Phát hiện mới có thể đảo ngược hiểu biết trước đây về vũ trụ

Thông qua kính viễn vọng không gian James Webb, các nhà thiên văn học đã phát hiện 6 thiên hà (galaxy) khổng lồ xuất hiện không lâu sau "Vụ nổ lớn" (Big bang), đặc biệt chúng có tốc độ hình thành đáng kinh ngạc, trái ngược với hiểu biết hiện tại của nhân loại về vũ trụ. 
Chú thích ảnh
Hình ảnh kính viễn vọng không gian James Webb. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN

Kính viễn vọng James Webb có thể nhìn sâu vào vũ trụ hơn so với bất kỳ loại kính viễn vọng nào ra đời trước loại kính này. Đối với khám phá mới nhất, kính viễn vọng đã phát hiện các thiên hà hình thành từ 500 đến 700 năm triệu năm sau "Vụ nổ lớn" - xảy ra 13,8 tỷ năm trước, đồng nghĩa với việc vũ trụ thực ra "trẻ" hơn tuổi hiện tại khoảng 5%. 

Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature, thiết bị NIRCam của James Webb với khả năng hoạt động ở bước sóng hồng ngoại gần mà mắt thường không thể nhìn thấy, đã ghi nhận 6 thiên hà tại một vùng bầu trời mà khoa học chưa có nhiều khám phá. Kính viễn vọng không gian Hubble đã từng ghi nhận dấu vết của 2 trong số 6 thiên hà này, song do hình ảnh thu được khi đó quá mờ nên các dấu vết này không được chú ý đến. 

Các nhà khoa học vẫn phải thực hiện một số phép đo khác để xác minh sự tồn tại của 6 thiên hà này, song họ cho rằng các thiên hà chứa nhiều ngôi sao hơn dự tính, thậm chí có 1 thiên hà được cho là chứa khoảng 100 tỷ ngôi sao. Tác giả của nghiên cứu Ivo Labbe đến từ Đại học Công nghệ Swinburne (Australia) nhấn mạnh, với số lượng đó, thiên hà này có thể có kích thước tương đương với Dải Ngân hà (Milky way) - thiên hà chứa Hệ Mặt Trời của chúng ta. 

Theo ông Labbe, Dải Ngân hà đã mất khoảng thời gian tương đương với khoảng thời gian vũ trụ hình thành để tập hợp các ngôi sao. Tuy nhiên, thiên hà trẻ trên chỉ mất khoảng 700 triệu năm để đạt được mức phát triển tương tự, đồng nghĩa tốc độ hình thành của thiên hà này nhanh gấp 20 lần so với tốc độ của Dải Ngân hà. Ông Labbe cho biết việc có những thiên hà xuất hiện sớm như vậy ngay sau Big Bang là điều trái ngược hoàn toàn với lý thuyết của mô hình vũ trụ hiện tại mà nhân loại biết đến. Theo lý thuyết, các thiên hà phát triển chậm từ "những điểm khởi đầu rất nhỏ", kích thước nhỏ hơn khoảng 10-100 lần so với kích thước hiện nay cho thấy. Nhưng kích thước của các thiên hà này trên thực tế lại quá lớn, là điểm bất hợp lý trong lý thuyết trên. 

Các nhà khoa học cho rằng vật chất tối (dark matter) có thể đã tác động và dẫn đến kết quả trên. Dù khoa học chưa có nhiều hiểu biết về vật chất tối, song cho rằng nó đóng vai trò then chốt trong quá trình hình thành các thiên hà. Ông Labbe lý giải, khi vật chất tối "kết khối" tạo thành một vầng hào quang, nó thu hút khí từ vũ trụ xung quanh, từ đó tạo thành một thiên hà và các ngôi sao. Tuy nhiên, ông Labbe cho biết quá trình này được cho là sẽ mất nhiều thời gian và "trong vũ trụ sơ khai, không có nhiều 'khối' vật chất tối như vậy".

Nhà vật lý thiên văn David Elbaz, tại Ủy ban Năng lượng Nguyên tử Pháp cho biết, các thiên hà mới được phát hiện có thể chỉ ra rằng mọi thứ trong vũ trụ sơ khai đã phát triển nhanh hơn nhiều so với ước tính trước đây, cho phép các ngôi sao hình thành "hiệu quả hơn". Điều này có thể liên quan đến những dấu hiệu gần đây cho thấy bản thân vũ trụ đang giãn nở nhanh hơn chúng ta từng nghĩ. Ông Elbaz là một trong số nhiều nhà khoa học tham gia dự án kính viễn vọng không gian Euclid của Cơ quan Vũ trụ châu Âu, dự kiến được phóng vào tháng 7. Ông Elbaz cho biết, nhiệm vụ của Euclid là khám phá bí mật của vật chất tối và năng lượng tối, do đó cũng có thể mang lại giải đáp liên quan sự phát triển của 6 thiên hà.

Hoàng Châu (TTXVN)

Dành cho bạn

Khi cuộc đua AI làm gia tăng lo ngại về mối đe doạ với nhân loại

Khi cuộc đua AI làm gia tăng lo ngại về mối đe doạ với nhân loại

Cuộc đua trí tuệ nhân tạo (AI) đang tăng tốc, trong khi cạnh tranh có nguy cơ khiến các doanh nghiệp xem nhẹ an toàn, làm gia tăng những rủi ro khó kiểm soát. Diễn biến này đặt ra yêu cầu đối với Việt Nam trong thực hiện Nghị quyết 57: phát triển và làm chủ AI phải song hành với xây dựng năng lực quản trị, kiểm soát và bảo đảm an toàn.
Tìm giải pháp kéo dài tuổi thọ phù điêu Mậu Thân 1968

Tìm giải pháp kéo dài tuổi thọ phù điêu Mậu Thân 1968

Nắng nóng, độ ẩm và nước mưa có thể âm thầm tác động đến bức phù điêu bằng đồng tại Khu truyền thống cách mạng cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Từ những vị trí dễ hư hỏng được nhận diện, nhóm nghiên cứu đề xuất giải pháp theo dõi và bảo trì chủ động nhằm kéo dài tuổi thọ công trình..
TP Hồ Chí Minh cụ thể hóa Nghị quyết 57 - Bài cuối: Thu hút nhân tài, tạo động lực mới

TP Hồ Chí Minh cụ thể hóa Nghị quyết 57 - Bài cuối: Thu hút nhân tài, tạo động lực mới

Để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực tăng trưởng, TP Hồ Chí Minh đang đặt trọng tâm vào một nguồn lực có tính quyết định: con người. Từ chính sách thu hút chuyên gia đến việc tạo môi trường để người giỏi giải quyết những bài toán lớn, Thành phố đang từng bước tìm cách biến tri thức thành năng lực đổi mới và giá trị cụ thể.
TP Hồ Chí Minh cụ thể hóa Nghị quyết 57 - Bài 2: Khi khoảng cách từ phòng nghiên cứu đến thị trường được rút ngắn

TP Hồ Chí Minh cụ thể hóa Nghị quyết 57 - Bài 2: Khi khoảng cách từ phòng nghiên cứu đến thị trường được rút ngắn

Nếu các cơ chế mới là “đường băng” để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo "cất cánh" thì thị trường mới là nơi quyết định công nghệ có tạo ra giá trị hay không. TP Hồ Chí Minh đang tìm cách rút ngắn khoảng cách từ phòng nghiên cứu đến doanh nghiệp, từ ý tưởng đến sản phẩm, qua đó biến nguồn lực tri thức thành một động lực tăng trưởng thực chất.