Đây là nội dung được nhiều chuyên gia thảo luận tại Hội thảo khoa học "Hồ Chí Minh và Rosa Luxemburg về dân chủ: Giá trị lý luận và thực tiễn" do Viện Triết học, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam phối hợp với Quỹ Rosa-Luxemburg, Văn phòng khu vực Đông Nam Á tổ chức ngày 10/8, tại Hà Nội. Sự kiện thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia đến từ Trung Quốc, Slovakia, Romania, Hàn Quốc và nhiều học giả ở các viện, trường trong cả nước.
Phát biểu khai mạc hội thảo, Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam cho biết, tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng như những triết lý của nhà lãnh đạo cách mạng Rosa Luxemburg (nhà lý luận mác-xít lỗi lạc của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, một trong những người sáng lập Liên đoàn Spartacus và Đảng Cộng sản Đức) đều coi nhân dân là chủ thể trung tâm của tiến trình lịch sử; đều khẳng định quyền lực chân chính phải bắt nguồn từ quần chúng và phục vụ quần chúng; đều cảnh giác trước nguy cơ tha hóa, quan liêu, xa rời nhân dân đi ngược lại tinh thần dân chủ chân chính.
Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi khẳng định: "Việc nghiên cứu, so sánh quan điểm về dân chủ của hai nhà tư tưởng không chỉ giúp chúng ta thấy được những nét đặc sắc trong tư tưởng ở mỗi người, mà hơn hết còn giúp làm giàu thêm hiểu biết của chúng ta về dân chủ với tư cách vừa là lý luận, vừa là thực tiễn sinh động, không ngừng vận động và phát triển".
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tài Đông, Viện trưởng Viện Triết học, Trưởng Ban Tổ chức Hội thảo nhận định, trong bối cảnh thế giới đương đại có nhiều biến động sâu sắc, việc trở lại với những tư tưởng nền tảng về dân chủ của cả Chủ tịch Hồ Chí Minh và nhà lãnh đạo cách mạng Rosa Luxemburg càng có ý nghĩa hết sức thiết thực. Việt Nam đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi nhanh và mạnh chưa từng có với những bước triển khai quyết liệt: Sắp xếp lại tổ chức bộ máy của cả hệ thống chính trị, vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đẩy mạnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, hoàn thiện thể chế pháp luật, phát triển kinh tế tư nhân, hội nhập quốc tế sâu rộng... Chuyển đổi nhanh mang lại cơ hội lớn nhưng cũng cần sự đồng thuận và tham gia thực chất của người dân.
Theo Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Văn Đức, Chủ tịch Hội Triết học Việt Nam, nguyên Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, giá trị lý luận của tư tưởng dân chủ Hồ Chí Minh thể hiện ở chỗ góp phần làm sáng tỏ bản chất của dân chủ xã hội chủ nghĩa, làm phong phú nhận thức về nhà nước của dân, do dân, vì dân và gợi mở cách hiểu cân bằng hơn về mối quan hệ giữa quyền và nghĩa vụ, giữa tự do và trách nhiệm, giữa dân chủ và trật tự xã hội. Đồng thời, tư tưởng ấy còn nhấn mạnh một điểm rất cơ bản: Dân chủ không chỉ là vấn đề thể chế mà còn là vấn đề phát triển con người. Chính nhờ sự kết hợp giữa tính khoa học, tính nhân văn và tính thực tiễn ấy mà tư tưởng dân chủ Hồ Chí Minh vẫn giữ nguyên giá trị định hướng trong nghiên cứu và trong đời sống chính trị ở Việt Nam hiện nay.
Trong khuôn khổ hội thảo, Diễn đàn "Đối thoại về tư tưởng dân chủ của Hồ Chí Minh và Rosa Luxemburg trong kỷ nguyên số" đã diễn ra. Tại diễn đàn, các nhà khoa học tập trung, thảo luận làm rõ một số vấn đề như: Nội dung, giá trị và tính phổ quát, bền vững của tư tưởng dân chủ được Chủ tịch Hồ Chí Minh và Rosa Luxemburg đề xuất; chuyển hóa những giá trị tư tưởng từ Chủ tịch Hồ Chí Minh và Rosa Luxemburg thành định hướng và giải pháp cho công cuộc xây dựng, phát huy nền dân chủ xã hội chủ nghĩa và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân.
