. Không những vậy, với tư duy phát triển các mô hình sinh kế, các cộng đồng dân cư đã xây dựng nguồn quỹ hỗ trợ phát triển kinh tế, tạo ra hiệu quả đáng ghi nhận trong công tác giảm nghèo của địa phương.
Xã Đăk Pxi được thành lập trên cơ sở sáp nhập 2 xã Đăk Pxi và xã Đăk Long của huyện Đăk Hà, tỉnh Kon Tum cũ. Sau sắp xếp, toàn xã có 10 thôn, thì có 7 thôn nhận khoán quản lý, bảo vệ rừng gắn với chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng. Theo thống kê của Quỹ Bảo vệ Môi trường, phát triển rừng và phòng, chống thiên tai tỉnh Quảng Ngãi, năm 2025, đơn vị đã chi trả 4,69 tỷ đồng cho các cộng đồng và hộ gia đình.
Thôn Đăk Rơ Wang, xã Đăk Pxi có 172 hộ dân; trong đó 54% là bà con đồng bào dân tộc thiểu số. Thôn có 141 hộ tham gia cộng đồng dân cư bảo vệ hơn 450 ha rừng từ năm 2017. Để công tác quản lý, bảo vệ rừng đạt hiệu quả, cộng đồng dân cư thôn đã chia thành 6 tổ, tiến hành tuần tra, kiểm soát diện tích rừng được giao ít nhất 2 lần/tháng. Riêng đối với các tháng mùa khô, tần suất sẽ được tăng lên để làm tường ranh cản lửa, phòng, chống cháy rừng.
Ông Nguyễn Hữu Sơn, Trưởng thôn Đăk Rơ Wang cho biết, nhờ làm tốt công tác quản lý, bảo vệ rừng, mỗi năm, cộng đồng dân cư thôn nhận được hơn 400 triệu đồng từ chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng. Số tiền nhận được, thôn sẽ sử dụng 30% để chi cho các hộ gia đình tham gia cộng đồng; 35% chi trả cho công tác tuần tra, bảo vệ rừng, mua sắm các vật dụng, trang thiết bị trong quá trình tuần tra; 15% được đưa vào quỹ của thôn để phục vụ các hoạt động chung như tổ chức Tết Trung thu, ngày hội bánh chưng xanh, sửa nhà Rông,…; 20% còn lại sẽ được dùng làm nguồn vốn cho bà con nhân dân trong thôn vay luân phiên, phát triển các mô hình kinh tế.
“Chúng tôi ưu tiên cho các hộ nghèo, hộ cận nghèo vay trước, với mức vay tối đa 10 triệu đồng/hộ, thời gian vay 12 tháng, lãi suất 5%/năm. Cùng với cho vay, chúng tôi cũng hỗ trợ định hướng mô hình kinh tế, hỗ trợ phương thức sản xuất, cách chăm sóc cho các hộ vay sao cho có hiệu quả. Đến nay, toàn thôn đang có gần 30 hộ vay, với tổng số tiền gần 300 triệu. Nhờ phát triển các mô hình kinh tế từ nguồn vốn vay này, thôn hiện chỉ còn 2 hộ nghèo, và đang nỗ lực phát triển mô hình kinh tế để thoát nghèo”, ông Nguyễn Hữu Sơn nói.
môi trường rừng.
Đơn cử, trước năm 2023, gia đình ông A Cư, thôn Đăk Rơ Wang thuộc diện hộ cận nghèo. Có 11 người con, nên làm được đồng nào, hết đồng đó, gia đình ông không thể thoát khỏi cái đói, cái nghèo sau nhiều năm. Năm 2023, biết thôn có nguồn quỹ chung để cho vay phát triển mô hình kinh tế, ông Cư đã mạnh dạn vay vốn để mua dê giống về nuôi. Sau đó, ông phát triển thêm bò, heo và canh tác cà phê.
“Gia đình tôi đã được hướng dẫn phát triển mô hình kinh tế sao cho hiệu quả. Sau khi đàn dê phát triển lên 5 con, tôi đã mạnh dạn phát triển thêm đàn bò, heo sọc dưa hiện cũng đã được 6 con. Ngoài ra, tôi cũng mua thêm cây giống cà phê để trồng. Đến nay, kinh tế gia đình cũng dần ổn định, mang lại nguồn thu nhập khá, giúp gia đình thoát khỏi diện hộ cận nghèo”, ông A Cư chia sẻ.
Trong khi đó, ông A Năng, thôn Đăk Rơ Wang vay từ nguồn quỹ cho vay của thôn 10 triệu từ năm 2024 để phát triển mô hình nuôi dê và chăn nuôi gà. Đến năm 2025, ông trả vốn và tiếp tục vay lại 3 triệu đồng để mua cây giống cà phê. Đến nay, ông đã có 1,5 ha cà phê; trong đó có một nửa đang cho thu hoạch, mang lại nguồn thu hơn 120 triệu đồng, giúp gia đình ông ổn định cuộc sống, vươn lên thoát nghèo.
Còn gia đình anh A Thình, thôn Đăk Kơ Đương, xã Đăk Pxi nhận khoán quản lý, bảo vệ 19ha rừng từ năm 2006 theo Quyết định số 178/2001/QĐ-TTg ngày 12/11/2001 của Thủ tướng Chính phủ. Mỗi tháng 2 lần, anh Thình lại mang theo thức ăn, nước uống và dụng cụ đi rừng để đi tuần tra, kiểm soát diện tích rừng được giao. Nhờ làm tốt công tác quản lý, bảo vệ rừng, năm 2025, anh nhận được gần 11 triệu đồng từ chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng.
“Sau khi nhận tiền, tôi đã mua phân bón cho diện tích cà phê; đồng thời phát triển thêm các diện tích mới. Đến nay, tôi đã có 700 cây cà phê đang cho thu hoạch, và 800 cây đang trong thời kỳ phát triển”, anh A Thình thông tin.
Theo ông Lê Văn Điệp, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Đăk Pxi, việc giao đất, giao rừng cho hộ gia đình và cộng đồng dân cư quản lý, bảo vệ gắn với chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng đã góp phần huy động người dân trực tiếp tham gia bảo vệ tài nguyên rừng trên địa bàn xã. Các hộ gia đình, cộng đồng được giao đất, giao rừng có trách nhiệm quản lý diện tích rừng được giao, thường xuyên tổ chức tuần tra, kiểm tra, kịp thời phát hiện và báo cáo các hành vi xâm hại tài nguyên rừng; đồng thời, phối hợp với chính quyền địa phương và lực lượng kiểm lâm trong công tác phòng cháy, chữa cháy rừng.
“Nguồn tiền chi trả dịch vụ môi trường rừng giúp các hộ gia đình có thêm thu nhập, trang trải chi phí sinh hoạt, đầu tư sản xuất, chăn nuôi và phát triển các mô hình kinh tế phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, đóng góp không nhỏ vào việc kéo giảm tỉ lệ hộ nghèo của xã xuống còn 3,48%. Thông qua việc giao rừng, giao trách nhiệm quản lý và chi trả kinh phí, người dân từng bước nhận thức rõ hơn vai trò, giá trị của rừng đối với môi trường, nguồn nước và đời sống. Chính sách cũng góp phần tăng cường sự tham gia của người dân vào công tác quản lý tài nguyên thiên nhiên tại địa phương”, ông Lê Văn Điệp nhấn mạnh.
