Bộ trưởng Giáo dục Đại học Philippe Baptiste vừa công bố kế hoạch mang tên “Choose France for Higher Education” (Tạm dịch: Chọn Pháp để học đại học), được xem là bước tiếp theo của chương trình “Bienvenue en France” (Chào mừng đến nước Pháp) triển khai từ năm 2018.
Trọng tâm của kế hoạch mới là áp dụng rộng rãi mức học phí phân biệt đối với sinh viên ngoài Liên minh châu Âu (EU). Theo đó, từ năm học 2026, học phí bậc cử nhân đối với sinh viên ngoài EU sẽ tăng lên 2.895 euro (khoảng 3.100 USD) mỗi năm, và bậc thạc sĩ lên 3.941 euro (khoảng 4.200 USD), thay vì chỉ 178 euro và 254 euro hiện nay. Quy định này áp dụng với sinh viên mới và những người chuyển bậc học, không bao gồm đối tượng được cấp học bổng.
Ngoài ra, Chính phủ Pháp cũng hạn chế miễn giảm học phí. Các trường đại học sẽ không còn được áp dụng miễn giảm diện rộng, mà chỉ dành cho những trường hợp cụ thể. Theo kế hoạch, khoảng 10% sinh viên nước ngoài tại mỗi trường có thể được miễn học phí, trong khi những sinh viên xuất sắc có thể nhận học bổng của chính phủ.
Dự kiến, trong 2-3 năm tới, chính sách này sẽ mang lại khoảng 250 triệu euro (khoảng 270 triệu USD) mỗi năm cho các trường đại học. Chính phủ Pháp cho rằng nguồn thu này sẽ góp phần cải thiện điều kiện tiếp nhận sinh viên trong bối cảnh ngân sách hạn chế.
Bên cạnh đó, kế hoạch cũng hướng tới việc “lựa chọn” sinh viên nước ngoài theo nhu cầu phát triển kinh tế. Chính phủ ưu tiên các lĩnh vực như công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử và công nghệ sinh học, nhằm phục vụ mục tiêu tái công nghiệp hóa. Theo Bộ trưởng Philippe Baptiste, mỗi năm Pháp cần khoảng 40.000 kỹ sư và 40.000 kỹ thuật viên, trong khi nguồn nhân lực trong nước và EU chưa đáp ứng đủ.
Theo định hướng này, khoảng 60% học bổng dành cho sinh viên quốc tế sẽ được ưu tiên cho các ngành khoa học và kỹ thuật. Chính phủ khẳng định nước Pháp vẫn cần thu hút nhân tài từ khắp thế giới để đáp ứng nhu cầu nhân lực chất lượng cao.
Tuy nhiên, kế hoạch trên đã vấp phải nhiều phản ứng trái chiều. Bà Suzanne Nijdam, Chủ tịch Liên đoàn các hiệp hội sinh viên Pháp, cho rằng chính sách này có nguy cơ tạo ra rào cản tiếp cận giáo dục đại học, thậm chí mang tính phân biệt đối xử, và cảnh báo sẽ có các cuộc vận động phản đối trong thời gian tới.
Trước đó, Tòa Thẩm kế Pháp nhận định rằng việc áp dụng học phí phân biệt tại một số trường không làm giảm đáng kể số lượng sinh viên quốc tế. Tuy nhiên, giới chuyên gia vẫn đặt câu hỏi liệu việc tăng học phí mạnh có ảnh hưởng đến sức hấp dẫn của Pháp như một điểm đến du học trong dài hạn hay không.
