Kính viễn vọng không gian James Webb hứa hẹn nhiều khám phá mới về vũ trụ

Năm 2022, Kính viễn vọng không gian James Webb đã chụp được vô vàn bức ảnh về vũ trụ sơ khai sau vụ nổ Big Bang, mở ra kỷ nguyên mới của thiên văn học và rất nhiều những tiết lộ về vũ trụ trong những năm tới.

Đài quan sát khoa học không gian mạnh nhất thế giới này đã được đưa vào không gian sau thành công của kính viễn vọng Hubble, và bắt đầu truyền về những hình ảnh vũ trụ đầu tiên từ tháng 7.

Chú thích ảnh
Hình ảnh sao Mộc được chụp bởi kính viễn vọng James Webb. Ảnh: AFP/TTXVN

Người đứng đầu Văn phòng sứ mệnh Webb thuộc Viện Khoa học viễn vọng không gian tại Blatimore, ông Massimo Stiavelli cho biết: “Kính viễn vọng không gian James Webb đã vận hành tốt hơn dự kiến về mọi mặt. Các công cụ hiệu quả hơn, mắt kính tinh nhạy hơn và ổn định hơn. Chúng ta tích được nhiều nhiên liệu hơn và sử dụng ít nhiên liệu hơn”. Sự ổn định đóng vai trò quan trọng để tạo ra sự trong sáng của hình ảnh. Chuyên gia trên cho biết: “Yêu cầu của chúng tôi đặt ra tương tự như đối với Hubble về độ chính xác. Và cuối cùng chúng tôi đã có độ chính xác gấp 7 lần”.

Công chúng đã được chiêm ngưỡng những hình ảnh màu sắc sống động từ không gian. Ánh sáng từ các dải ngân hà xa xôi nhất trải dài từ quang phổ thấy được ( tức là có thể nhìn bằng mắt thường) cho đến quang phổ hồng ngoại, nhờ kính Webb được trang bị để có thể quan sát thấy hình ảnh có độ phân giải cao chưa từng thấy. Điều này cho phép kính phát hiện những tia sáng mong manh nhất từ vũ trụ xa với độ phân giải cao chưa từng thấy, cho phép nhìn xuyên thấu các đám mây bụi thường che khuất các ngôi sao, các hành tinh và các thiên hà xa xôi, và cho phép phân tích khí quyển của các hành tinh ngoài hệ Mặt trời.

Giáo sư trợ giảng về thiên văn học của Đại học Cornell, bà Lisa Kaltenegger cho biết: “Năm đầu tiên trong quá trình quan sát là cách để thử nghiệm công cụ của chúng ta với các hành tinh đá nhỏ hơn tại vùng có thể sinh sống như Trái Đất. Các bài kiểm tra đều rất đẹp, rất ngoạn mục”.

Kính viễn vọng không gian Webb đã được tên lửa Arian 5 đưa lên quỹ đạo vào cuối năm 2021, trong khuôn khổ dự án kéo dài 30 năm tại Cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ (NASA). Kính Webb hiện đang quay quanh quỹ đạo Mặt Trời cách Trái Đất 1,6 triệu km. Dự án đã tiêu tốn 10 tỷ USD để đưa đài quan sát nặng 6,2 tấn này vào không gian. Ngày 12/7, các hình ảnh đầu tiên cho thấy các khả năng của kính chụp được hàng nghìn dải ngân hà, có ngân hà đã ra đời từ gần thời điểm vũ trụ khai sinh.

Các nhà khoa học cho rằng các hình ảnh từ kính viễn vọng không gian Webb khiến họ phải xem lại các mô hình về sự hình thành các ngôi sao. Các nhà nghiên cứu sử dụng đài quan sát mới này đã phát hiện các ngân hà xa xôi nhất từng quan sát được, một trong số đó đã tồn tại chỉ 350 triệu năm sau vụ nổ Big Bang, tức là cách chúng ta khoảng 13,8 tỷ năm.

Các dải ngân hà xuất hiện với ánh sáng cực đại và có thể đã bắt đầu hình thành từ 100 triệu năm trước thời điểm mà chúng ta đã giả định trong các học thuyết.

Một điều ngạc nhiên khác là trong khi kính Hubble quan sát các ngân hà định hình định kỳ, độ chính xác của kính Webb cho thấy những ngân hà xoáy ốc tuyệt đẹp tương tự như thiên hà của chúng ta. Kính viễn vọng không gian Webb cũng mở ra vô số các cụm sao chứa hàng triệu ngôi sao, có thể là “mắt xích” đang còn thiếu giữa những ngôi sao đầu tiên và những ngân hà đầu tiên.

Kính viễn vọng Webb phát hiện một trong những ngoại hành tinh khí rất xa, mang tên WASP-96b. Cách Trái Đất gần 1.150 năm ánh sáng, hành tinh WASP-96b có kích cỡ bằng một nửa Mộc tinh và quay quanh ngôi sao của mình chỉ mất 3,4 ngày.

Kính viễn vọng không gian Webb cũng cung cấp sự xác nhận lần đầu tiên rằng khí CO2 hiện diện trong khí quyển của một ngoại hành tinh khác là WASP 39b. Tuy nhiên, theo chuyên gia Stiavelli, vẫn còn những điều gì đó rất lớn lao mà chúng ta chưa từng quan sát thấy hoặc chưa từng được tiết lộ.

Bích Liên (TTXVN)

Dành cho bạn

Khi cuộc đua AI làm gia tăng lo ngại về mối đe doạ với nhân loại

Khi cuộc đua AI làm gia tăng lo ngại về mối đe doạ với nhân loại

Cuộc đua trí tuệ nhân tạo (AI) đang tăng tốc, trong khi cạnh tranh có nguy cơ khiến các doanh nghiệp xem nhẹ an toàn, làm gia tăng những rủi ro khó kiểm soát. Diễn biến này đặt ra yêu cầu đối với Việt Nam trong thực hiện Nghị quyết 57: phát triển và làm chủ AI phải song hành với xây dựng năng lực quản trị, kiểm soát và bảo đảm an toàn.
Tìm giải pháp kéo dài tuổi thọ phù điêu Mậu Thân 1968

Tìm giải pháp kéo dài tuổi thọ phù điêu Mậu Thân 1968

Nắng nóng, độ ẩm và nước mưa có thể âm thầm tác động đến bức phù điêu bằng đồng tại Khu truyền thống cách mạng cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Từ những vị trí dễ hư hỏng được nhận diện, nhóm nghiên cứu đề xuất giải pháp theo dõi và bảo trì chủ động nhằm kéo dài tuổi thọ công trình..
TP Hồ Chí Minh cụ thể hóa Nghị quyết 57 - Bài cuối: Thu hút nhân tài, tạo động lực mới

TP Hồ Chí Minh cụ thể hóa Nghị quyết 57 - Bài cuối: Thu hút nhân tài, tạo động lực mới

Để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực tăng trưởng, TP Hồ Chí Minh đang đặt trọng tâm vào một nguồn lực có tính quyết định: con người. Từ chính sách thu hút chuyên gia đến việc tạo môi trường để người giỏi giải quyết những bài toán lớn, Thành phố đang từng bước tìm cách biến tri thức thành năng lực đổi mới và giá trị cụ thể.
TP Hồ Chí Minh cụ thể hóa Nghị quyết 57 - Bài 2: Khi khoảng cách từ phòng nghiên cứu đến thị trường được rút ngắn

TP Hồ Chí Minh cụ thể hóa Nghị quyết 57 - Bài 2: Khi khoảng cách từ phòng nghiên cứu đến thị trường được rút ngắn

Nếu các cơ chế mới là “đường băng” để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo "cất cánh" thì thị trường mới là nơi quyết định công nghệ có tạo ra giá trị hay không. TP Hồ Chí Minh đang tìm cách rút ngắn khoảng cách từ phòng nghiên cứu đến doanh nghiệp, từ ý tưởng đến sản phẩm, qua đó biến nguồn lực tri thức thành một động lực tăng trưởng thực chất.