Khởi nghĩa Bắc Sơn tuy là phong trào đấu tranh của một địa phương, nhưng lại có một vị trí lịch sử rất quan trọng đánh dấu bước trưởng thành, lớn mạnh của phong trào cách mạng của quê hương Xứ Lạng và góp phần quan trọng thúc đẩy phong trào cách mạng cả nước. Phát huy truyền thống đó, ngày nay, Đảng bộ, chính quyền và đồng bào các dân tộc tỉnh Lạng Sơn luôn đoàn kết xây dựng quê hương ngày càng phát triển; an ninh, quốc phòng được tăng cường củng cố; bảo đảm ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội; bảo vệ vững chắc biên cương của Tổ quốc.
Tấm gương về chủ nghĩa anh hùng cách mạng
Cuộc chiến tranh thế giới lần thứ II bùng nổ, Thực dân Pháp tại Việt Nam thi hành một loạt các chính sách thời chiến rất phản động thủ tiêu các quyền tự do, dân chủ; ra sức bắt người đi lính, vơ vét và cướp bóc của cải để cung cấp cho chiến tranh; tiến hành đàn áp khốc liệt phong trào cách mạng do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo. Trước tình hình đó, toàn Đảng ta đã rút vào hoạt động bí mật, chuyển trọng tâm công tác về nông thôn, dựa vào nông thôn để tiến hành công tác phát triển lực lượng cách mạng ở cả nông thôn và thành thị.
Thực hiện chủ trương mới của Đảng, Đảng bộ Bắc Sơn tổ chức quần chúng, chọn những người vững vàng nhất đã qua thử thách đưa vào các hội phản đế. Đồng thời, vận động quần chúng tìm những địa điểm bí mật, phân tán cất giấu bớt lương thực, đề phòng địch khủng bố, cướp bóc; tiến hành tuyên truyền, vận động cả trong hàng ngũ những chức dịch nhằm tranh thủ, phân hóa những người trong bộ máy của địch, góp phần bảo vệ tốt các cơ sở Đảng. Tuy nhiên, phong trào cách mạng ở Bắc Sơn vẫn gặp vô vàn khó khăn, Trung ương Đảng đã cử đồng chí Hoàng Quốc Việt lên trực tiếp chỉ đạo các chi bộ Đảng ở Bắc Sơn để mở rộng phong trào, gây dựng cơ sở cách mạng và gấp rút chuẩn bị lực lượng chờ thời cơ hành động.
Sáng 27/9/1940, Đảng bộ Bắc Sơn triệu tập cuộc họp tại đình Nông Lục, xã Hưng Vũ, quyết định phát động khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền; giờ khởi nghĩa được chọn từ 19 giờ 30 phút đến 20 giờ cùng ngày; mục tiêu tấn công đầu tiên là đánh chiếm đồn Mỏ Nhài, Châu lỵ Bắc Sơn. Sau một thời gian ngắn, quân khởi nghĩa đã tấn công đánh chiếm được đồn Mỏ Nhài, châu lỵ Bắc Sơn, quân địch bỏ chạy, chính quyền địch tan rã. Trước khí thế cách mạng của cuộc khởi nghĩa, phát xít Nhật và thực dân Pháp vội vàng thỏa hiệp để tập trung đàn áp cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn, chiếm lại châu lỵ, thiết lập lại chính quyền bù nhìn tay sai.
Đầu tháng 10/1940, Xứ ủy Bắc Kỳ cử đồng chí Trần Đăng Ninh đến Bắc Sơn trực tiếp chỉ đạo cuộc khởi nghĩa. Tại cuộc họp với các đảng viên ở Sa Khao (xã Vũ Lăng), Hội nghị đã quyết định tập trung đảng viên và một số quần chúng tích cực, thu thập vũ khí để thành lập đội du kích Bắc Sơn; xây dựng khu du kích Bắc Sơn. Do bị địch bắt bớ, khủng bố và đàn áp khốc liệt, Đảng bộ Bắc Sơn quyết định rút toàn bộ cán bộ, đảng viên đã bị lộ cùng đội du kích vào rừng sâu để tiến hành hoạt động bí mật; đối với cán bộ, đảng viên chưa bị lộ thì kiên quyết bám lấy quần chúng để củng cố và giữ vững cơ sở cách mạng ở các xã thuộc châu lỵ Bắc Sơn.
Tháng 11/1940, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ bảy tại Đình Bảng (Bắc Ninh) đã quyết định duy trì Đội du kích Bắc Sơn, đề ra nhiệm vụ và phương hướng hoạt động cho Đội du kích Bắc Sơn là kết hợp hình thức vũ trang tuyên truyền, vừa chiến đấu chống khủng bố, vừa bảo vệ và xây dựng cơ sở quần chúng, tiến tới thành lập căn cứ địa Bắc Sơn - Võ Nhai.
Khởi nghĩa Bắc Sơn tuy là phong trào đấu tranh của một địa phương, nhưng nó lại có một vị trí lịch sử rất quan trọng đánh dấu bước trưởng thành, lớn mạnh của phong trào cách mạng Lạng Sơn sau hơn 10 năm đấu tranh gian khổ và kiên cường. Tinh thần đấu tranh của Khởi nghĩa Bắc Sơn đã góp phần quan trọng thúc đẩy phong trào cách mạng trong cả nước. Cuộc Khởi nghĩa Bắc Sơn đã mở đầu thời kỳ cách mạng nước ta sử dụng các hình thức bạo lực cách mạng, đấu tranh vũ trang kết hợp với đấu tranh chính trị, nổi dậy của quần chúng kết hợp với tiến công của các lực lượng vũ trang cách mạng, đánh đổ đế quốc và phong kiến, giành độc lập, tự do.
Ngày 23/9/2013, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1714/QĐ-TTg công nhận 8 xã của huyện Bắc Sơn (Lạng Sơn) thuộc vùng An toàn khu (ATK) của Trung ương thời kỳ kháng chiến chống Pháp, bao gồm các xã: Vũ Lễ, Tân Hương, Tân Lập, Vũ Lăng, Bắc Sơn, Quỳnh Sơn, Hữu Vĩnh, Hưng Vũ. Đây thực sự là niềm vui, niềm tự hào lớn đối với Đảng bộ, chính quyền, nhân dân các dân tộc huyện Bắc Sơn và của toàn tỉnh Lạng Sơn.
Xây dựng quê hương Xứ Lạng
Phát huy tinh thần Khởi nghĩa Bắc Sơn, Đảng bộ đã lãnh đạo quân dân các dân tộc Lạng Sơn cùng với quân dân cả nước làm nên thắng lợi của cuộc Cách mạng tháng Tám 1945. Trong cuộc kháng chiến chống Pháp (1946 - 1954), với ý chí quyết tâm “không chịu mất nước, không chịu làm nô lệ”, cùng với toàn Đảng, toàn dân ta, Đảng bộ, quân và dân các dân tộc Lạng Sơn đã giành được những chiến công hiển hách gắn liền với tên đất, tên làng: Ba Sơn, Chi Lăng, Lũng Vài, Lũng Phầy... biến con đường số 4 anh hùng thành “con đường chết” đối với quân thù, giải phóng biên giới, giải phóng Lạng Sơn, tạo ra một địa bàn hậu phương quan trọng, góp phần đưa cuộc kháng chiến trường kỳ, gian khổ của dân tộc ta đi đến thắng lợi bằng chiến dịch Điện Biên Phủ ngày 7/5/1954 lịch sử.
Phát huy truyền thống yêu nước, cách mạng của quê hương, Đảng bộ, quân và dân các dân tộc Lạng Sơn đã nêu cao tinh thần cách mạng kiên cường vừa chiến đấu, vừa xây dựng, góp phần đánh thắng chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, trở thành “cảng nổi” kiên cường mãi mãi đi vào lịch sử như một bản anh hùng ca, là niềm tự hào của mỗi thế hệ cách mạng đang xây dựng và bảo vệ quê hương.
Trên chặng đường thực hiện công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo từ năm 1986 đến nay, Đảng bộ, quân và dân các dân tộc Lạng Sơn luôn phát huy cao độ tinh thần yêu nước, truyền thống cách mạng, củng cố vững chắc niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, vào thắng lợi của công cuộc đổi mới đất nước; đoàn kết, nỗ lực quyết tâm vượt qua nhiều khó khăn thử thách, xây dựng Lạng Sơn thành tỉnh ngày càng đổi mới và phát triển; quốc phòng, an ninh được tăng cường củng cố, bảo đảm ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ vững chắc biên cương của Tổ quốc.
Trong 6 tháng đầu năm 2014, tốc độ tăng trưởng kinh tế của tỉnh ước đạt 8,22%; chương trình xây dựng nông thôn mới được chỉ đạo thực hiện quyết liệt, toàn tỉnh có 15 xã đạt 10 tiêu chí trở lên, 71 xã đạt từ 5 - 9 tiêu chí, 121 xã đạt dưới 5 tiêu chí; tổng thu ngân sách trên địa bàn ước đạt 1.862 tỷ đồng. Lĩnh vực thương mại nội địa tiếp tục phát triển theo hướng tích cực, thực hiện tốt công tác bình ổn giá cả, thị trường. Tổng mức lưu chuyển hàng hóa bán lẻ 6.207 tỷ đồng; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua địa bàn 1.360 triệu USD; thu hút trên 1,3 triệu lượt khách du lịch, doanh thu du lịch đạt 461 tỷ đồng.
Lĩnh vực văn hóa - xã hội tập trung vào đổi mới, không ngừng nâng cao chất lượng hoạt động. Công tác y tế chăm sóc sức khỏe cho nhân dân, bảo đảm an sinh xã hội được thực hiện tốt; từ đầu năm đến nay, ước giảm nghèo được gần 3.000 hộ. Giáo dục và đào tạo được mở rộng về quy mô, đổi mới và nâng cao về chất lượng giáo dục toàn diện. Các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao được tổ chức với nhiều hình thức phong phú và đa dạng. Phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư phát triển sâu rộng. Đẩy mạnh thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, tham nhũng; tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được bảo đảm.
Thái Thuần
