Tính đến ngày 31/12/2024, cả nước có tổng cộng 70.096 Hội quần chúng đang hoạt động; trong đó, 609 Hội hoạt động ở phạm vi toàn quốc hoặc liên tỉnh; 69.487 Hội hoạt động cấp địa phương. Năm 2024, có 976 Hội mới được thành lập, trong khi 165 Hội đã giải thể. Với tính linh hoạt và gần dân, hoạt động của các Hội quần chúng rất đa dạng, gắn liền với đặc thù lĩnh vực và nhiệm vụ từng Hội. Các Hội đã thực hiện đúng tôn chỉ mục đích, Điều lệ Hội và chấp hành nghiêm túc các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước cũng như quy định địa phương.
Chỉ thị 17-CT/TW ngày 28/8/2012 của Bộ Chính trị về "Tiếp tục đổi mới, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với các Hội quần chúng" ra đời đúng thời điểm đã kịp thời định hướng công tác lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý cũng như phát huy vai trò của các Hội quần chúng. Sau 13 năm triển khai, Chỉ thị này góp phần tạo ra những chuyển biến quan trọng trong nhận thức, hành động của cấp ủy Đảng, chính quyền, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội, từ đó củng cố vững chắc khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tuy nhiên, việc thực hiện cũng bộc lộ một số hạn chế, bất cập cần được nhận diện, đánh giá để có hướng khắc phục trong thời gian tới.
Đối với Quyết định số 118-QĐ/TW ngày 22/8/2023 của Ban Bí thư về "Quy chế tổ chức và hoạt động của Hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ ở Trung ương", việc sửa đổi, bổ sung là cần thiết nhằm khắc phục những vướng mắc, mâu thuẫn, không còn phù hợp với tình hình thực tiễn. Mục tiêu của việc này là tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng, nâng cao hiệu quả hoạt động của các Hội quần chúng ở Trung ương, đáp ứng yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo, quản lý, đồng thời phát huy tốt vai trò tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các Hội trong tình hình mới.
Các đại biểu dự Hội nghị đánh giá: Thời gian qua, các Hội đã phối hợp với các cơ quan, tổ chức và đoàn thể chính trị - xã hội trong công tác tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Việc tổng kết Chỉ thị 17 và sửa đổi Quyết định số 118 là phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, Hiến pháp, pháp luật, đảm bảo tính khả thi trong thực tiễn.
Phát biểu tại Hội nghị, Phó Bí thư Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương Nguyễn Thái Học khẳng định, Đảng ủy sẽ tiếp thu các ý kiến tâm huyết, trách nhiệm để tiếp tục hoàn thiện dự thảo Đề án và xin ý kiến góp ý các chuyên gia, nhà khoa học trong thời gian tới.
Để chuẩn bị cho Đại hội đại biểu MTTQ, các đoàn thể Trung ương sắp tới, Bộ Chính trị đã có cuộc làm việc với Ban Thường vụ Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương, Tổng Bí thư Tô Lâm đã gợi mở ba vấn đề trọng tâm cần tập trung triển khai thực hiện thời gian tới: MTTQ, các đoàn thể và các hội quần chúng cần phải đổi mới mạnh mẽ cơ chế, cách thức hoạt động theo mô hình tổ chức mới; tăng cường tính thực chất, hiệu quả và chiều sâu trong hoạt động của MTTQ, các đoàn thể và các hội. Để đạt được điều đó, cần phát huy vai trò quan trọng của các hội quần chúng, đưa hoạt động của hội đi vào chiều sâu, tạo tác động thiết thực tới đời sống nhân dân; tăng cường đoàn kết, tập hợp, phát huy sức mạnh, cũng như huy động các nguồn lực to lớn trong nhân dân. Sức mạnh ấy không chỉ bao gồm nguồn lực vật chất, còn là sức mạnh tinh thần, ý chí của toàn dân. Vì vậy, MTTQ, các đoàn thể, các hội quần chúng cần khơi dậy, huy động và phát huy tối đa nguồn lực đa chiều này để góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của đất nước.
Những lưu ý của Tổng Bí thư Tô Lâm sẽ là nền tảng quan trọng để Đại hội đại biểu MTTQ, các đoàn thể Trung ương lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 đề ra phương hướng, giải pháp đột phá và thể hiện quyết tâm đổi mới nhằm nâng cao vai trò, vị thế của các tổ chức trong sự nghiệp phát huy sức dân, góp phần xây dựng đất nước ngày càng vững mạnh - ông Nguyễn Thái Học khẳng định.
