Báo The Kyiv Independent của Ukraine ngày 19/9 dẫn báo cáo của chính quyền địa phương ngày 18 và 19/9 cho biết một mảnh của thiết bị bay không người lái (UAV) Gerbera của Liên bang Nga đã được phát hiện trôi dạt vào Latvia, trong khi các mảnh vỡ của một quả tên lửa, có thể được sử dụng để bắn hạ một UAV Nga đã được tìm thấy ở Ba Lan.
Thông tin này được đưa ra hơn một tuần sau khi thiết bị bay không người lái được cho là của Liên bang Nga đã vi phạm không phận Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) với quy mô lớn nhất kể từ khi xung đột Nga-Ukraine nổ ra năm 2022 - điều mà Moskva (Moscow) bác bỏ.
Một phần đuôi của thiết bị bay không người lái Gerbera đã được phát hiện gần làng Varve thuộc huyện Ventspils, phía Tây Latvia.
Bộ trưởng Quốc phòng Latvia Andris Spruds cho biết theo đánh giá của quân đội nước này, mảnh vỡ được phát hiện không chứa chất nổ.
Gerbera được thiết kế như một loại thiết bị bay không người lái mồi nhử nhằm làm quá tải hệ thống phòng không Ukraine. Nó được chế tạo từ xốp và gỗ dán, nặng dưới 20 kg và có tầm bay lên tới 600 km.
Các thiết bị bay không người lái loại này được cho là đã vi phạm không phận Ba Lan vào đêm 9/9, rạng sáng 10/9.
Thủ tướng Latvia Evika Silina đã chỉ đạo Bộ trưởng Quốc phòng và Bộ trưởng Nội vụ phối hợp với phía Ba Lan để xác minh liệu đây có phải là một trong những thiết bị đã bị phát hiện ở Ba Lan tuần trước hay không.
Bà Silina cho biết trên nền tảng mạng xã hội X rằng: “Ưu tiên của chúng tôi là củng cố biên giới phía Đông, nhưng rõ ràng việc bảo vệ bờ biển Baltic bằng cách lắp đặt các cảm biến cần thiết cũng quan trọng không kém”.
Quân cảnh Ba Lan cũng báo cáo rằng vào ngày 18/9, các mảnh vỡ tên lửa, nhiều khả năng từ vũ khí được sử dụng để bắn hạ một thiết bị bay không người lái, đã được phát hiện tại làng Choiny, cách Lublin khoảng 30 km và cách biên giới Ukraine 70 km.
Cảnh sát cho biết không có thương vong hay thiệt hại nào được ghi nhận, và một cuộc điều tra pháp y đang được tiến hành.
Tỉnh Lublin nằm ở biên giới phía Đông của Ba Lan giáp Ukraine, và phần lớn các thiết bị bay không người lái được cho là của Liên bang Nga xâm nhập không phận Ba Lan tuần trước được phát hiện tại đây.
Vácsava (Warsaw) cho biết lực lượng không quân Ba Lan và đồng minh đã bắn hạ ít nhất ba thiết bị bay không người lái trong vụ xâm nhập nêu trên. Không có thương vong nào được báo cáo, nhưng một ngôi nhà ở làng Wyryki thuộc tỉnh Lublin đã bị hư hại.
Vào ngày 16/9, báo Rzeczpospolita của Ba Lan đưa tin ngôi nhà có thể đã bị hư hại bởi một quả tên lửa được tiêm kích F-16 của Ba Lan bắn ra để tiêu diệt các thiết bị bay không người lái.
Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Wladyslaw Kosiniak-Kamysz cho biết nhiều giả thuyết đang được xem xét, nhưng nhấn mạnh Liên bang Nga phải chịu trách nhiệm cuối cùng.
Vài ngày sau vụ thiết bị bay không người lái xâm nhập Ba Lan, theo Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, một thiết bị khác đã vi phạm không phận Romania, lưu lại trong không phận NATO khoảng 50 phút.
Ông Zelensky cho rằng Liên bang Nga đang tìm cách gieo rắc hoài nghi trong các nước NATO về việc tiếp tục cung cấp thêm hệ thống phòng không cho Ukraine.
Theo báo The Kyiv Independent, từ năm 2022, thiết bị bay không người lái tấn công của Liên bang Nga đã nhiều lần vi phạm không phận NATO, xâm nhập Litva (Lithuania), Ba Lan và Romania. Tuy nhiên, cho đến tối 9/9 thì chưa từng có trường hợp nào bị hoả lực NATO bắn hạ.
Về phần mình, theo kênh RT, Bộ Quốc phòng Liên bang Nga khẳng định các thiết bị bay không người lái mà họ sử dụng để tấn công các mục tiêu quân sự ở Ukraine không thể bay xa đến mức xâm nhập lãnh thổ Ba Lan, và nhấn mạnh rằng Moskva không hề có mục tiêu nào trong lãnh thổ Ba Lan.
Do Vácsava không đưa ra được bằng chứng rõ ràng, cho nên, Moskva cho biết họ không thể xác nhận cũng như không phủ nhận những vi phạm bị cáo buộc, nhưng nhấn mạnh rằng họ sẵn sàng tổ chức tham vấn.
Điện Kremlin cáo buộc các nhà lãnh đạo phương Tây thường xuyên đưa ra những tuyên bố “khiêu khích hằng ngày” mà không có bằng chứng, trong khi Belarus cho biết họ đã cảnh báo Ba Lan về việc một số thiết bị bay không người lái bị trôi dạt do hoạt động tác chiến điện tử giữa lực lượng Liên bang Nga và Ukraine.
Báo Izvestia ngày 14/9 dẫn phát biểu Đại diện thường trực của Liên bang Nga tại các tổ chức quốc tế ở Vienna, ông Mikhail Ulyanov cho biết thêm sau cáo buộc của phía Ba Lan, “Bộ Quốc phòng Liên bang Nga đã đề nghị tiến hành tham vấn, nhưng Bộ Quốc phòng Ba Lan lại không sẵn sàng”.
Theo ông Ulyanov, “điều này giống như một hành động khiêu khích hoặc một sự hiểu lầm mà phía Ba Lan không muốn làm rõ”.
