Theo báo cáo nghiên cứu công bố trên tạp chí khoa học Cell, công trình này do Giáo sư thỉnh giảng Leanne Li làm việc tại Trường Y thuộc Đại học Quốc gia Đài Loan (Trung Quốc) đứng đầu, với sự tham gia của các nhà khoa học đến từ Bệnh viện Đại học Quốc gia Đài Loan (Trung Quốc), Trường Y Harvard (Mỹ) và một số đơn vị nghiên cứu khác. Đây được xem là nghiên cứu đầu tiên cho thấy ung thư phổi có thể sử dụng tín hiệu thần kinh để né tránh sự tấn công của hệ miễn dịch.
Trưởng khoa Phẫu thuật Bệnh viện Đại học Quốc gia Đài Loan - ông Chen Chin-hsing cho biết ung thư biểu mô tuyến phổi hiện là dạng ung thư phổi phổ biến nhất tại Đài Loan, chiếm khoảng 70% tổng số ca bệnh. Theo ông, liệu pháp miễn dịch đã tạo ra bước ngoặt lớn trong điều trị ung thư phổi, nhưng hiệu quả vẫn không đồng đều giữa các bệnh nhân, khiến giới y khoa nhiều năm qua tìm cách lý giải nguyên nhân.
Trong nghiên cứu mới, các nhà khoa học đã phát hiện xung quanh các tế bào ung thư phổi tồn tại dày đặc các dây thần kinh cảm nhận đau. Khi bị tế bào ung thư kích hoạt, các dây thần kinh này sẽ phát đi tín hiệu gây rối loạn hoạt động của hệ miễn dịch.
Giáo sư Leanne Li ví những dây thần kinh quanh khối u như một “hệ thống liên lạc” bị lợi dụng để truyền đi các chỉ dẫn sai lệch. Những tín hiệu này khiến các tế bào miễn dịch khó tập trung lại và khó tấn công tế bào ung thư hơn. Phát hiện trên giúp giải thích vì sao một số tế bào ung thư phổi có thể trốn tránh hàng rào phòng vệ tự nhiên của cơ thể. Đồng thời, nghiên cứu cũng gợi mở khả năng chặn các tín hiệu thần kinh này để giúp liệu pháp miễn dịch phát huy hiệu quả tốt hơn.
Nghiên cứu cũng đưa ra góc nhìn mới về tác hại của thuốc lá. Theo Giáo sư Leanne Li, ngoài việc chứa các chất gây ung thư làm tổn thương gene, thuốc lá còn có thể kích hoạt các dây thần kinh cảm nhận đau, qua đó làm suy yếu hệ miễn dịch của cơ thể.
Nhóm nghiên cứu cho biết một số loại thuốc kháng thể hiện đã được phê duyệt để điều trị chứng đau nửa đầu nặng có khả năng chặn chính các tín hiệu thần kinh được phát hiện trong nghiên cứu này. Thử nghiệm trên động vật cho thấy khi kết hợp các thuốc đó với liệu pháp miễn dịch, hệ miễn dịch tấn công tế bào ung thư hiệu quả hơn và thời gian sống cũng được kéo dài.
Ông Chen Chin-hsing nhận định công trình này đã chỉ ra một cơ chế mới giúp ung thư biểu mô tuyến phổi phát triển và kháng điều trị. Theo ông, trong tương lai, điều trị ung thư có thể không chỉ dừng ở việc ngăn chặn mạch máu nuôi khối u, mà còn hướng tới chặn các tín hiệu thần kinh giúp tế bào ung thư tồn tại.
Các nhà nghiên cứu cho rằng việc kết hợp các phương pháp điều trị cùng lúc nhắm vào mạch máu, hệ thần kinh và hệ miễn dịch có thể mở ra hướng tiếp cận hiệu quả hơn trong điều trị ung thư phổi, qua đó mang lại thêm lựa chọn cho người bệnh trong thời gian tới.
