Phát hiện thiên hà hydro trung tính xa nhất từ trước đến nay

Dựa trên dữ liệu quan sát của kính viễn vọng “Thiên nhãn Trung Quốc” (FAST), nhóm nghiên cứu quốc tế do các nhà khoa học Trung Quốc dẫn đầu đã phát hiện ra một số mẫu thiên hà hydro trung tính xa nhất từ trước đến nay.
Chú thích ảnh
Bức ảnh toàn cảnh trên không này được chụp vào ngày 26/7/2023 cho thấy Kính viễn vọng vô tuyến hình cầu khẩu độ 500 mét (FAST) của Trung Quốc ở tỉnh Quý Châu phía tây nam Trung Quốc. Ảnh: Tân Hoa Xã

Theo phóng viên TTXVN tại Trung Quốc, dự án khảo sát trường siêu sâu do nhà nghiên cứu của Đài thiên văn Quốc gia Trung Quốc Bành Bột (Peng Bo) dẫn đầu đã tận dụng tối đa độ nhạy cao của kính viễn vọng “Thiên Nhãn” và trường nhìn rộng của máy thu 19 tia để tiến hành nghiên cứu sâu “tìm kiếm ngẫu nhiên” các thiên hà hydro trung tính xa xôi và mờ nhạt.

Nhóm nghiên cứu đã phát hiện ra 6 thiên hà hydro trung tính cách Trái Đất khoảng 5 tỷ năm ánh sáng. Đây là mẫu thiên hà hydro trung tính xa nhất từng được phát hiện trực tiếp bằng bức xạ có bước sóng 21 cm, trong đó có một thiên hà có khối lượng hydro trung tính lớn nhất từ trước đến nay.

Các nhà khoa học ước tính được mật độ của các thiên hà hydro trung tính khối lượng lớn trong mẫu và phát hiện ra rằng vũ trụ 4,2 tỷ năm trước có nhiều thiên hà hydro trung tính khối lượng lớn hơn. Thông qua quan sát thêm từ các kính viễn vọng quang học lớn của Mỹ và Nga, các nhà nghiên cứu đã tìm thấy 6 vật thể tương ứng quang học của các thiên hà hydro trung tính ở khoảng cách xa này. Điều này có nghĩa là “Thiên nhãn Trung Quốc” cung cấp một cách mới để phát hiện các thiên hà hydro trung tính ở xa.

Hydro là nguyên tố được hình thành sớm nhất trong vũ trụ và thường tồn tại dưới dạng hydro trung tính, phổ biến trong các thời kỳ khác nhau của vũ trụ và là một trong những công cụ theo dõi tốt nhất sự phân bố vật chất ở các mức độ khác nhau. Việc phát hiện và nghiên cứu hydro trung tính có ý nghĩa quan trọng đối với  việc tìm hiểu các tính chất của vật chất tối và năng lượng tối, đồng thời giải thích quá trình hình thành và tiến hóa của các thiên hà.

Trước đó, kính viễn vọng Parkes của Australia đã tìm kiếm các thiên hà trong phạm vi 600 triệu năm ánh sáng trong vùng thiên văn Nam Bán cầu và phát hiện khoảng 5.000 thiên hà hydro trung tính. Kính viễn vọng Arecibo của Mỹ đã tiến hành tìm kiếm các thiên hà trong phạm vi 800 triệu năm ánh sáng trong vùng thiên văn Bắc Bán cầu và phát hiện khoảng 3 thiên hà hydro trung tính. Các mẫu thiên hà này lần đầu tiên đưa ra sự phân bố khối lượng của các thiên hà hydro trung tính, cho phép các nhà thiên văn học nghiên cứu một cách có hệ thống mối quan hệ giữa khí hydro trung tính với khối lượng các vì sao và tỷ lệ hình thành chúng.

Công Tuyên (TTXVN)

Dành cho bạn

SpaceX hướng tới cột mốc mới với tên lửa Starship tái sử dụng hoàn toàn

SpaceX hướng tới cột mốc mới với tên lửa Starship tái sử dụng hoàn toàn

Tập đoàn SpaceX của tỷ phú Elon Musk dự kiến tiến hành chuyến bay thử nghiệm thứ 15 của tên lửa Starship - hệ thống tên lửa lớn nhất và mạnh nhất thế giới - với mục tiêu lần đầu tiên thu hồi tầng trên của tên lửa bằng hệ thống cánh tay robot sau khi tàu hoàn thành hành trình trên quỹ đạo.

Đường dây 500kV đi qua địa bàn tỉnh Quảng Nam. Ảnh: Ngọc Hà/TTXVN

Từ NIS2 của châu Âu đến bài toán bảo vệ hạ tầng số trọng yếu tại Việt Nam

Các cuộc tấn công mạng vào hệ thống làm lạnh tại châu Âu cho thấy thiết bị kết nối Internet có thể trở thành điểm yếu gây gián đoạn dịch vụ thiết yếu. Từ kinh nghiệm triển khai NIS2, Việt Nam cần gắn thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW với bảo vệ hạ tầng số trọng yếu, quản trị rủi ro và khả năng phục hồi.

OpenAI, Google, Anthropic đối mặt vụ kiện yêu cầu ngừng phát triển AI tiên tiến

OpenAI, Google, Anthropic đối mặt vụ kiện yêu cầu ngừng phát triển AI tiên tiến

Ngày 12/11, một nhóm tổ chức phi lợi nhuận đã đệ đơn kiện các công ty OpenAI, Anthropic, Meta và Google thuộc tập đoàn Alphabet, bộ phận trí tuệ nhân tạo (AI) của SpaceX, đề nghị tòa án ngăn các doanh nghiệp này tiếp tục phát triển những mô hình AI tiên tiến nhất do lo ngại công nghệ này có thể gây nguy hiểm cho nhân loại.