“Bốn tại chỗ” tại xã 2 cửa biển
Xã An Phú có dân số hơn 69.000 người. Vị trí địa lý nằm giữa hai cửa biển là Cửa Đại và Cửa Lở, nhiều sông. Mỗi mùa mưa bão địa phương phải cùng lúc ứng phó với nhiều loại hình thiên tai như áp thấp nhiệt đới, gió bão, sạt lở khu vực cửa biển do triều cường và lũ lên nhanh trên sông Trà Khúc.
Phó Chủ tịch UBND xã An Phú Trần Ngọc Xôn cho biết, phương án phòng ngừa tác động của mùa mưa, bão năm nay đã được xã hoàn thành từ đầu tháng 9. Địa phương xây dựng kịch bản phòng bão đổ bộ với 3 cấp độ. Từ cấp độ 3 (bão cấp 11-12), xã sẽ tổ chức di dời người dân đến các điểm tập trung và xen ghép; trường hợp xảy ra siêu bão (cấp 16 trở lên), xã dự kiến sẽ di dời 4.676 hộ với 22.458 người đến nơi an toàn.
Không chỉ bảo đảm đầy đủ phương tiện ứng phó như áo phao, thuyền, máy phát điện, An Phú còn duy trì lực lượng hơn 100 người gồm quân sự, biên phòng, công an và thanh niên xung kích, chủ động sẵn sàng phòng ngừa, xử lý sự cố trước, trong và sau thiên tai. Các trường học, trạm y tế, đồn biên phòng và nhà ở kiên cố được địa phương rà soát, bảo đảm đầy đủ cơ sở vật chất, nhu yếu phẩm phục vụ người dân tránh trú khi bão đổ bộ.
“Bên cạnh đó, xã chủ động phương án ứng phó đối với khoảng 1.000 tàu, thuyền đánh cá; trong đó chú trọng rà soát các vị trí sắp xếp, neo đậu, sử dụng hệ thống máy Icom để kịp thời thông báo cho ngư dân khi có bão. Các hộ chăn nuôi gia súc trên bãi bồi sông Trà Khúc, nuôi trồng thủy sản lồng bè cũng sẽ được tuyên truyền phải di chuyển vào bờ theo phương án có bão, nước lũ lên cao bảo đảm an toàn”, Phó Chủ tịch UBND xã An Phú Trần Ngọc Xôn nhấn mạnh.
Theo Trung tá Bùi Thanh Hoàng - Chính trị viên phó Ban Chỉ huy Quân sự xã An Phú, địa bàn An Phú sau khi hợp nhất có đặc thù nhiều sông, kênh, rạch và cửa biển, dễ xảy ra ngập úng, triều cường mỗi khi có bão, mưa lớn làm ảnh hưởng đến đời sống người dân. Đơn vị đã tham mưu UBND xã thành lập các đội xung kích, phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng vũ trang đội xung kích và lực lượng tại các thôn hỗ trợ người dân trong những tháng cao điểm.
Đồng thời, Ban Chỉ huy Quân sự xã cũng đã rà soát bổ sung trang thiết bị, phương tiện ứng cứu, bố trí lực lượng rà soát các điểm có nguy cơ ngập lụt, xây dựng phương án cơ động, sẵn sàng ứng cứu người dân khi xảy ra tình huống thiên tai. Công tác ứng phó với mùa mưa bão được đơn vị được triển khai chặt chẽ, quyết liệt sớm, với các thiết bị, phương tiện nhân lực sẵn có, bảo đảm sẵn sàng hỗ trợ người dân trước thiên tai.
“Rèn” nghiệp vụ, ứng cứu nhanh
Thôn Long Môn, xã Minh Long với địa hình đồi núi cao, quanh co, nhiều vực sâu, thường xuyên có nguy cơ sạt lở trong mùa mưa bão gây chia cắt giao thông, đe dọa tính mạng và tài sản của người dân. Trung tá Nguyễn Tấn Cường - Phó Đội trưởng Đội Chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ Khu vực 1, Phòng PC07, Công an tỉnh Quảng Ngãi cho biết, đơn vị tổ chức thực tập phương án cứu hộ tại Long Môn, khu vực có địa hình hiểm trở, nhằm rèn luyện khả năng cơ động, xử lý tình huống trong điều kiện phức tạp và nâng cao năng lực phối hợp với các lực lượng tại cơ sở.
Tình huống giả định ứng cứu được đơn vị thực hành đó là cứu một người dân bị rơi xuống vực sâu khoảng 30m, sau khi xảy ra sạt lở. Ngay khi nhận tin, lực lượng cứu hộ nhanh chóng tiếp cận hiện trường, sử dụng thiết bị bay không người lái trinh sát địa hình, xác định vị trí nạn nhân và truyền hình ảnh về sở chỉ huy để xây dựng phương án tiếp cận an toàn.
Từ taluy đường, hệ thống dây cứu hộ, ròng rọc được triển khai, từng bước đưa lực lượng cứu hộ xuống tiếp cận nạn nhân, sơ cứu và đưa người bị nạn lên vị trí an toàn. Cùng với nhân lực, các phương tiện chuyên dụng như xe cứu hộ, xe cứu thương và thiết bị cứu nạn được huy động đồng bộ để ứng cứu.
“Việc thực tập sát với địa hình thực tế giúp cán bộ, chiến sĩ nâng cao kỹ năng xử lý tình huống, khả năng phối hợp, hiệp đồng và chủ động ứng phó khi xảy ra sự cố, với mục tiêu triển khai nhanh nhất lực lượng, phương tiện, hạn chế thấp nhất thiệt hại về người và tài sản”, Trung tá Nguyễn Tấn Cường nói.
Để chủ động ứng phó với mưa bão, 141 cán bộ, sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp thuộc Ban Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Ngãi đã nhiều ngày tập huấn kỹ năng sơ cấp cứu, tìm kiếm, cứu nạn người và phương tiện trên sông, biển; chuẩn bị vật chất, phương tiện và tổ chức lực lượng sẵn sàng cơ động khi có tình huống xảy ra.
Đặc biệt, lực lượng được huấn luyện chuyên ngành đường thủy, gồm kỹ thuật hạ thủy, vận hành, lái tàu, xuồng, ca nô và bảo đảm an toàn phương tiện trên sông, biển trong điều kiện mưa lũ, nước chảy xiết, thời tiết phức tạp. Qua đó, nâng cao khả năng xử trí tình huống, chỉ huy, hiệp đồng và cơ động lực lượng, phương tiện nhanh chóng, an toàn, góp phần hạn chế thiệt hại về người và tài sản khi xảy ra thiên tai, sự cố.
Trách nhiệm, hiệp đồng phòng tránh thiên tai
Theo UBND tỉnh Quảng Ngãi, năm 2025 có 15 cơn bão và 6 áp thấp nhiệt đới xuất hiện trên Biển Đông, trong đó 7 cơn bão ảnh hưởng đến thời tiết địa phương. Thiên tai do bão, áp thấp nhiệt đới, mưa lớn đã gây thiệt hại về người và tài sản trên địa bàn ước tính hơn 3.400 tỷ đồng.
Mùa mưa bão năm 2026 được dự báo diễn biến phức tạp, có khả năng xuất hiện bão mạnh, mưa lớn kéo theo các loại hình thiên tai nguy hiểm trên biển và đất liền như gió mạnh, sóng lớn, ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất. Qua rà soát, mùa mưa năm nay, Quảng Ngãi xác định vùng trọng điểm dễ bị tổn thương do bão, sạt lở đất, ngập lụt gồm 12 xã, phường ven biển và 58 xã miền núi.
Toàn tỉnh hiện có hàng trăm điểm có nguy cơ sạt lở trong mùa mưa bão; vùng tâm điểm thường xảy ra động đất tại các xã Măng Bút, KonPlông, Măng Đen, Măng Ri, Tu Mơ Rông, Đăk Pxi, Đăk Kôi. Tỉnh cũng có 4.860 tàu cá, trong đó có 1.500 tàu thường xuyên hoạt động tại ngư trường Hoàng Sa, Trường Sa và DK1 và khoảng 1.500 tàu hoạt động ở các vùng biển thường xuyên chịu tác động của bão, áp thấp nhiệt đới, gió xoáy trên biển.
Để đảm bảo an toàn cho người dân, Quảng Ngãi xây dựng phương án ứng phó, phòng ngừa thiên tai năm 2026, yêu cầu các địa phương phải xây dựng kịch bản chi tiết, cơ động di dời người dân khi có bão từ cấp 3 (cấp 11-12) với 82.000 người; đối với cấp độ 5 (siêu bão, cấp 16 trở lên), có thể di dời khoảng 340.000 người đến nơi an toàn.
Phương án khi xảy ra lũ lịch sử số người cần di dời tại các vùng xung yếu là 7.263 người; có 76 xã có nguy cơ xảy ra sạt lở phải sơ tán hơn 27.000 người. Các vị trí sơ tán dân trên địa bàn tỉnh như trường học, trạm y tế, cơ sở vật chất của lực lượng vũ trang, nhà dân kiên cố có khả năng đáp ứng bố trí cho hơn 470.698 người.
Tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu các thành viên Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự chủ động theo dõi diễn biến thiên tai, phối hợp với các địa phương, đơn vị được giao phụ trách để hỗ trợ chính quyền địa phương và người dân triển khai các biện pháp phòng, chống thiên tai phù hợp.
Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh chủ trì, điều phối các lực lượng hiệp đồng của Bộ và Quân khu để hỗ trợ các địa phương theo kế hoạch hiệp đồng. Các địa phương, đơn vị tổ chức thực hiện nghiêm chế độ trực ban, chủ động phòng ngừa thiên tai theo chức năng, nhiệm vụ và kế hoạch đã đề ra.
