Phú Thọ xử lý dứt điểm tình trạng ô nhiễm từ các mỏ khai thác đá

Các ý kiến chủ yếu tập trung vào việc nổ mìn khai thác gây rung chấn, ảnh hưởng đến nhà cửa và sản xuất; tình trạng xe chở đá không che phủ bạt, chở quá tải, làm rơi vãi vật liệu ra đường, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông; bụi bẩn, bùn đất phát sinh trong quá trình vận chuyển; cùng với đó là hệ thống thoát nước chưa bảo đảm, dẫn đến ngập úng khi có mưa lớn.

Tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn 

Nhân dân thôn 168, xã Mường Động yêu cầu chính quyền địa phương kiểm tra, xác minh các phản ánh, kiến nghị liên quan đến 2 đơn vị là Công ty TNHH MTV Dịch vụ xây dựng Hòa Tiến; Doanh nghiệp tư nhân Xí nghiệp vật liệu xây dựng Thanh Hồng. Qua đó, việc khai thác, kinh doanh gây nhiều tác động tiêu cực đến môi trường và đời sống sinh hoạt của người dân. Người dân phản ánh tình trạng bụi bẩn, bùn đất phát sinh trong quá trình vận chuyển đá ra khỏi mỏ, do xe chở vật liệu chưa được rửa lốp, che phủ bạt đầy đủ, làm rơi vãi ra đường, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.

Bên cạnh đó, việc tưới, rửa đường chưa bảo đảm kỹ thuật khiến mặt đường trơn trượt, xuống cấp nhanh; hệ thống mương thoát nước không được khơi thông thường xuyên gây ngập úng khi mưa lớn. Những tồn tại này đã ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sống, sản xuất và sinh hoạt hằng ngày của người dân địa phương, đòi hỏi các doanh nghiệp và chính quyền tăng cường biện pháp khắc phục, giám sát chặt chẽ.

Ông Bùi Xuân Thủy, thôn 168, xã Mường Động bức xúc, người dân sinh sống dọc tuyến đường khu vực gần mỏ khai thác đá hoạt động với tần suất cao, gây hư hỏng mặt đường và ô nhiễm môi trường. Nhiều xe có tải trọng lớn lưu thông liên tục, khiến mặt đường xuống cấp, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông. Trong quá trình vận chuyển, một số phương tiện chưa che chắn kỹ, làm rơi vãi vật liệu xuống đường, phát tán bụi mịn, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, sinh hoạt của người dân hai bên tuyến. Vào những ngày nắng, bụi bám dày trên nhà cửa, cây cối; còn khi trời mưa, bùn đất trơn trượt gây khó khăn cho người tham gia giao thông, đặc biệt là học sinh và người cao tuổi. 

Anh Nguyễn Thế Hùng, xã Mường Động, hộ dân sinh sống gần mỏ đá phản ánh về việc nhiều diện tích ngô, sắn và rau màu bị đất đá vùi lấp, phải mất nhiều công sức cải tạo mới có thể tiếp tục canh tác. Sau mỗi trận mưa lớn, bùn đất lại tràn về, gây thiệt đến sản xuất nông nghiệp. Dòng suối bị bồi lắng còn làm thay đổi dòng chảy, tiềm ẩn nguy cơ sạt lở, mất an toàn cho khu dân cư. Trước thực trạng này, người dân kiến nghị các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động khai thác; yêu cầu doanh nghiệp thực hiện đầy đủ các biện pháp bảo vệ môi trường như xây dựng hệ thống mương thoát nước, bể lắng, kè chắn đất đá, trồng cây phục hồi môi trường. Đồng thời, cần có phương án bồi thường, hỗ trợ kịp thời đối với diện tích hoa màu bị thiệt hại, bảo đảm quyền lợi chính đáng cho người dân.

Gia đình ông Đặng Văn Chung, xã Mường Động sinh sống gần khu vực mỏ đá nên thời gian qua phải chịu nhiều ảnh hưởng từ hoạt động khai thác. Trên tường nhà xuất hiện nhiều vết nứt chạy ngang, có chỗ kéo dài từ trần xuống gần nền nhà. Ban đầu chỉ là những vết rạn nhỏ, nhưng sau nhiều lần nổ mìn, các vết nứt ngày càng mở rộng, khiến gia đình không khỏi lo lắng về độ an toàn của công trình.

Ông Chung bày tỏ bức xúc: “Mỗi lần mỏ nổ mìn là cả người rung lên, đồ đạc trong nhà cũng chấn động theo. Có hôm đang ngồi ăn cơm vẫn cảm nhận rõ nền nhà rung chuyển. Tiếng nổ lớn kèm rung chấn khiến các thành viên trong gia đình luôn sống trong tâm trạng bất an. Lo ngại mất an toàn, gia đình tôi buộc phải đóng cửa nhà, tạm thời chuyển sang ở nhờ nhà người thân. Có nhà mà không dám ở, sinh hoạt, đi lại và sản xuất đều bị đảo lộn. Việc rời khỏi nơi ở quen thuộc không chỉ xáo trộn cuộc sống mà còn phát sinh thêm chi phí, ảnh hưởng đến tâm lý của cả gia đình”.

Ông Chung mong muốn các cơ quan chức năng sớm kiểm tra, đánh giá mức độ ảnh hưởng từ hoạt động nổ mìn; đồng thời có biện pháp khắc phục, bảo đảm an toàn cho người dân và xem xét hỗ trợ phù hợp đối với những hộ bị thiệt hại.

Giải quyết dứt điểm ô nhiễm từ các mỏ đá

Trước những phản ánh của người dân, UBND xã Mường Động đã ban hành thành lập Tổ công tác kiểm tra, xác minh, giải quyết kiến nghị của nhân dân thôn 168. Trên cơ sở báo cáo của Tổ công tác, UBND xã đã tổng hợp, đánh giá toàn diện các nội dung phản ánh, làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan và công khai kết quả xác minh theo quy định.

Ngày 15/1/2026, UBND xã Mường Động ban hành thông báo kết quả kiểm tra, xác minh các phản ánh, kiến nghị của nhân dân thôn 168 liên quan đến hoạt động khai thác đá của Công ty TNHH MTV Dịch vụ xây dựng Hòa Tiến và Doanh nghiệp tư nhân Xí nghiệp vật liệu xây dựng Thanh Hồng. Kết quả xác minh cho thấy, bên cạnh việc chấp hành cơ bản các quy định pháp luật về khai thác khoáng sản và sử dụng vật liệu nổ công nghiệp, các doanh nghiệp vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế, bất cập, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, sản xuất và môi trường sinh hoạt của người dân địa phương.  

Cả hai doanh nghiệp khai thác đá trên địa bàn thôn 168 đều có đầy đủ hồ sơ pháp lý theo quy định của pháp luật. Cụ thể, Công ty TNHH MTV Dịch vụ xây dựng Hòa Tiến được UBND tỉnh Hòa Bình (cũ) phê duyệt Báo cáo đánh giá tác động môi trường, cấp Giấy phép khai thác khoáng sản, ký hợp đồng thuê đất và có đăng ký doanh nghiệp hợp pháp. Doanh nghiệp tư nhân Xí nghiệp vật liệu xây dựng Thanh Hồng cũng được cấp Giấy phép khai thác khoáng sản, Giấy phép môi trường, hợp đồng thuê đất và giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp theo đúng thẩm quyền. 

Tổ công tác cũng đã xác định ranh giới, mốc giới khai thác của cả hai doanh nghiệp chưa vượt quá phạm vi được cấp phép. Việc khai thác khoáng sản và nổ mìn được thực hiện theo đúng thiết kế mỏ đã được phê duyệt, khối lượng khai thác không vượt quá mức cho phép. 

Bên cạnh những nội dung chấp hành đúng quy định, kết quả xác minh cũng chỉ rõ nhiều tồn tại, hạn chế cần sớm khắc phục. Đáng chú ý, các phương tiện vận chuyển đá từ mỏ ra đường giao thông hiện chưa được lắp đặt hệ thống rửa xe và rửa lốp, dẫn đến tình trạng bùn đất bám theo bánh xe ra đường quốc lộ và khu dân cư. Hoạt động tưới nước trên tuyến đường vận chuyển chủ yếu mới dừng ở việc tưới chống bụi, chưa có chế độ xịt rửa phù hợp, khiến mặt đường trơn trượt và xuống cấp nhanh hơn. 

Ngoài ra, việc che phủ bạt, kiểm soát tải trọng phương tiện trong quá trình vận chuyển đá chưa được thực hiện nghiêm túc, phải phối hợp với lực lượng Cảnh sát giao thông để tăng cường kiểm tra, giám sát. Hệ thống mương thoát nước dọc tuyến đường từ khu vực mỏ ra đường Trường Sơn A tuy đã được hình thành nhưng chưa được khơi thông, nạo vét thường xuyên, dẫn đến nguy cơ ngập úng khi xảy ra mưa lớn kéo dài. 

UBND xã Mường Động (Phú Thọ) yêu cầu hai doanh nghiệp nghiêm túc chấp hành các nội dung của Giấy phép môi trường đã được cấp; triển khai đồng bộ các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm bụi, khí thải phát sinh từ hoạt động khoan, nổ mìn, khai thác, chế biến và vận chuyển đá. Các doanh nghiệp phải thực hiện tưới nước khu vực chế biến và tuyến đường vận chuyển; lắp đặt camera giám sát tại đầu đường ra, vào mỏ để chủ động theo dõi, kiểm soát phương tiện.

Yêu cầu cứng hóa tuyến đường giao thông từ mỏ kết nối với đường Trường Sơn A và các tuyến liên quan, đồng thời khơi thông, duy tu hệ thống rãnh thoát nước, bảo đảm không để xảy ra ngập úng trong mùa mưa. Các doanh nghiệp phải xây dựng bể lắng rửa lốp phương tiện trước khi ra, vào khu vực mỏ; phương tiện vận chuyển phải che kín thùng xe, không chở quá tải, bảo đảm điều kiện an toàn khi lưu thông...

Ông Nguyễn Khắc Long, Chủ tịch UBND xã Mường Động cho biết, việc công bố công khai kết quả kiểm tra, xác minh được xem là bước quan trọng nhằm bảo đảm quyền được biết, được giám sát của nhân dân, đồng thời thể hiện tinh thần cầu thị, trách nhiệm của chính quyền địa phương trong giải quyết các vấn đề phát sinh từ cơ sở. Qua đó, góp phần hài hòa lợi ích giữa phát triển kinh tế, khai thác khoáng sản với yêu cầu bảo vệ môi trường, ổn định đời sống và sản xuất của người dân, giữ vững an ninh trật tự.